ศาลปราบทุจริต

ถือเป็นอีกหนึ่งความหวังของสังคมไทยว่าจะสามารถขจัดปัญหาการทุจริตคอร์รัปชั่นให้ลดน้อยลงได้ หลังจากที่ประชุมคณะรัฐมนตรี (ครม.) เมื่อวันที่ 22 ธ.ค.ที่ผ่านมา ได้มีมติเห็นชอบผ่านร่าง พ.ร.บ.จัดตั้งศาลอาญาคดีทุจริตและประพฤติมิชอบ พ.ศ. ... ตามที่สำนักงานศาลยุติธรรมเสนอ

เนื้อหาของร่างกฎหมายฉบับนี้เป็นการจัดตั้งศาลขึ้นเพิ่มเติมจากที่มีอยู่เดิม และให้มีความเชื่อมโยงกับพระธรรมนูญศาลยุติธรรม ด้วยการยกฐานะแผนกคดีทุจริตและประพฤติมิชอบของเจ้าหน้าที่รัฐในศาลอาญา และจัดตั้งขึ้นเป็นศาลอาญาคดีทุจริตและประพฤติมิชอบกลาง รวมถึงให้จัดตั้งศาลอาญาคดีทุจริตและประพฤติมิชอบภาคขึ้น

ขณะเดียวกัน ยังกำหนดให้ศาลอาญาคดีทุจริตและประพฤติมิชอบกลางมีเขตตลอดกรุงเทพมหานครและปริมณฑล และศาลอาญาคดีทุจริตและประพฤติมิชอบเขต ตามที่กำหนดในพระราชกฤษฎีกาเปิดทำการ

นอกจากนี้ ยังได้ระบุขอบเขตอำนาจของศาลไว้อีกในหลายประการ แต่ในภาพรวมกฎหมายมีเจตนารมณ์มุ่งหวังให้คดีที่เกี่ยวข้องกับการทุจริตและการประพฤติมิชอบในแวดวงราชการ ภาคเอกชน และภาคธุรกิจ มีความคล่องตัว รวดเร็ว ไม่ล่าช้าจนส่งผลให้มีคดีคั่งค้างอยู่ในชั้นศาลจำนวนมากเช่นปัจจุบัน

อย่างไรก็ตาม การดำเนินการเอาผิดกับการฉ้อราษฎร์บังหลวง ไม่ว่าจะเป็นความร่วมมือของฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง แม้จะมีความพยายามผลักดันการจัดตั้งองค์กรมารองรับการแก้ปัญหาให้คล่องตัวมากขึ้น แต่อาจจะยังไม่ใช่คำตอบสำหรับการแก้ปัญหาทุจริตให้หมดไปอย่างเบ็ดเสร็จเด็ดขาด เพราะยังมีเงื่อนไขอื่นๆ ที่ยังเป็นปัจจัยให้เกิดการประพฤติมิชอบขึ้นอย่างต่อเนื่อง

เป็นต้นว่า วัฒนธรรม ประเพณี สภาพเศรษฐกิจ และความเป็นสังคมอุปถัมภ์ของบ้านเราก็มีส่วนสำคัญที่เอื้อให้การทุจริตแพร่ระบาดไปทุกแวดวง

คู่ขนานกันจึงจำเป็นต้องปฏิรูปกระบวนการยุติธรรมต้นน้ำ ตั้งแต่ขั้นตอนการสืบสวนสอบสวนของเจ้าหน้าที่ตำรวจ ชั้นอัยการ รวมถึงองค์กรอิสระที่ทำหน้าที่ตรวจสอบและกำกับดูแลคดีการทุจริตด้วย

ทั้งนี้ แม้จะกล่าวได้ว่าความล่าช้าในกระบวนการยุติธรรมเป็นความอยุติธรรม แต่ก็ปฏิเสธไม่ได้ว่าความรวดเร็วในการดำเนินคดี ไม่ได้หมายถึงการอำนวยความยุติธรรมที่ได้รับการยอมรับเสมอไป

ด้วยกระบวนการยุติธรรมต้นทางในแต่ละขั้นตอนยังขาดความน่าเชื่อถือ ไม่มีความโปร่งใส และในหลายคดีสำคัญยังถูกสาธารณชนตั้งคำถามอยู่จำนวนมาก ซึ่งเป็นที่ประจักษ์แก่สังคมว่าบางองค์กรตกเป็นหน่วยงานที่ถูกประชาชนร้องเรียนเกี่ยวกับการทุจริตติดอันดับต้นๆ

ดังนั้น เพื่อให้การจัดตั้งศาลขึ้นเพิ่มเติมสามารถลงโทษผู้กระทำผิดได้รวดเร็ว จนสร้างความเข็ดหลาบในลักษณะกรรมติดจรวดแล้ว ยังจำเป็นต้องหาทางแก้ไขช่องโหว่ปัญหาในมิติอื่นๆ ประกอบด้วย ถึงจะทำให้ประเทศของเราถูกจัดอันดับดัชนีการทุจริตระดับโลกขึ้นไปติดกลุ่มที่ดีกว่าเดิม