การระดมทุนมวลชนมาสร้างโรงแรม

โดย...ม.ล.สุรวุฒิ ทองแถม รองประธานอาวุโส ออนิกซ์ ฮอสพิทาลิตี้

เป็นที่ทราบกันดีอยู่ทั่วไปว่า แนวโน้มการใช้ชีวิตของมวลมนุษย์ในโลกนี้ ทั้งในปัจจุบันและอนาคตส่วนใหญ่จะมุ่งเข้าหาการพักผ่อนหย่อนใจ เล่น/ชมกีฬา หรือการสันทนาการในรูปแบบต่างๆ กันมากขึ้นดังนั้นจึงอาจเป็นเหตุให้ชั่วโมงเวลาการทำงานประจำวันจะค่อยๆ น้อยลงไป ผู้คนส่วนหนึ่งจะใช้เวลาเพื่อตนเอง เพื่อผู้เป็นที่รักหรือครอบครัวมากขึ้น

วิถีการดำเนินชีวิตอย่างที่ผมว่านี้ ได้เริ่มเปลี่ยนไปในทุกวัยของชีวิตมนุษย์ในประเทศที่พัฒนาและบางประเทศที่กำลังพัฒนาแล้วนะครับ และแน่นอนที่สุด รวมถึงประเทศไทยของเราด้วย เช่น คนรุ่นใหม่ที่เริ่มทำงาน ผู้ที่เริ่มสร้างครอบครัว ผู้ที่ประสบความสำเร็จในชีวิต รวมไปถึงท่านผู้ก้าวล่วงเข้าสู่วัยสูงอายุ วัยเกษียณอายุด้วย ซึ่งถ้าจะว่ากันจริงๆ แล้วมนุษย์เงินเดือนทั้งหลายทั้งภาครัฐภาคเอกชนนี่แหละครับ เป็นผู้จุดประกายแนวคิดและแนวปฏิบัตินี้ขึ้นมา จนมีคำเปรียบเปรยยุคใหม่เกิดขึ้นว่า Work Smart, Not Hard หรือ Working Smarter, but not harder เป็นต้น เพื่อเอาเวลามาทำกิจกรรมต่างๆ ให้การดำเนินชีวิตเป็นไปในแบบสุขหรือธรรมชาตินิยมกันมากขึ้น

การพักผ่อนหย่อนใจที่มีแนวโน้มจะเติบโตอย่างมากที่สุดในอนาคตคือการท่องเที่ยวครับ ยิ่งในประเทศไทยของเรานั้น ผมค่อนข้างเชื่อมั่นในศักยภาพของประเทศที่มีความพร้อมของธรรมชาติอันสวยงาม บรรยากาศเป็นมิตร ผู้คนให้เกียรติชาวต่างชาติ อีกทั้งสถานที่ท่องเที่ยวและสถานที่พักค้างแรมมีความหลากหลายทั้งในด้านของทำเลที่ตั้ง คุณภาพราคาที่ลดหลั่นกันไป สามารถตอบสนองความต้องการของผู้คนในทุกระดับชนชั้น

ยิ่งในสมัยนี้ รสนิยมรวมถึงพฤติกรรมในการใช้ชีวิตของนักท่องเที่ยวมีการเปลี่ยนแปลงไปตามกายภาพและอารมณ์รอบตัวมากขึ้น ไม่ว่าจะเป็นด้วยสาเหตุของความผูกพันกับเทคโนโลยีในชีวิตประจำวัน การมีจิตสำนึกในการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมมากขึ้น ความต้องการเป็นอิสรเสรีเป็นตัวของตัวเองตามความรู้สึกที่เปลี่ยนไปตามกาลสมัยของสังคม หรือด้วยเหตุผลใดก็ตาม

