เทพรัตนแห่งแผ่นดิน (35)

โดย...วิมลพรรณ ปีตธวัชชัย

สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ ทรงมีพระมหากรุณาธิคุณต่อนักเรียนพิการทุกประเภท พระองค์ได้เสด็จพระราชดำเนินทรงเยี่ยมโรงเรียนสอนคนตาบอด โรงเรียนสอนคนหูหนวกและโรงเรียนสอนคนปัญญาอ่อน และได้พระราชทานทรัพย์และสิ่งของจำเป็นเพื่อช่วยเหลือนักเรียนในโรงเรียนดังกล่าว และยังทรงแนะนำให้โรงเรียนจัดโครงการต่างๆ ที่เกิดประโยชน์ต่อนักเรียนเป็นอย่างมาก เช่น

โครงการเกษตรเพื่ออาหารกลางวัน โครงการส่งเสริมคุณภาพการศึกษาโครงการพัฒนาสื่อการสอนเด็กพิการ โครงการปรับปรุงห้องสมุด และโครงการส่งเสริมสมรรถภาพของนักเรียนทางด้านพลานามัย เพื่อช่วยให้นักเรียนที่ด้อยโอกาสเหล่านี้ได้พัฒนาศักยภาพของตนเองให้สามารถพึ่งตนเองและมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น ดังพระราชดำรัสในงานเสวนาทางวิชาการด้านอาหารและโภชนาการ ณ มหาวิทยาลัยมหิดล เมื่อวันที่ 17 ส.ค. 2548 ความตอนหนึ่งว่า

“...ให้คนทุกคนรู้ว่าตัวเองมีสิทธิที่จะรับสิ่งดีๆ ในชีวิตไม่ใช่ว่าคนอื่นจะเอาอะไรมาให้ก็ได้ หรือว่าผู้ที่มีหน้าที่ดูแลบ้านเมืองหรือดูแลชุมชนต่างๆ ก็ต้องรู้ว่าคนอื่นเขาก็มีสิทธิเหมือนกัน ยกตัวอย่างเช่น คนด้อยโอกาส หรือบุคคลชายขอบที่เรียกกันตอนนี้ว่าคนที่อยู่ในภาวะวิกฤตก็ย่อมมีสิทธิที่จะได้รับความช่วยเหลือ ได้รับการดูแล...

ถ้าพูดถึงเรื่องสิทธิ เราก็จะพูดถึงในแง่ว่าคนเรามีสิทธิที่จะมีชีวิตอยู่มีสิทธิที่จะอยู่อย่างดี ควรจะได้รับการศึกษา การศึกษานี้เพื่ออะไรเพื่อให้สามารถที่จะพยุงตัวเองและดำเนินชีวิตไปได้อย่างสุขสบายจะได้เอาความรู้นั้นไปช่วยเหลือเกื้อกูลผู้อื่นหรือชุมชนได้อีก...”

สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ ทรงตั้งพระราชหฤทัยที่จะช่วยพัฒนาคนพิการในประเทศไทย ให้ยึดหลักการดำรงชีวิตประจำวันแบบอิสระ โดยเฉพาะอย่างยิ่งให้เด็กพิการได้ใช้ประโยชน์จากคอมพิวเตอร์เพื่อการเรียนรู้การสร้างความรู้การพัฒนาทักษะต่างๆ เพื่อให้สามารถดำเนินชีวิตและช่วยเหลือตนเองได้มากขึ้น เป็นการสร้างความเชื่อมั่นในตนเองของคนพิการ รวมทั้งยังเป็นการสร้างโอกาสในการประกอบอาชีพในอนาคตด้วย นอกจากนี้ยังได้พระราชทานกรณีศึกษาที่มีความพิการหลากหลายที่ทรงได้พบจากการเสด็จพระราชดำเนินในที่ต่างๆ ให้คณะกรรมการโครงการฯ ช่วยคิดค้นต้นแบบ เครื่องมือ หรือเทคนิคการจัดการเพื่อให้คนพิการสามารถทำกิจกรรมต่างๆ ได้ด้วยตนเอง รวมทั้งจัดอบรมการใช้งานเครื่องมือต่างๆ ให้กับคนพิการและผู้ที่เกี่ยวข้อง ตลอดจนมีการติดตามประเมินผลโครงการทุกปี

โครงการเทคโนโลยีสารสนเทศเพื่อคนพิการ ได้เริ่มดำเนินการที่โรงเรียนศรีสังวาลย์ ซึ่งเป็นโรงเรียนสำหรับเด็กพิการร่างกายเป็นแห่งแรก เมื่อปี 2541 ซึ่งการดำเนินงานได้ผลเป็นที่น่าพอใจและเป็นแบบอย่างของการเรียนการสอนเทคโนโลยีสารสนเทศ รวมทั้งการนำเทคโนโลยีสารสนเทศและเทคโนโลยีสิ่งอำนวยความสะดวกไปให้ใช้ในการเรียนการสอนสำหรับคนพิการที่ดีที่สุดแห่งหนึ่ง จากนั้นจึงขยายผลต่อไปยังโรงเรียนสำหรับคนพิการประเภทอื่นๆ

ผลงานของโครงการเทคโนโลยีสารสนเทศเพื่อคนพิการ อาทิ การจัดตั้งห้องคอมพิวเตอร์ให้กับโรงเรียนศรีสังวาลย์ การนำโปรแกรม Speech Viewer มาใช้เพื่อช่วยในการฝึกอบรมออกเสียงและฝึกพูดสำหรับเด็กที่มีอาการสมองพิการ (Celebral Palsy) การขยายผลการใช้โปรแกรม Speech Viewer สำหรับหน่วยงานต่างๆ การจัดทำอุปกรณ์สัญญาณเสียงเพื่อช่วยในการเดินทางของคนตาบอดโดยนำไปติดตั้งที่รถประจำทาง สาย 12 การพัฒนาอุปกรณ์สำหรับช่วยสื่อสารขนาดพกพาสำหรับเด็กที่มีปัญหาเรื่องการออกเสียง เพื่อให้สามารถสื่อสารกับบุคคลอื่นๆ ได้