อย่าแก้ที่ปลายเหตุ

นับเป็นความพยายามอันยาวนานของรัฐบาลไทย ที่จะแก้ไขปัญหาการละเมิดทรัพย์สินทางปัญญา ที่ถูกนานาชาติร้องเรียน และตอบโต้ทางการค้าเพื่อลงโทษที่ไม่แก้ไขปัญหาอย่างจริงจัง

เหตุผลที่ทำให้สินค้าละเมิดลิขสิทธิ์ต่างๆ ยังคงขายได้และขายดี ก็เพราะราคาที่แตกต่างกันมากระหว่างของจริงกับของเลียนแบบ และค่านิยมของคนในสังคมที่ต้องการของดีราคาถูก และให้คุณค่ากับตราสินค้ามากโดยไม่ได้คิดถึงภาพปัญหาที่จะตามมาจากการขายสินค้าละเมิดลิขสิทธิ์

สินค้าละเมิดลิขสิทธิ์ในขณะนี้ได้เปลี่ยนรูปแบบไปมาก จากในอดีตเทปผีซีดีเถื่อน จะได้รับความนิยมมากแต่ปัจจุบันก็ได้รับความนิยมลดลงเพราะเทคโนโลยีเปลี่ยน ผู้บริโภคสามารถดาวน์โหลดหนังและเพลงจากอินเทอร์เน็ตได้ง่ายขึ้น ในราคาที่ถูกลง หรือสามารถดูหนังออนไลน์ได้ฟรีๆ

สินค้าละเมิดลิขสิทธิ์ยอดนิยมในปัจจุบันแปรรูปไปอยู่ในเครื่องหนัง สิ่งทอ เครื่องสำอางน้ำหอม ฯลฯ ซึ่งตัวแทนเจ้าของลิขสิทธิ์ในประเทศไทย ชี้เบาะแสให้เจ้าหน้าที่ตำรวจตามจับต่อเนื่อง แต่ก็ไม่สามารถจัดการกับขบวนการละเมิดลิขสิทธิ์อย่างเบ็ดเสร็จเด็ดขาดได้ แถมยังมีการปะทะกับกลุ่มผู้ค้าสินค้าละเมิดลิขสิทธิ์อยู่เนืองๆ

ต้องยอมรับว่าปัจจุบันประเทศไทยไม่ได้เป็นแหล่งผลิตสินค้าละเมิดลิขสิทธิ์ จากการกวาดจับอย่างจริงจังของเจ้าหน้าที่เป็นระยะ ก็ทำให้โรงงานผลิตของปลอมเหล่านี้ย้ายฐานไปอยู่ตะเข็บชายแดนและประเทศเพื่อนบ้าน ดังนั้นการทลายผู้ผลิตสินค้าละเมิดก็ทำได้ยาก ทำได้แค่เพียงตามจับขบวนการขนสินค้าละเมิดลิขสิทธิ์เข้ามาขายตามแหล่งท่องเที่ยว และย่านการค้าใหญ่ๆ รวมทั้งขายผ่านอินเทอร์เน็ต

ปัจจุบันช่องทางแพร่หลายของสินค้าละเมิดลิขสิทธิ์มีมากขึ้น เจ้าหน้าที่ตามจับไม่ทันกับผู้ทำผิด พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี จึงคิดว่าควรจะมีมาตรการสำหรับผู้ใช้สินค้าละเมิดด้วย ซึ่งนายกฯ คงต้องการให้จัดการกับต้นตอ หากไม่มีความต้องการ (ดีมานด์) ก็ไม่มีการละเมิดลิขสิทธิ์ (ซัพพลาย)

แนวทางจัดการกับผู้บริโภคไม่ให้ซื้อสินค้าละเมิดลิขสิทธิ์นั้น หากจะใช้วิธีตามจับคนซื้อนั้นคงจะเป็นการขี่ช้างจับตั๊กแตน และแก้ไขปัญหาที่ปลายเหตุ สิ่งที่รัฐบาลควรส่งเสริมเป็นแคมเปญของชาติคือการสร้างค่านิยมใหม่แก่เด็กและเยาวชน คนรุ่นใหม่ ไม่ให้คนสนใจตราสินค้ามากกว่าคุณภาพ หากไม่ได้ซื้อสินค้าลิขสิทธิ์ก็อย่าใช้เลยจะดีกว่า รวมทั้งสร้างแบรนด์สินค้าไทยให้ไปสู่ตลาดโลกให้ได้

แนวทางนี้ต้องใช้ระยะเวลาในการปลูกฝัง ผู้นำต้องเป็นตัวอย่างให้ประชาชน แม้จะไม่สำเร็จในเร็ววัน แต่ก็จะช่วยให้ปัญหาการละเมิดลิขสิทธิ์ลดลงได้บ้าง การบังคับใช้กฎหมายต้องเด็ดขาดและยุติธรรม ไม่เลือกปฏิบัติไม่ว่าจะเป็นฝ่ายไหนก็ตาม