การเลือกสถานที่พักแรมเพื่อการท่องเที่ยวและพักผ่อน เริ่มมีแนวโน้มที่จะเปลี่ยนแปลงไป จากเดิมที่นิยมโรงแรมหรูหราระดับ 4-5 ดาวขนาดใหญ่ มาเป็นโรงแรมขนาดย่อมที่มีห้องพักไม่มาก เงียบสงบ มีเอกลักษณ์ของตนเอง ตอบสนองความต้องการเป็นส่วนตัวได้หลายประการ  เช่น พวกบูติกโฮเต็ล ธีมโฮเต็ล รวมไปถึงการเข้าร่วมพักอาศัยในหมู่บ้าน และทำกิจกรรมประจำวันตามวิถีชีวิตแบบท้องถิ่น เช่น สถานที่พักประเภทโฮมสเตย์ หรือเกสต์เฮาส์ เป็นต้น

นักท่องเที่ยวที่เข้ามาท่องเที่ยวในบ้านเราช่วงนอกฤดูกาลท่องเที่ยว หรือแม้กระทั่งนักท่องเที่ยวภายในประเทศก็ตาม ในปัจจุบันต่างก็มีแนวโน้มที่จะแสวงและค้นหาความแตกต่างความสุขของการท่องเที่ยวจากแบบเดิมๆ มาสัมผัสบรรยากาศใหม่ๆ บ้าง ดังนั้นโอกาสของธุรกิจการให้บริการโรงแรมที่พักขนาดย่อม ที่ฉีกแนวการดำเนินธุรกิจโรงแรมในแบบอนุรักษนิยมออกไป จึงได้รับความนิยมจากกลุ่มผู้ใช้บริการเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ ด้วยสาเหตุสำคัญหลายประการ เช่น ใช้พื้นที่ดินไม่มาก งบลงทุนน้อย การบริหารจัดการไม่ต้องใช้พนักงานมาก ต้นทุนบริหารจัดการต่ำ เพราะไม่มีความจำเป็นต้องใช้ระบบการบริหารงานครบ สามารถเลือกใช้ระบบได้เท่าที่จำเป็น ราคาจำหน่ายต่อห้องย่อมเยากว่า

ด้วยเหตุผลดังที่ผมว่ามานี้ ทำให้การลงทุนธุรกิจโรงแรมสถานที่พักประเภทนี้ สามารถคืนทุนได้เร็วกว่าโรงแรมประเภทสมบูรณ์แบบครับ นอกจากนี้ธุรกิจห้องพักประเภทนี้ยังมีช่องทางขายออนไลน์ที่ไม่ต้องใช้งบประมาณโฆษณาประชาสัมพันธ์มากด้วยครับ เนื่องจากมีผู้ดำเนินการประเภทตัวแทนยินดีดำเนินงานให้แบบแบ่งปันผลประโยชน์ซึ่งกันและกัน อย่างเป็นที่พอใจทั้งสองฝ่าย

ผมไม่ค่อยวิตกกังวลในแนวโน้มการเติบโตของโรงแรมประเภทนี้มากเท่าใด ทั้งในด้านการแข่งขันหรือจำนวนห้องพักที่จะเพิ่มมากขึ้น เพราะอย่างไรผมเชื่อมั่นในศักยภาพทางการท่องเที่ยวของประเทศไทย ที่จะต้องเติบโตต่อไปอย่างมากในอนาคต แต่ภาครัฐไม่ควรนิ่งนอนใจในเรื่องนี้นะครับ ควรจะดำเนินการให้เจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้องทุกภาคส่วนควบคุมให้ถูกต้องตั้งแต่แรกเริ่ม ทั้งในด้านความปลอดภัย ความถูกต้องของกฎระเบียบกฏหมาย ใบอนุญาตต่างๆ และระบบการชำระภาษี เพื่อความเป็นธรรมในธุรกิจโรงแรมไทย อย่าปล่อยให้เนิ่นนานจนเป็นความเคยชินแล้วมาแก้ไขภายหลังเหมือนอย่างหลายเหตุการณ์ในอดีตที่ผ่านมา

