สมเด็จพระพุทธชินวงศ์ ผู้สร้างนวัตกรรม เพื่อเผยแผ่พระพุทธศาสนา

โดย...สมาน สุดโต

สมเด็จพระพุทธชินวงศ์ (ศ.พิเศษ ดร.สมศักดิ์ อุปสโม ป.ธ.9 Ph.D.) เจ้าอาวาสวัดพิชยญาติการาม กรรมการมหาเถรสมาคม ประธานกรรมการศูนย์เผยแผ่พระพุทศาสนาแห่งชาติ ประธานกรรมการอำนวยการอนุรักษ์และพัฒนาพุทธมณฑล เจ้าคณะใหญ่หนกลาง รองอธิการบดีมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตบาฬีศึกษาพุทธโฆส นครปฐม สร้างนวัตกรรมในการเผยแผ่ได้ยิ่งใหญ่ และเป็นรูปธรรมเสมอ

นอกจากจัดสร้างหลักสูตรสอนวิปัสสนาภาวนาในระดับปริญญาโทแล้ว ยังสร้างสัททานุกรมพระไตรปิฎก ล่าสุดสร้างโปรแกรมคอมพิวเตอร์ระบบ Install ธรรมศึกษาตรี-โท-เอก ตามโครงการส่งเสริมนักเผยแผ่ธรรมะในพระพุทธศาสนา เพื่อพัฒนาศักยภาพพระสงฆ์ไทยอีกด้วย ซึ่งได้ถวายแก่พระสงฆ์ที่เข้าอบรมเพื่อนำไปเผยแผ่ต่อไป เมื่อวันที่ 30 ธ.ค. 2558

ปราสาทนครหลวงจำลอง

เนื่องในวันอายุวัฒนมงคล 75 ปี วันที่ 2 ก.พ.นี้ ได้เชิญชวนพุทธศาสนิกชนร่วมกันสร้าง ปราสาทนครหลวงจำลอง 6 ชั้น เพื่อเป็นที่ปฏิบัติธรรมและพิพิธภัณฑ์ของวัดขึ้นมาอีก

ปราสาทนครหลวงจำลอง เป็น “บิ๊กโปรเจกต์” ที่เจ้าพระคุณสมเด็จฯ ต้องการจำลองปราสาทนครหลวง ที่ตั้งอยู่หมู่ 1 ต.นครหลวง อ.นครหลวง จ.พระนครศรีอยุธยา และได้รับการขึ้นทะเบียนโบราณสถานมาไว้ที่วัดพิชยญาติการาม เพื่อให้เป็นสถานที่ปฏิบัติธรรมและที่พักของผู้ปฏิบัติวิปัสสนากรรมฐานกลางกรุงเทพมหานคร รวมทั้งเป็นห้องพิพิธภัณฑ์ เพื่อตั้งแสดงนาฬิกาโบราณและพระพุทธรูปต่างๆ

ปราสาทนครหลวงต้นแบบนั้น เป็นพุทธสถานจตุรมุขทรงสี่เหลี่ยมผืนผ้า มี 3 ชั้น ชั้นที่ 2 เป็นซุ้มระเบียงล้อมรอบ ชั้นบนมีมณฑปประดิษฐานพระพุทธบาทสี่รอย สร้างในสมัยสมเด็จพระเจ้าปราสาททอง ประมาณ พ.ศ. 2174

ปราสาทนครหลวงจำลอง เพี่อผู้ปฏิบัติธรรมและพิพิธภัณฑ์ ณ วัดพิชยญาติการาม

 

วิปัสสนามหาบัณฑิต

ส่วนการสอนวิปัสสนาภาวนาระดับปริญญาโท ที่มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขต บาฬีศึกษาพุทธโฆส นครปฐม นั้น เปิดการเรียนการสอนระดับมหาบัณฑิต ตั้งแต่ปีการศึกษา 2548 นิสิตที่เข้าศึกษาในหลักสูตรนี้ เมื่อศึกษาครบหน่วยกิตรายวิชาแล้ว จะต้องปฏิบัติวิปัสสนาภาวนาเป็นเวลา 7 เดือนติดต่อกัน จึงจะมีสิทธิเสนอสอบวิทยานิพนธ์ขอจบการศึกษาการจัดโครงการปฏิบัติวิปัสสนาภาวนา

การศึกษา สาขาวิชาวิปัสสนาภาวนา แบ่งเป็น 3 ช่วง คือ

 ช่วงที่ 1 ปฏิบัติวิปัสสนากัมมัฏฐานระยะเวลา 4 เดือน ณ สำนักปฏิบัติธรรมธรรมโมลี จ.นครราชสีมา

