พ.ส.ล.องค์กรพุทธโลก 66 ปี

โดย...สมาน สุดโต

เมื่อ พ.ศ. 2493 หรือ 66 ปีมาแล้ว องค์การพุทธศาสนิกสัมพันธ์แห่งโลก (พ.ส.ล.) (World Fellowship of Buddhists) ถือกำเนิดเกิดมาโดยการรวมตัวของชาวพุทธทุกนิกายในโลกประมาณ 27 ประเทศ (ในขณะนั้น) ที่ประเทศลังกา หรือศรีลังกาในขณะนี้ เป็นที่น่าอัศจรรย์ ผ่านไป 66 ปีองค์กรพุทธระดับโลกแห่งนี้ ซึ่งมีสำนักงานถาวรตั้งอยู่ในประเทศไทย เพิ่งมีประธาน 5 ท่านเท่านั้น

คนแรกเป็นชาวศรีลังกา คือ ท่าน จี พี มาลาลาเซเกรา อยู่ในตำแหน่ง 8 ปี เมื่อสำนักงานใหญ่ย้ายมาตั้งที่ประเทศสหภาพเมียนมา ในปี พ.ศ. 2501 ได้ชาวเมียนมา นามว่า อู จัน ทุน เป็นประธาน จนกระทั่ง พ.ศ. 2506 เกิดวิกฤตทางการเมือง อู จัน ทุน ถูกจับ หลังจากอยู่ในตำแหน่ง 5 ปี ประเทศไทยรับช่วงต่อ ในปี พ.ศ. 2507 ที่ประชุม พ.ส.ล.ได้ลงมติเลือก ม.จ.พูนพิศมัย ดิศกุล เป็นประธาน  และสำนักงานใหญ่ พ.ส.ล. ได้มาตั้งที่กรุงเทพฯ เมื่อ พ.ศ. 2512  ม.จ.พูนพิศมัย ทรงอยู่ในตำแหน่งนานถึง 21 ปี (พ.ศ. 2506-2527) ขณะที่พระชนมายุล่วงเข้า 89 พระชันษา

ถัดจาก ม.จ.พูนพิศมัย ที่ประชุมได้เลือก อาจารย์สัญญา ธรรมศักดิ์ อดีตนายกรัฐมนตรี 2 สมัยของไทย ให้เป็นประธาน อยู่ในตำแหน่งถึง พ.ศ. 2541 จึงลาออก รวมเวลาอยู่ในตำแหน่งนาน 15 ปี

ต่อมาที่ประชุมใหญ่ ลงมติเลือก แผน วรรณเมธี อดีตปลัดกระทรวงการต่างประเทศ ให้ดำรงตำแหน่งประธานคนที่ 5 ได้ดำรงตำแหน่งติดต่อกันมา 18 ปี ถึงปัจจุบัน

แผน เดินทางเข้าสู่องค์กรโลกนี้โดยการชักชวนของอาจารย์สัญญา เมื่อได้รับเลือกให้นั่งในตำแหน่งประธาน ก็ได้ทำหน้าที่อย่างสมบูรณ์แม้ว่าจะต้องปฏิบัติหน้าที่ตำแหน่งเลขาธิการสภากาชาดไทย ควบด้วยก็ตาม

พระศรีโพธิวิเทศ (สุพจน์) แผน วรรณเมธี และพระศากยวงศ์วิสุทธิ์ ณ มายาเทวี วิหาร ลุมพินี

มาฆบูชาที่ลุมพินี

ในการเดินทางไปทำพิธีมาฆบูชา ที่ลุมพินี ประเทศเนปาล สถานที่ประสูติของสมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเมื่อวันที่ 21-23 ก.พ. 2559 ท่านแผน ในวัย 93 ปี สามารถเดินทางไปทุกสถานที่ที่เกี่ยวข้องกับสมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าโดยไม่รู้สึกเมื่อยล้า นอกจากเหนื่อยบ้างในบางครั้ง เช่น ตอนค่ำเข้าบูชาที่ประสูติก่อนแล้ว เมื่อถึงเช้าวันที่ 22 ก.พ. ได้ทำพิธีบูชาเนื่องในวันมาฆบูชาที่เสาพระเจ้าอโศก ณ ลุมพินีสถานตามที่ตั้งใจ แล้วเดินทางไปเยี่ยมวัดไทยลุมพินี ที่มีพระศรีโพธิวิเทศ (สุพจน์ ป.ธ.9) ประธานสงฆ์ให้การต้อนรับ  จากนั้นเดินทางโดยรถยนต์อีก 20 กิโลเมตรเศษ ไปยังวัดนิโครธาราม วัดที่พระเจ้าสุทโธทนะ สร้างถวายสมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าและเป็นที่ให้กำเนิดสามเณรองค์แรก คือพระราหุล จากนั้นได้เดินทางไปยังเมืองกบิลพัสดุ์ เมืองหลวง ที่พระเจ้าสุทโธทนะแห่งศากยวงศ์ เป็นเจ้าปกครอง โดยมีพระศรีโพธิวิเทศ (สุพจน์ ป.ธ.9) ประธานสงฆ์วัดไทยลุมพินี กับพระสิทธัตถะ มหาจารย์ (ภิกขุนิโครธะ) ตัวแทนรัฐบาลเนปาล ให้การต้อนรับ

