เจาะผลกระทบ ตั้งรับเหล็กนำเข้าบุกตลาด

โดย...กานต์ชนก บุญสุภาพร

ฉบับที่เราได้ฉายภาพสินค้าเหล็กที่นำเข้ามาจากจีนที่ทะลักเข้ามาอย่างหนัก เนื่องจากราคาท่อเหล็กเชื่อมตะเข็บไร้สนิมของจีนลดลงในอัตราที่มากกว่าราคาในไทยเหลือเพียง 1,364 เหรียญสหรัฐ/ตัน ในไตรมาส 3 ลดลงถึง 24% จากไตรมาสแรกของปี ขณะที่ราคาของไทยอยู่ที่ 2,905 เหรียญสหรัฐ/ตัน และลดลงเพียง 10% จากไตรมาสแรกของปีก่อนหน้า

เมื่อพิเคราะห์ถึงราคาเฉลี่ยช่วงครึ่งแรกของปี 2015 สินค้าของไทยยังสูงกว่าจีนถึง 89%

ทีนี้เรามาดูกันว่า ผลจากปริมาณการนำเข้าท่อเหล็กที่เพิ่มขึ้น ทำให้อุตสาหกรรมภายในประเทศได้รับความเสียหายจากการสูญเสียส่วนแบ่งการตลาดและราคาที่ลดลง ส่งผลให้มีการยื่นคำขอให้กรมการค้าต่างประเทศ กระทรวงพาณิชย์ ออกมาตรการ AD จนในวันที่ 17 ก.ย.ที่ผ่านมา ได้มีการประกาศเปิดไต่สวนการทุ่มตลาดสินค้าเหล็กหลอดและท่อทำด้วยเหล็กกล้าไร้สนิม ทั้งรีดร้อนและรีดเย็นที่มีภาคตัดขวางเป็นวงกลม และไม่เป็นวงกลม ขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางรอบนอกไม่เกิน 508 มม. ที่มีแหล่งผลิตมาจากเกาหลี จีน ไต้หวัน และเวียดนาม

โดยเห็นได้ว่าปริมาณการนำเข้าสินค้าดังกล่าวจากจีนในช่วงครึ่งแรกของปี 2015 เพิ่มขึ้นถึง 177% เมื่อเทียบกับช่วงเวลาเดียวกันในปีก่อนหน้า

ทั้งนี้ สินค้าที่มีการนำเข้าเพิ่มขึ้นมากที่สุดคือ ท่อเหล็กเชื่อมตะเข็บทรงเหลี่ยมและทรงกลม ซึ่งมักนำไปใช้ในอุตสาหกรรมการผลิต รวมถึงใช้ในงานแลกเปลี่ยนความร้อน และงานเฟอร์นิเจอร์

คาดว่าก่อนที่จะมีการประกาศใช้มาตรการ AD การนำเข้าท่อเหล็กจะเพิ่มขึ้นอีกเพื่อเป็นการสะสมสินค้าคงคลังราคาถูก ก่อนที่มาตรการจะทำให้ปริมาณการนำเข้าลดลง โดยเฉพาะหากมาตรการ AD ถูกบังคับใช้กับทุกประเทศส่งออกในข้างต้น ซึ่งมีแนวโน้มแตกต่างจากกรณีของสหรัฐ ที่ประสบความสำเร็จในการลดปริมาณการนำเข้าท่อเหล็กจากจีน จากการใช้มาตรการ AD และ CVD แต่กลับมีการนำเข้าจากเกาหลีเพิ่มขึ้นมากแทน

นอกจากนี้ คาดว่ามาตรการ AD จะส่งผลดีต่อผู้ผลิตเพียงในระยะสั้น และจะส่งผลให้ผู้ใช้ในอุตสาหกรรมต่อเนื่องเสียโอกาสในการใช้ผลิตภัณฑ์ที่มีราคาถูกกว่าจากต่างประเทศ จึงคาดว่าในระยะสั้นผู้ผลิตจะได้รับผลดีในแง่ของสินค้าที่เข้ามาแข่งขันมีปริมาณที่ลดลง แต่การแก้ไขปัญหาในระยะยาวยังคงขึ้นอยู่กับภาวะผลผลิตเกินความต้องการในตลาดโลกเป็นหลัก ซึ่งหากภาวะดังกล่าวยังไม่ดีขึ้น ราคาสินค้าของจีนก็ยังคงมีแนวโน้มที่จะลดลงในอัตราที่มากกว่าและเร็วกว่า และสินค้าของไทยจะต้องเผชิญการแข่งขันด้านราคาอยู่ดี

