อนาคตอาเซียน

31 ธ.ค. 2558 คืออีกหนึ่งวันสำคัญของชาวอาเซียน เพราะถือเป็น “ก้าวสำคัญ” ของประเทศในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ที่รวมเป็นประชาคมอาเซียนที่มีความสัมพันธ์แนบแน่นกันยิ่งขึ้น และคาดหวังกันว่า การรวมตัวกันครั้งนี้จะกลายเป็นพลังใหม่และช่วยเพิ่มอำนาจต่อรองของกลุ่มในเวทีโลกด้วย 

ประชาคมอาเซียนคือกลุ่มเศรษฐกิจใหญ่อันดับ 7 ของโลก เมื่อประเมินจากมูลค่าจีดีพีของกลุ่มที่สูงถึง 2.4 ล้านล้านเหรียญสหรัฐ ในปี 2556 และคาดว่าจะมีขนาดใหญ่อันดับ 4 ในอีก 35 ปีข้างหน้า หากเศรษฐกิจอาเซียนเติบโตในระดับนี้ต่อไป อีกทั้งยังเป็นกลุ่มการค้าที่มีฐานผู้บริโภคมากถึง 634 ล้านคน หรือเป็นอันดับ 3 ของโลก รองจากจีน และอินเดีย

หากมองในแง่เศรษฐกิจ ถือว่าอาเซียนมีพัฒนาการดีขึ้นอย่างรวดเร็วในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา ด้วยอานิสงส์ของทรัพยากรธรรมชาติที่อุดมสมบูรณ์ แรงงานจำนวนมากและค่าแรงยังอยู่ในระดับต่ำ ส่งผลให้อาเซียนเป็นฐานการผลิตสำคัญแห่งหนึ่งของโลก ปัจจุบันมีมูลค่าส่งออกรวมกว่า 1.2 ล้านล้านเหรียญสหรัฐ หรือเกือบ 54% ของจีดีพีอาเซียน เท่ากับ 7% ของการส่งออกทั่วโลก

ขณะเดียวกัน ก็ยังเป็นแหล่งดึงดูดเม็ดเงินลงทุนจากต่างประเทศ (เอฟดีไอ) มหาศาล โดยมียอดรวมสูงถึง 136,000 ล้านเหรียญสหรัฐ ในปี 2557 และมีแนวโน้มสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง จากปัจจัยเด่นที่กล่าวไว้ข้างต้น

อย่างไรก็ตาม อาเซียนก็ยังมีจุดอ่อนอีกหลายประการที่ต้องเดินหน้าแก้ไข เพราะแม้จะปรับลดอัตราภาษีนำเข้าเหลือ 0% แต่ก็ยังมีปัจจัยอื่นๆ ที่ยังเป็นอุปสรรคต่อการค้าการลงทุนในภูมิภาค เช่น อัตราภาษีที่ยังแตกต่างกัน และที่สำคัญคือมาตรการกีดกันทางการค้าที่ไม่ใช่ภาษี (เอ็นทีบี) ที่แต่ละประเทศกำหนดขึ้นมาเพื่อปกป้องธุรกิจของคนท้องถิ่น

นอกจากการรวมตัวด้านเศรษฐกิจแล้ว ก็ต้องไม่ลืมว่าประชาคมอาเซียนยังครอบคลุมอีก 2 ด้านสำคัญ ได้แก่ การเมืองและความมั่นคง สังคมและวัฒนธรรม ซึ่งอาจไม่ได้มีใครหยิบยกขึ้นมาพูดถึงเท่าไหร่ ทั้งที่ความเป็นจริงมีความสำคัญไม่น้อยไปกว่ากัน และมีอิทธิพลอย่างมากต่อการขับเคลื่อนเศรษฐกิจของภูมิภาคในอนาคต

โดยเฉพาะส่วนของการเมืองและความมั่นคง ที่จะเป็นภาคส่วนที่กำหนดนโยบายของประเทศและกระชับความร่วมมือระหว่างชาติสมาชิกรวมถึงพันธมิตรนอกกลุ่ม เช่นเดียวกับด้านสังคมและวัฒนธรรมที่จะช่วยเสริมสร้างความเข้าใจระหว่างชาวอาเซียนด้วยกันมากขึ้น ซึ่งจะส่งต่อความสัมพันธ์อันดีด้านอื่นๆ ตามไปด้วย

นับจากวันนี้ สมาชิกของประชาคมอาเซียนจะต้องตระหนักถึงความเป็น “คนอาเซียน” มากขึ้น พยายามมองเป้าหมายร่วมกันมากขึ้น ลดความแตกต่างให้เหลือน้อยที่สุด เพื่อร่วมกันคว้าโอกาสที่จะเข้ามา และต่อสู้กับความท้าทายต่างๆ ด้วยกัน