คุณธรรมของไม้เท้าที่ภูกระดึง

โดย...เอกภพ สิทธิวรรณธนะ เครือข่ายพุทธิกา http://www.budnet.org

ผมและคณะถึงตีนภูกระดึงยามสาย จัดการซื้อตั๋วและฝากของกับลูกหาบก่อนจะเริ่มเดินขึ้นภูระยะกว่าห้ากิโลเมตร นับเป็นการเริ่มต้นที่ฮึกเหิมและมีความหวัง

เดินมาไม่ไกลจากจุดเริ่มต้น รุ่นพี่ร่วมคณะคนหนึ่งชี้นิ้วไปยังกองท่อนไม้ไผ่แต่ละลำมีความยาวประมาณเมตรครึ่งท่อนใหญ่น้อยคละขนาด มันคือไม้เท้าสำหรับนักเดินทางนั่นเอง

“พวกเราควรจะหยิบไม้เท้าไปคนละอันนะคะ จะช่วยในการปีนเขาและทรงตัว” รุ่นพี่ผู้นำคณะ กล่าว

ผมเห็นด้วยก้มลงเลือกขนาดเหมาะมือ แต่เนื่องจากเรามาถึงค่อนข้างสาย จึงเหลือไม้เท้าให้เลือกไม่มากนัก สุดท้ายได้ไม้เท้าขนาดใหญ่แตกปลายและโงนเงน

กระนั้นไม้ไผ่โงนเงนลำนั้นเองที่ช่วยค้ำกายและทรงตัวราวกับมีแผนพื้นมั่นเหมาะให้ยึดเหนี่ยวพยุงกายไต่เขาไปทีละคืบเป็นลำดับ

ไม้เท้าลำนั้นช่วยสั่งสมความสำเร็จแห่งระยะทางจากตีนเขาสู่ที่พักแต่ละแห่งซัมแฮกซำบอนซำกกกอกไปเรื่อยๆ กระทั่งถึงหลังแปยอดสุดของภูกระดึง ไม้เท้าลำนี้คือเพื่อนร่วมทางหกชั่วโมงอันยาวนานเหน็ดเหนื่อยและสูงชัน

ใช้ชีวิตท่องเที่ยวสองวันบนภูก็ถึงคราวต้องเดินลง เวลานี้ไม้เท้ายิ่งทวีความสำคัญนอกจากจะช่วยทรงตัวพยุงกายแล้ว มันยังช่วยลดความเร็วห้ามการลื่นไถลลดการบาดเจ็บที่หัวแม่โป้งเท้าแม้การถือไม้เท้าจะทำให้เกิดอาการปวดข้อแขนอยู่บ้าง แต่ก็ถือว่าช่วยเฉลี่ยการบาดเจ็บกันไป

...ผมไม่อาจนึกภาพการเดินลงภูโดยไม่มีไม้เท้าได้เลย

แล้วผมจึงหายสงสัยว่า เพราะเหตุใดสัญลักษณ์การปีนเขาเดินป่าจึงปรากฏไม้เท้าอยู่ในนั้น ไม้เท้าเป็นสิ่งจำเป็นจริงๆ สำหรับคนปีนป่ายสมัครเล่นเช่นผม

ระหว่างเดินทางขาลงผมคิดขอบคุณเครื่องมือวิเศษนี้ หวงแหนมันไม่ปล่อยให้มันละสายตา ขณะแวะกินข้าวหรือเข้าห้องน้ำไม้เท้ากลายเป็นสมบัติอันมีค่าการเดินทาง

ด้วยความรู้สึกดีกับไม้ไผ่ลำนี้อย่างท้วมท้น แวบหนึ่งผมคิดจะหยิบติดมือกลับไปบ้านเป็นของที่ระลึก ...ก็มันมีความหมายมากมายเสียอย่างนั้น

แต่แล้วเมื่อถึงตีนภูผมพบกับกองไม้ไผ่อีกครั้ง คราวนี้เห็นไม้เท้านับร้อยพันกองซ้อนทับกันแน่นิ่ง นักเดินทางขาลงต่างพร้อมใจทิ้งพวกมันไว้ตรงนั้น รอคอยอรุณรุ่งของอีกวันที่จะเคลื่อนมาพรุ่งนี้ นักเดินทางกลุ่มใหม่ย่อมทยอยหยิบฉวยพวกมันขึ้นมาปฏิบัติหน้าที่ใช้มันเป็นอุปกรณ์ช่วยพิชิตภู

ไม้เท้าจึงประหนึ่งมีวัฏจักรชีวิตเป็นวงจรแห่งการทำประโยชน์เดินทางไปกลับเฉพาะตีนภู-ยอดภูอย่างไม่เหน็ดเหนื่อยไม่บ่นและไม่ทวงบุญคุณ

ไม้เท้าท่อนใดที่เน่าเปื่อยหมดความแกร่งหมดความทนทาน มันก็พร้อมที่จะถูกทิ้งย่อยสลายกลายเป็นส่วนหนึ่งของผืนป่าและผืนภูเช่นนั้น

ด้วยเหตุนี้ความปรารถนาจะลักไม้เท้าลำนั้นกลับบ้านจึงหมดมอดลงในที่สุด ผมไหว้ขอบคุณไม้เท้าเป็นการทดแทนขอบคุณที่เขาช่วยเกื้อกูลความสำเร็จช่วยให้การเดินทางขึ้นลงเป็นไปโดยสวัสดิภาพไร้การบาดเจ็บใดๆ

จากนั้นจึงวางท่อนไม้อย่างเบามือแล้วเดินทางกลับบ้านอย่างผู้มีชัย

ไตร่ตรองดูให้ลึกซึ้งดูเหมือนความสำเร็จและการพิชิตใดๆ ของคนเราย่อมมีใครบางคนหนุนหลังมีปัจจัยค้ำยันให้เราเดินทางมาไกลถึงเพียงนี้ ไม้เท้าจึงเป็นตัวแทนที่ดีของความเกื้อกูลหนุนเสริมโดยไม่หวังผล

ผมหวังว่าวันหนึ่งจะสามารถน้อมเอาคุณธรรมจากไม้เท้าเข้ามาเป็นคุณธรรมในใจ ทำอย่างไรที่ชีวิตของเราจะมีคุณสมบัติดังเช่นไม้เท้าลำนั้นได้บ้าง เป็นคนที่พร้อมจะช่วยเหลือ เป็นเพื่อนร่วมเดินทางอย่างไม่บ่นไม่เหน็ดเหื่อยไม่ทวงถามความดีงามพร้อมจะถูกวางถูกทิ้งไว้เป็นเบื้องหลังโดยไม่น้อยใจ

...และจากไปอย่างเงียบๆ เมื่อถึงเวลาอันควร