ภูฏานจัดประชุมนานาชาติเรื่อง GNH

โดย...สมาน สุดโต

ภูฏานเชิญผู้นำ 700 คน จาก 48 ประเทศที่สำคัญทั่วโลก มาประชุมว่าด้วยเรื่องความสุขมวลรวมประชาชาติ (International Conference on Gross National Happiness)  ที่เมืองปาโร ราชอาณาจักรภูฏาน ระหว่างวันที่ 3-6 พ.ย. 2558

ภูฏานจัดประชุมนานาชาติขึ้นในโอกาสเฉลิมพระชนมพรรษา 60 พรรษา สมเด็จพระราชาธิบดี จิกมี ซิงเย นัมเกล วังชุก พระราชบิดาของสมเด็จพระราชาธิบดี จิกมี เคเซอร์ นัมเกล วังชุก

ในการนี้ รัฐบาลราชอาณาจักรภูฏาน นิมนต์พระพรหมบัณฑิต อธิการบดีมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย (มจร) พร้อมคณะผู้บริหาร ให้เดินทางไปร่วมการประชุมครั้งสำคัญนี้ด้วย

ก่อนการประชุม ได้มีพิธีต้อนรับคณะผู้เข้าร่วมประชุม ณ บริเวณพระราชวังเมืองปาโร โดยมี เชอริ่ง ทับเก นายกรัฐมนตรีราชอาณาจักรภูฏาน เป็นประธาน และท่านได้กล่าวต้อนรับว่า “สมเด็จพระราชาธิบดี จิกมี ซิงเย นัมเกล วังชุก แห่งราชอาณาจักรภูฏาน ได้ท้าทายการพัฒนากระแสหลักนับแต่วันที่พระองค์เสด็จขึ้นครองราชย์ ในปี พ.ศ. 2515 โดยประกาศปรัชญาการพัฒนาของประเทศที่มุ่งไปสู่ความสุขของประชาชนในประเทศตามหลักพระพุทธศาสนาและประกาศใช้ “ความสุขมวลรวมประชาชาติ” (Gross National Happiness) หรือ จีเอ็นเอช (GNH) เป็นแนวทางจีเอ็นเอช ครอบคลุมเนื้อหาสาระ 4 ประการ หรือเรียกว่า “ 4 เสาหลักของจีเอ็นเอช” ได้แก่ การพัฒนาเศรษฐกิจสังคมอย่างยั่งยืน การส่งเสริมคุณค่าทางวัฒนธรรม การอนุรักษ์ ธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม และการใช้ธรรมาภิบาลในการปกครองประเทศ

พระพรหมบัณฑิต

ต่อมาหลักการนี้เป็นที่ยอมรับในสังคมโลก โดยขยายไปสู่นานาอารยประเทศมากยิ่งขึ้นและหวังว่าการประชุม ณ เมืองปาโรครั้งนี้จะนำไปสู่การพัฒนาที่ยั่งยืนโดยยึดหลักพระพุทธศาสนาเป็นรากฐานของการพัฒนาต่อไป

วันที่ 4 พ.ย. 2558 ซึ่งเป็นวันประชุมที่มีท่านซัมตันดอร์จิ รินโปเช ผู้ช่วยสังฆราชฝ่ายการศึกษาเป็นประธาน และพระพรหมบัณฑิต อธิการบดี มจร ได้กล่าวปาฐกถาเรื่องความสุขมวลรวมประชาชาติเปรียบเทียบความสุขประเทศไทยกับภูฏาน โดยใช้หลักธรรมพัฒนาแบบสมดุล ว่า

หลัก จีเอ็นเอช ที่สมเด็จพระราชาธิบดี จิกมี ซิงเย นัมเกล วังชุก ทรงนำแนวทางการพัฒนา มีความสำคัญยิ่งกว่าผลิตภัณฑ์มวลรวมระชาชาติ (จีเอ็นพี) ตรงกับตามหลักคำสอนเรื่องความสุข 4 ประการ คือ อัตถิสุข สุขเกิดจากการมีทรัพย์, โภคสุข สุขเกิดจากการใช้จ่ายทรัพย์, อนณสุขสุขเกิดจากการไม่เป็นหนี้, และอนวัชชสุข สุขเกิดจากความประพฤติไม่มีโทษ คือ มีสัมมาชีพ

พระเจ้าอยู่หัวของไทยทรงเสนอรูปแบบของการพัฒนาสมดุล ที่เรียกว่า หลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง เมื่อ พ.ศ. 2517 ดังพระราชดำรัสว่า “การพัฒนาเศรษฐกิจจำเป็น
ต้องกระทำตามขั้นตอน เริ่มต้นด้วยการเสริมสร้างพื้นฐานอย่างพอเพียง โดยมั่นใจที่ประชากรส่วนใหญ่ของเรามีพอกิน” ซึ่งภูฏานและไทยต่างก็มีความคล้ายคลึงกัน และหวังว่าการประชุมครั้งนี้จะเป็นเวทีให้เราได้ใช้ประสบการณ์และแลกเปลี่ยนเรื่องนโยบายความสุขมวลรวมประชาชาติ (จีเอ็นเอช), และหลักเศรษฐกิจพอเพียง มาผสมผสานเป็นนโยบายนำไปสู่การพัฒนาสมดุลต่อไป”

สำหรับการประชุมนานาชาติว่าด้วยเรื่องความสุขมวลรวมประชาชาตินี้ ประเทศไทยเคยเป็นเจ้าภาพจัดประชุมครั้งที่ 3 ระหว่างวันที่ 22-28 พ.ย. 2550 ส่วนการประชุมครั้งที่ 4 นี้ รัฐบาลราชอาณาจักรภูฏานได้จัดขึ้นเพื่อเฉลิม พระเกียรติ สมเด็จพระราชาธิบดี จิกมี ซิงเย นัมเกล วังชุก ในโอกาสทรงเจริญพระชนมพรรษา ครบ 60 พรรษา