นอกจากนั้น พระศากยวงศ์วิสุทธิ์ (อนิลมาน ธัมมสากิโย) ผู้ช่วยเจ้าอาวาสวัดบวรนิเวศวิหาร เป็นผู้นำในการบูชา สวดมนต์ และบรรยายให้ทราบถึงความสำคัญในแต่ละจุดได้อย่างครบถ้วน

จากลุมพินี กลับมายังกาฐมาณฑุ ในตอนค่ำวันที่ 22 ก.พ.  เอกอัครราชทูตไทยประจำกรุงกาฐมาณฑุ วุตติ วุตติสันต์ จัดเลี้ยงรับรอง ณ ทำเนียบเอกอัครราชทูตในตอนค่ำ ซึ่งท่านสนทนาฟื้นอดีตกับท่านเอกอัครราชทูตและภริยาได้ตลอดเวลา 2 ชั่วโมง

รุ่งเช้าวันที่ 23 ก.พ. ณ โรงแรมที่พัก ต้อนรับคณะธัมโมทัยสภา องค์กรที่ช่วยปกป้องคุ้มครองพุทธศาสนาอย่าแข็งขันในเนปาล มานานเกือบ 1 ศตวรรษ จนศาสนาพุทธเป็นที่ยอมรับในประเทศนี้ ควบคู่กับศาสนาฮินดู

ก่อนเดินทางกลับเมืองไทย ในตอนสายๆ  เดินทางไปเยี่ยมสภากาชาดเนปาล ซึ่งเจ้าหน้าที่บรรยายให้ฟังถึงกิจกรรมต่างๆ โดยเฉพาะการช่วยเหลือผู้ประสบภัยแผ่นดินไหว ที่สภากาชาดไทยได้ให้ความช่วยเหลือก่อนองค์กรอื่น สร้างความประทับใจแก่ชาวเนปาลเป็นอย่างยิ่ง

แผ่นดินไหวเมื่อวันที่ 25 เม.ย. 2558 นั้น ประชาชนชาวเนปาลประมาณ 8 ล้านคน จากประชากร 27 ล้านคน ประสบภัยธรรมชาตินี้

(องอาจ คล้ามไพบูลย์ ที่เดินทางไปกับพระธรรมทูตไทย และทีมแพทย์จากประเทศไทยเมื่อปีที่แล้ว เขียนเรื่องผู้ประสบภัย เหตุการณ์ บรรยากาศ และการช่วยเหลือไว้อย่างละเอียด ในหนังสือหนา 240 หน้า พร้อมภาพประกอบ ชื่อรวมแรงใจให้เธอ เนปาล)

แผน บอกว่า รู้สึกปลื้มปีติที่ได้เดินทางมายังลุมพินี สถานที่ศักดิ์สิทธิ์ เพราะเป็นการมาเป็นครั้งแรก ทั้งๆ ที่ตั้งใจว่าจะมานานแล้ว แต่หาเวลาไม่ได้ เมื่อถามว่าจะมาอีกไหม ท่านบอกว่าไม่พูดถึงอนาคต เพราะอายุ 93 ปี ใกล้ปลายทางทุกที ซึ่งตัวเองเคยตั้งใจว่าอายุเท่าพระพุทธเจ้าคือ 80 ปี ก็พอแล้ว แต่อยู่มาได้ขนาดนี้นับว่าเป็นบุญ  

อย่างไรก็ตาม องค์กรชาวพุทธอายุเลยครึ่งศตวรรษ แม้จะมีประธานที่สูงวัย แต่ก็ได้บุคคลสำคัญที่ทำให้องค์กรเดินหน้า เป็นที่ภาคภูมิใจสมาชิก 189 ศูนย์ภาคีใน 55 ประเทศทั่วโลก ได้แก่ พัลลภ ไทยอารี เลขาธิการกิตติมศักดิ์  ที่รับตำแหน่งเลขาธิการ ตั้งแต่ 2546 หลังจากเป็นประธานยุวพุทธศาสนิกสัมพันธ์แห่งโลก มาแต่ พ.ศ. 2527

ปัจจุบันท่านเลขาธิการบริหารองค์กรอย่างมีประสิทธิภาพ เดินทางร่วมประชุมกับศูนย์ภาคี ในนามท่านประธานสม่ำเสมอ

ส่วนการเดินทางมาทำพิธีมาฆบูชา ที่ลุมพินี เยี่ยมวัดไทย และสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ของพุทธศาสนาวันที่ 21-23 ก.พ. 2559 นั้น คุณพัลลภ ประสานงานและวางแผนการเดินทางให้ทั้งหมด ทำให้ท่านแผน และคณะเดินทางปลอดภัย ประสบความสำเร็จ และสมปรารถนาทุกประการ