ทดสอบจีน

คงไม่มีใครคาดคิดว่าตลาดหุ้นโลกจะเปิดตลาดวันแรกรับปี 2016 ได้วอดวายกันเช่นนี้ นักลงทุนตื่นตระหนกแรงกว่าทุกๆ ครั้ง อย่างเมื่อครั้งเดือน ส.ค. 2015 ก็ต้องใช้เวลาหลายวันกว่าที่ตลาดโลกจะมีปฏิกิริยาต่อตลาดหุ้นจีน

ไม่เหมือนครั้งนี้ที่เจอมาตรการเซอร์กิตเบรกเกอร์ไปแค่วันเดียว ตลาดหุ้นทั่วเอเชียก็วายป่วงกันทั้งภูมิภาค ลามสู่ตลาดยุโรป และพ่วงไปถึงตลาดสหรัฐให้ปิดลบไปกว่า 1.5% ดาวโจนส์ร่วงไปถึงกว่า 400 จุดระหว่างการซื้อขาย ดีที่ยังพอมีแรงซื้อกลับจนปิดลบไปได้ 276.09 จุด

ตัวฉุดหลักๆ ในครั้งนี้มีไม่กี่ประเด็น คือ ดัชนีผู้จัดการฝ่ายจัดซื้อ (PMI) ที่เป็นตัวชี้วัดคำสั่งซื้อในภาคการผลิตของจีนอ่อนแอลงเป็นเดือนที่ 10 ติดต่อกัน เงินหยวนก็ร่วงลงหนักเร็วเกินไป ซึ่งเทรดเดอร์เชื่อกันว่าธนาคารกลางคอยพยุงค่าเงินอยู่เนืองๆ

ที่สำคัญก็คือ มาตรการของจีนตั้งแต่เดือน ส.ค.ปีที่แล้ว ที่ห้ามนักลงทุนรายใหญ่ขายหุ้นเพื่อป้องกันการเทขายเพิ่ม กำลังจะหมดอายุลงในวันที่ 8 ม.ค. ทำให้ตลาดวิตกและชิงเทขายกันก่อน

หลายฝ่ายสงสัยว่าความปั่นป่วนครั้งนี้จะลุกลามเป็นเรื่องใหญ่เหมือนเมื่อปีที่แล้ว หรือจะขยายวงใหญ่ขึ้นกว่าเดิมหรือไม่ และจะกระทบต่อเศรษฐกิจจริงมากน้อยแค่ไหน

มองจากมุมของพวกนักค้าส่วนใหญ่แล้ว เชื่อว่าน่าจะไม่มีปัญหารุนแรงเป็นวิกฤตตลาดทุนรอบ 2 เพราะจีนเพิ่งผ่านประสบการณ์มาหมาดๆ และได้อัดฉีด 2 หมื่นล้านเหรียญสหรัฐเข้าไปพยุงตลาดเป็นที่เรียบร้อยแล้ว สิ่งที่เกิดขึ้นจะไม่ใช่การทุบตลาดลงติดๆ กันเหมือนเดือน ส.ค. เพียงแต่ตลาดจีนจะเผชิญความผันผวนขึ้นลงหนักๆ ไปอีกระยะใหญ่ๆ ที่ไม่ได้อิงกับพื้นฐานเศรษฐกิจเป็นหลักมากนัก

ที่น่ากังวลมากกว่าตลาดหุ้นจีน ที่เขาออกกฎห้ามการกู้เงินมาเล่นหุ้นแล้วก็คือ ภาวะเศรษฐกิจจริงของจีนมากกว่า ตัวเลขดัชนีหลายด้านที่ซบเซามาหลายเดือนติดต่อกันสะท้อนว่า เศรษฐกิจโลกไม่ได้ดีขึ้นจริง จีนในฐานะที่เป็นโรงงานผลิตเบอร์ 1 ของโลก ซึ่งทั้งนำเข้าวัตถุดิบมาผลิต และทั้งขายสินค้าออกไป จึงเจอแรงกระเพื่อมที่เห็นได้ชัดยิ่งกว่าใคร

เมื่อทำมาค้าขายฝืดเคือง การลงทุนเอกชนไม่คืบ ก็ไปกระทบต่อเงินกู้ โดยเฉพาะที่กู้มาจากพวกธนาคารเงาทั้งหลาย เนื่องจากแบงก์พาณิชย์จีนมักไม่ค่อยปล่อยเอสเอ็มอีหรือธุรกิจรายเล็ก ทำให้ปัญหาหนี้จีนทั้งในระบบและนอกระบบ เป็นอีกหนึ่งเรื่องใหญ่ที่โลกจับตากันมาก จึงไม่น่าแปลกใจที่รัฐบาลจีนจะรีบส่งสัญญาณออกมาตั้งแต่ปลายปีที่แล้วว่า จะได้เห็นมาตรการช่วยกระตุ้นเศรษฐกิจจากรัฐบาลแน่นอนในปีนี้

ตลาดหุ้นจีนก็ต้องเจอบททดสอบหนักๆ ต่อไป พร้อมกับเศรษฐกิจจริงของจีนที่กำลังอยู่ในยุคเปลี่ยนผ่านเช่นเดียวกัน