สำหรับผู้ผลิตสินค้าท่อเหล็กที่อยู่ในพิกัดที่ใกล้เคียงกับพิกัดที่ได้รับการคุ้มครองด้วยมาตรการ AD ยังอาจจะได้รับผลกระทบเชิงลบถ้าสินค้านั้นสามารถทดแทนสินค้าที่ถูกคุ้มครองได้ จะทำให้ผู้ใช้ในอุตสาหกรรมต่อเนื่องหันมานำเข้าสินค้าดังกล่าวแทน เนื่องจากปัจจัยทางด้านราคา ส่วนผู้ค้าท่อเหล็กคาดว่าจะได้รับผล
กระทบเพียงเล็กน้อยเท่านั้น เนื่องจากเป็นผู้ซื้อมา
ขายไป ทำให้กำไรไม่เปลี่ยนแปลงมากนัก โดยอาจจะเสียประโยชน์ในแง่ของการเสียโอกาสซื้อสินค้าราคาถูกกว่าจากจีน ซึ่งช่วยให้ต้นทุนการขายต่ำกว่าและได้กำไรสูงกว่า สำหรับผู้ใช้ในอุตสาหกรรมต่อเนื่องจะได้รับผลกระทบทางลบ เพราะเสียโอกาสในการใช้ท่อเหล็กนำเข้าจากจีนที่มีราคาถูกกว่าและต้องซื้อเหล็กในราคาที่สูงขึ้นเมื่อมีการใช้มาตรการ AD

ในระยะสั้นผู้ผลิตควรพยายามรักษาฐานลูกค้าเดิม โดยยกระดับคุณภาพการให้บริการลูกค้าและสร้างความน่าเชื่อถือ การออกมาตรการ AD แต่ละครั้งมักต้องพิจารณาอย่างถี่ถ้วนจึงใช้เวลานาน ดังนั้นช่วงเวลาระหว่างที่ยังไม่มีการบังคับใช้มาตรการ AD ผู้ผลิตต้องรักษาฐานลูกค้าเดิมไว้ โดยยกระดับการให้บริการลูกค้าและสร้างความน่าเชื่อถือ เช่น การส่งมอบสินค้าตามเวลาที่กำหนดและสินค้ามีคุณภาพตรงตามความต้องการของลูกค้า รวมทั้งออกใบรับประกันคุณภาพสินค้า เนื่องจากแม้ในช่วงเวลาที่ยากลำบากเช่นนี้ หากผู้ผลิตยังสามารถสร้างความมั่นใจและความพึงพอใจให้แก่ลูกค้าได้ ผู้ผลิตจะได้รับความไว้วางใจจากลูกค้า ทำให้รักษาฐานลูกค้าเดิมไว้ได้

ในระยะยาวผู้ผลิตควรหาทางเพิ่มความสามารถในการแข่งขันด้วยการเพิ่มประสิทธิภาพและลดต้นทุนการผลิต สร้างมูลค่าเพิ่มให้กับผลิตภัณฑ์ รวมถึงพัฒนาผลิตภัณฑ์ให้มีความหลากหลายมากขึ้น ควบคู่กับการทำการตลาด สร้าง Branding ให้กับสินค้า ผู้ผลิตควรหาทางหลีกเลี่ยงการแข่งขันทางด้านราคา เนื่องจากการแข่งขันกับจีนที่มีความได้เปรียบด้าน Economy of Scale นั้นทำได้ยาก ผู้ผลิตจึงควรเพิ่มประสิทธิภาพและลดต้นทุนการผลิต เช่น การแลกเปลี่ยนความรู้และเทคนิคกับผู้ผลิตทั้งในและต่างประเทศ การร่วมมือกับสถาบันวิจัยเพื่อคิดค้นนวัตกรรมใหม่ๆ มาประยุกต์ใช้

นอกจากนี้ ยังต้องสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับผลิตภัณฑ์ รวมถึงพัฒนาผลิตภัณฑ์ให้มีความหลากหลายมากขึ้น เช่น การพัฒนาท่อเหล็กเชื่อมตะเข็บไร้สนิมให้มีคุณภาพใกล้เคียงกับท่อเหล็กไร้ตะเข็บจนสามารถทดแทนกันได้ การผลิตท่อเหล็กให้มีรูปทรงที่หลากหลายเพื่อขยายกลุ่มลูกค้าสู่อุตสาหกรรมอื่นมากขึ้น เป็นต้น

ขณะเดียวกัน ผู้ผลิตควรทำการตลาด สร้างBranding ให้กับผลิตภัณฑ์ เพื่อให้ผู้บริโภคจดจำและเป็นที่รู้จัก