 ช่วงที่ 2 ปฏิบัติวิปัสสนากัมมัฏฐานระยะเวลา 1 เดือน โดยออกธุดงควัตร ณ สำนักอภิญญาเทสิตธรรม วัดนาหลวง อ.บ้านผือ จ.อุดรธานี

ช่วงที่ 3 ปฏิบัติวิปัสสนากัมมัฏฐานระยะเวลา 2 เดือน  ณ สำนักวิปัสสนามหาสีสาสนยิกต่า กรุงย่างกุ้ง ประเทศสหภาพเมียนมา

สัททานุกรมพระไตรปิฎก

สำหรับสัททานุกรมพระไตรปิฎกเชิงวิจัย ฉบับบาลี-ไทย เฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เนื่องในโอกาสพระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 7 รอบ 5 ธ.ค. 2554 จะมีจำนวนทั้งหมด 69 เล่มนั้น ขณะนี้ได้จัดพิมพ์เล่มที่ 2 จำนวน 5,000 เล่ม เสร็จเรียบร้อยแล้ว โดยสัททานุกรมพระไตรปิฎกฯ เล่มที่ 2 นี้ เป็นการรวบรวมคำศัพท์สำคัญจากพระไตรปิฎกต่อจากเล่มที่ 1 ที่จัดพิมพ์ไปเมื่อปี 2556 พร้อมทั้งมีการอธิบายความหมาย ที่มาของรากศัพท์ การวิเคราะห์รูปของรากศัพท์ ที่มีการอ้างอิงจากพระไตรปิฎก ที่สำคัญคณะผู้จัดทำยังได้ตรวจชำระศัพท์บาลีและสำนวนคำแปลภาษาไทย ให้มีความชัดเจนและถูกต้องด้วย

สัททานุกรมพระไตรปิฎกฯ เป็นตำราที่มีประโยชน์อย่างมากสำหรับนิสิต นักศึกษา และพระสงฆ์ที่จะใช้เป็นคู่มือในการศึกษาค้นคว้าบาลีพระไตรปิฎก ซึ่งจะส่งผลให้การเผยแผ่พระพุทธศาสนาเป็นไปอย่างถูกต้อง ไม่ผิดเพี้ยน

อายุวัฒนมงคล 75 ปี

วันที่ 2 ก.พ. 2559 เป็นวันอายุวัฒนมงคล 75 ปี ของเจ้าพระคุณสมเด็จฯ คณะศิษย์จัดงานถวายตั้งแต่วันที่ 30 ม.ค. โดยตอนเย็นมีพิธีสวดมนต์ ธัมมจักกัปวัตตนสูตร และสาธยายมนต์ อุปปาตสันติคาถา มหาสันติงหลวง

วันที่ 31 ม.ค. ในช่วงเช้ามีพิธีปล่อยโค-กระบือจำนวน 9 ตัว พิธีถวายมหาสังฆทาน และพิธีทำบุญทักษิณานุปทาน แด่อดีตเจ้าอาวาส บุพการี และผู้มีคุณูปการต่อวัด เลี้ยงเพล
พระสงฆ์จำนวน 100 รูป เวลา 13.00 น. ปล่อยปลาจำนวน 8.4 หมื่นตัว

วันที่ 2 ก.พ. งานเริ่มตั้งแต่เวลา 07.30 น.เริ่มพิธีบวงสรวง (ยกเสาเอก) ปราสาทนครหลวงจำลอง พิธีทำบุญทักษิณานุปทานอดีตเจ้าอาวาส บุพการี และผู้มีคุณูปการต่อวัด พระสงฆ์ทรงสมณศักดิ์จำนวน 10 รูป เจริญพระพุทธมนต์

เวลา 09.30 น. พิธียกเสาเอกปราสาทนครหลวง 6 ชั้น เวลา 10.00 น. พิธีทอดผ้าป่าเพื่อกองทุนสมเด็จพระพุทธชินวงศ์ เพื่ออุปัฏฐากพระภิกษุผู้อาพาธโรคไต และมอบเครื่องฟอกไต 1 เครื่อง แก่โรงพยาบาลรามาธิบดี และเวลา 11.00 น. ถวายภัตตาหารเพลสมเด็จพระราชาคณะ กรรมการมหาเถรสมาคม และพระภิกษุสงฆ์ เวลา 12.00 น. อุบาสก-อุบาสิการ่วมรับประทานอาหาร