กรธ.จ่อใช้โมเดลเลือกสว.สามชั้น

กรธ.จ่อใช้โมเดลเลือกสว.สามชั้น เพิ่มเกราะป้องกันองค์กรอิสระ ห้ามครม.เสนอแก้กฎหมายฝ่ายเดียว 

นายอุดม รัฐอมฤต โฆษกคณะกรรมการร่างรัฐธรรมนูญ (กรธ.) เปิดเผยว่า ที่ประชุมคณะกรธ.ยังไม่มีข้อสรุปเกี่ยวกับการได้มาซึ่งสว.ตามข้อเสนอของคณะอนุกรรมการศึกษาโครงสร้างฝ่ายนิติบัญญัติ แต่เบื้องต้นมีข้อเสนอว่าการเลือกตั้งสว.ทางอ้อมจะดำเนินการเป็นระดับ คือ 1.ระดับอำเภอ 2.ระดับจังหวัด และ 3.ระดับประเทศ โดยการเลือกสว.จะเริ่มการเลือกกันในอำเภอต่างๆ เมื่อได้รายชื่อมาแล้วจะมาเลือกกันในระดับจังหวัด ก่อนส่งรายชื่อเข้าส่วนกลางและให้ผู้ที่ผ่านการคัดเลือกมาทำการเลือกกันเอง

นายอุดม กล่าวว่า อย่างไรก็ตาม ในขั้นตอนของการเลือกกันเองมีความคิดกันว่าควรมีมาตรการไม่ให้เกิดการฮั้วกันของผู้สมัคร โดยอาจจะให้ผู้สมัครไม่สามารถเลือกบุคคลที่อยู่ในกลุ่มสังคมเดียวกัน ยกตัวอย่างเช่น ผู้สมัครสว.ในกลุ่มสตรี จะเลือกผู้สมัครในกลุ่มตัวเองไม่ได้ แต่ต้องเลือกผู้สมัครในกลุ่มอื่น เป็นต้น แต่ทั้งหมดนี้ยังไม่ถือว่าเป็นข้อสรุปของคณะกรธ. เพราะต้องนำมาหารือกันอีกครั้ง

“ส่วนตัวคิดว่าการให้เลือกกันเองตั้งแต่ระดับอำเภอขึ้นมา ไม่ได้เป็นการทำให้เป็นสว.เลือกตั้งแบบรัฐธรรมนูญในอดีต เพราะในขั้นตอนสุดท้ายของการเลือกกันเอง ไม่มีทางที่จะได้รู้บุคคลที่มาจากจังหวัดไหนบ้างจะได้เป็นสว.” นายอุดม กล่าว

โฆษกกรธ.กล่าวว่า ขณะเดียวกัน คณะกรธ.ได้พิจารณาเพิ่มหลักการเกี่ยวกับการพิจารณาร่างพ.ร.บ.และร่างพ.ร.บ.ประกอบรัฐธรรมนูญของสภาผู้แทนราษฎรและวุฒิสภา

ทั้งนี้ คณะกรธ.เห็นว่าควรให้สว.มีอำนาจกลั่นกรองและยับยั้งร่างกฎหมายเท่านั้น ซึ่งหลักการลักษณะนี้จะทำให้ขั้นตอนการพิจารณากฎหมายในวุฒิสภาจะลดลง เหลือเพียง 2 วาระ จากเดิมที่วุฒิสภาจะพิจารณาร่างกฎหมาย 3 วาระ โดย2วาระดังกล่าว คือ การพิจารณาเป็นรายมาตราภายหลังคณะกรรมาธิการวิสามัญพิจารณาเสร็จแล้ว และ การให้ความเห็นชอบ ซึ่งเท่ากับว่าสว.ไม่ต้องลงมติในวาระที่1ว่าจะรับหลักการหรือไม่

