กาหลายครั้ง

คราวที่แล้วได้เขียนถึงจำนวนครั้งการการะบบสัดส่วนผสม ซึ่งอาจจะไม่ได้มีโอกาสอธิบายในรายละเอียดมากนัก ที่เรียกว่ากาสามครั้งนั้น อันที่จริงก็มีที่กาให้ผลแบบสามครั้ง แต่กาเพียงแค่สองครั้ง บ้างก็ไม่ใช่กาเพียงแค่สอง หรือสามครั้ง หากแต่เป็นการจัดลำดับใหม่ในบัญชีรายชื่อได้ทั้งหมด เริ่มตั้งแต่หนึ่งคนไปจนถึงตามจำนวนที่กำหนด ซึ่งอาจจะมากจนถึงจำนวนผู้สมัครในระบบบัญชีรายชื่อทั้งหมดเลยก็ได้ แต่ส่วนใหญ่เรื่องราวเหล่านั้นเป็นประเด็นในทางทฤษฎี หรือเป็นประเด็นเชิงหลักการ แต่ที่ใช้กันจริงๆ ในทางปฏิบัติ อาจจะไม่ได้ครบถ้วนสมบูรณ์ตามแนวทางแห่งทฤษฎี และหลักการเสียทั้งหมด

การกาสามครั้ง หรือที่สรุปง่ายๆ ว่าเป็นการกาครั้งหนึ่งในระบบเขต กาอีกครั้งหนึ่งในระบบบัญชีรายชื่อ และกาอีกครั้งหนึ่ง เป็นการกาเพื่อเลือกผู้สมัครในระบบบัญชีรายชื่อ หากจะยกตัวอย่างการกาง่ายๆ ก็คือ การกาครั้งแรก เป็นการเลือกนายมีจากพรรคสิทธิในระบบเขต ต่อมากาครั้งที่สอง เป็นการเลือกพรรคสิทธิ ในระบบบัญชีรายชื่อ และท้ายที่สุดเป็นการกาครั้งที่สาม เป็นการเลือกนายนิยม จากบัญชีรายชื่อของพรรคสิทธิ

การกาสามครั้ง หรือการกาแบบที่เรียกอย่างเป็นทางการหน่อยว่าการจัดให้มีระบบบัญชีรายชื่อแบบบัญชีเปิด นั่นคือ การที่ผู้มีสิทธิเลือกตั้งไม่ได้ถูกจำกัดโดยลำดับการจัดเรียงผู้สมัครในระบบบัญชีรายชื่อของพรรคการเมือง เช่น พรรคสิทธิจัดเรียงนายนิยมเอาไว้ที่ลำดับที่ห้า แต่ผู้มีสิทธิเลือกตั้งต้องการให้นายนิยมเป็นลำดับที่หนึ่ง ก็เลือกกานายนิยม หากผู้มีสิทธิเลือกตั้งที่เลือกกานายนิยมมีจำนวนมากพอตามเกณฑ์ที่กฎหมายกำหนด เช่น ร้อยละสามของผู้ที่เลือกพรรคสิทธิ

การกาครั้งที่สองจะส่งผลให้มีการเปลี่ยนลำดับ ซึ่งหากนายนิยมเป็นผู้ที่ได้รับคะแนนเสียงสูงสุดของพรรคในระบบบัญชีรายชื่อ นายนิยมก็จะกลายเป็นลำดับแรกของพรรคสิทธิในระบบบัญชีรายชื่อไปแทนที่จะอยู่ลำดับที่ห้าเหมือนเดิม หากพรรคสิทธิมีจำนวนคะแนนนิยมที่จะได้รับสมาชิกสภาผู้แทนในระบบบัญชีรายชื่อสี่คน จากที่นายนิยมจะไม่มีโอกาสได้เป็นสมาชิกสภาผู้แทน เนื่องจากอยู่ในลำดับที่ห้า เมื่อมีการเลือกเปลี่ยนลำดับมาเป็นลำดับที่หนึ่งจะกลายเป็นผู้ได้เป็นสมาชิกสภาผู้แทนในระบบบัญชีรายชื่อของพรรคสิทธิเป็นลำดับแรกแทน นั่นคือ ผู้มีสิทธิเลือกตั้งจะเป็นผู้กำหนดลำดับที่แท้จริงของผู้สมัครในระบบบัญชีรายชื่อ