สิ่งหนึ่งที่ผมเป็นห่วงมากกว่า คือที่มาของเม็ดเงินที่จะมาลงทุนในธุรกิจโรงแรมที่พัก ไม่อยากจะให้เกิดมีการระดมทุนในแบบที่เรียกกันว่า Crowdfunding หรือการระดมทุนมวลชนมาสร้างสถานที่พักหรือโรงแรมประเภทนี้เลยครับ แม้ว่าอาจจะมีเงื่อนไขที่ฟังแล้วดูดีในเบื้องต้น ไม่ว่าจะเป็นการแบ่งผลกำไรอย่างเป็นธรรม การให้เงินปันผล การให้เอกสิทธิ์ในการเข้าพักผ่อนเป็นอภินันทนาการ หรือแม้กระทั่งการให้คำมั่นสัญญาเรื่องเงินตอบแทนปันผลแบบคงที่ต่อเนื่องเป็นเวลาหลายปี ฯลฯ เป็นต้น เพราะธุรกิจโรงแรมหรือสถานที่พักทั้งขนาดเล็ก ขนาดย่อม หรือขนาดใหญ่นั้น เป็นที่ทราบกันดีอยู่ว่าคือการลงทุนในสินทรัพย์ควบคู่ไปกับการดำเนินงานแสวงหาผลกำไรในระยะยาว แม้กระทั่งโรงแรมประเภทบูติกที่ผมกล่าวมาว่าเป็นเทรนด์ที่กำลังได้รับความนิยมสูงก็ตาม จุดคุ้มค่าของการลงทุนต้องใช้เวลาหลายปีครับ

ส่วนการระดมทุนในแบบ Crowdfunding น่าจะเหมาะกับการลงทุนระยะสั้นๆ เพื่อแสวงหาผลกำไรตอบแทนผู้ลงทุนอย่างรวดเร็ว นอกจากนี้ที่น่าเป็นห่วงมากยิ่งขึ้นคือ ในบ้านเรายังไม่มีกฎหมายคุ้มครองสำหรับผู้สนใจที่จะลงทุนธุรกิจการลงทุนแบบเฉพาะนี้เลย อีกทั้ง Crowdfunding ในปัจจุบันนี้ยังนิยมทำกันผ่านระบบเทคโนโลยีสารสนเทศเท่านั้น โดยมีเว็บไซต์คนกลางเป็นผู้ดำเนินการให้แทนผู้ระดมทุนตัวจริง ดังนั้นหากเกิดเหตุการณ์ที่ไม่คาดคิดขึ้น ผมหนักใจแทนผู้สนใจลงทุนที่อาจจะประสบความยากลำบากในการที่จะได้เงินคืนครับ

ในขณะที่บ้านเรายังไม่มีกฎหมายควบคุมธุรกิจการระดมทุนมวลชน ทั้งในแบบการลงทุนหรือกู้ยืมอย่างเป็นรูปธรรมชัดเจน ในทัศนะผมแม้ว่าในหลากหลายประเทศจะมีความสำเร็จในเชิงประจักษ์กับธุรกิจ Crowdfunding นี้บ้างแล้ว แต่ตามข้อเท็จจริงประเทศเหล่านั้น ต่างมีกระบวนการและกลไกในการกำกับ ควบคุม ตรวจสอบ และเปิดเผยข้อมูลการระดมทุนในแนวนี้

อีกทั้งในบางประเทศยังมีทั้งการกำหนดเพดานวงเงินระดมทุนในธุรกิจแต่ละประเภท หรือแนวทางในการลงทุนเพื่อจุดประสงค์ใดอย่างชัดเจน รวมทั้งในบางประเทศยังกำหนดวงเงินสูงสุดของผู้สนใจลงทุนตามฐานะและรายได้ของบุคคลนั้นๆ อีกด้วย ซึ่งสามารถเรียกได้ว่ามีการควบคุมเกือบทุกขั้นตอนอย่างดี ซึ่งแตกต่างกว่าบ้านเราที่ธุรกิจการระดมทุนหรือกู้ยืมมวลชนแบบนี้ยังเป็นเรื่องใหม่มาก พวกเรานั้นดูจะคุ้นเคยกับการระดมทุนในตลาดหลักทรัพย์มากกว่าครับ