นอกจากนี้ สว.ยังคงมีอำนาจแก้ไขถ้อยคำตามในร่างกฎหมายตามเดิม แต่จะไม่สามารถแก้ไขเกินกว่าหลักการที่สภาผู้แทนราษฎรให้ความเห็นชอบมาได้

“เราเชื่อว่าจะช่วยให้การทำงานของสว.เป็นไปด้วยความรวดเร็ว เพราะเท่าที่ผ่านมาวุฒิสภาจะดำเนินการตรวจสอบล่วงหน้าก่อนอยู่แล้วจะมีร่างกฎหมายเข้าสู่การพิจารณาของวุฒิสภาบ้าง ก่อนมอบหมายให้คณะกรรมาธิการของวุฒิสภาไปดำเนินการศึกษาและทำความเห็นส่งมาให้วุฒิสภาพิจารณา จึงเห็นว่าวุฒิสภาไม่มีความจำเป็นที่ต้องพิจารณาในวาระที่ 1” นายอุดม กล่าว

นายอุดม กล่าวว่า ส่วนการพิจารณาร่างพ.ร.บ.ประกอบรัฐธรรมนูญเกี่ยวกับองค์กรตามรัฐธรรมนูญต่างๆ คณะกรธ.เห็นว่าหากจะมีการดำเนินการแก้ไขกฎหมายขององค์กรใด ผู้เสนอร่างกฎหมายจะต้องเป็นคณะรัฐมนตรี(ครม.) ร่วมกับองค์กรตามรัฐธรรมนูญดังกล่าวเท่านั้น โดยครม.จะไม่สามารถเสนอร่างกฎหมายนั้นได้เพียงลำพัง เพื่อไม่ให้เกิดการแทรกแซงองค์กรอิสระ จากนั้นจะดำเนินการส่งให้สภาผู้แทนราษฎรและวุฒิสภาพิจารณาตามอำนาจหน้าที่ แต่เมื่อทั้งสองสภาพิจารณาเสร็จแล้ว องค์กรตามรัฐธรรมนูญดังกล่าวจะต้องทำความเห็นว่ามีประเด็นใดในร่างกฎหมายบ้างที่อาจเป็นอุปสรรคในการทำงาน หากเห็นว่ามีปัญหาจะต้องส่งให้ศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัยต่อไป แต่ถ้าไม่มีประเด็นปัญหาก็ไม่จำเป็นต้องส่งศาลรัฐธรรมนูญ

เมื่อถามว่า การลดขั้นตอนของการพิจารณากฎหมายในวุฒิสภาเหลือแค่2วาระ จะมีผลให้วุฒิสภาเป็นตรายางหรือไม่ นายอุดม กล่าวว่า ยืนยันว่าวุฒิสภาจะไม่ได้มีสภาพเป็นตรายาง เพราะอำนาจในการยับยั้งร่างกฎหมายยังมีอยู่ เช่น หากเกิดกรณีที่วุฒิสภาเห็นว่าร่างกฎหมายใดมีความบกพร่องก็ดำเนินการแก้ไข หรือลงมติไม่ให้ความเห็นชอบในขั้นตอนสุดท้ายได้

เมื่อถามว่า หากเป็นการพิจารณาร่างพ.ร.บ.ประกอบรัฐธรรมนูญที่เกี่ยวข้องกับศาลรัฐธรรมนูญ หมายความว่าจะให้ศาลรัฐธรรมนูญเป็นผู้ให้ความเห็นและวินิจฉัยความชอบด้วยรัฐธรรมนูญของกฎหมายดังกล่าวหรือไม่ นายอุดม กล่าวว่า หากเป็นกรณีของการเสนอกฎหมายที่เกี่ยวกับศาลรัฐธรรมนูญนั้นกรธ.ยังไม่ได้มีข้อสรุปว่าจะให้องค์กรใดมาเป็นผู้วินิจฉัยในขั้นตอนสุดท้าย แต่จะไม่ใช่ศาลรัฐธรรมนูญอย่างแน่นอน เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดปัญหาผลประโยชน์ขัดกัน