การแจ้งผล การประเมิน การปฏิบัติงาน

โดย...ดร.กฤติน กุลเพ็ง

องค์กรในยุคใหม่ผู้บริหารมาให้ความสำคัญของการประเมินผลการปฏิบัติงานของพนักงาน โดยเฉพาะเรื่องการแจ้งผลการประเมินต่อลูกน้อง นับว่าเป็นสิ่งสำคัญไม่น้อยสำหรับหัวหน้างานที่ทำการประเมินลูกน้อง แล้วยังต้องมีทักษะในการแจ้งผลการประเมินการปฏิบัติงานให้กับลูกน้องได้อีกด้วย ซึ่งปัญหาส่วนใหญ่เกิดจากหัวหน้ากับลูกน้องไม่ได้สื่อสารกัน เลยทำให้พอถึงช่วงฤดูการประเมินผลการปฏิบัติงาน เกิดปัญหาประท้วงของพนักงาน บางบริษัทถึงขั้นเผาโรงงานเลยก็มี

จากหัวข้อที่ได้หยิบยกขึ้นมาเป็นประเด็นพิจารณา เพื่อให้เกิดเป็นอุทาหรณ์ให้กับผู้บริหารที่จะต้องกำกับดูแลองค์กรให้เกิดความราบรื่นจะต้องมีกระบวนการอย่างไร ซึ่งกระบวนการของการประเมินผลการปฏิบัติงานนั้น ภายใน 1 ปีองค์กรจะทำการประเมินผลการปฏิบัติงานปีละ 2 ครั้ง

อาจจะเป็น 6 เดือนแรกและ 6 เดือนหลัง การประเมินดังกล่าวจะต้องมีการแจ้งให้พนักงานได้รับทราบด้วยเช่นกัน ว่าหัวข้อการประเมินในแต่ละปีมีอะไรบ้าง ซึ่งแต่ละคนจะถูกประเมินไม่เหมือนกันขึ้นอยู่กับเป้าหมายของงานแต่ละฝ่ายแผนก

การประเมินผลการปฏิบัติงานแต่ละครั้งนั้น บางองค์กรอาจจะให้มีวิธีการที่แตกต่างกันออกไป เช่น การให้พนักงานได้ประเมินตัวเองและการประเมิน 180 องศา และการประเมิน 360 องศา เป็นต้น ผลที่ได้รับออกมาจะต้องทำการแจ้งพนักงานให้รับทราบ พร้อมทั้งหัวหน้าคอยให้คำแนะนำแนวทางแต่ละหัวข้อ

สำหรับบางองค์กรพอถึงฤดูการประเมินผลการปฏิบัติงาน ส่วนใหญ่จะเป็นเดือน ธ.ค.ของทุกๆ ปี เพราะว่าบริษัทจะต้องนำเกรดที่ได้จากการประเมินผลการปฏิบัติงานมาทำการขึ้นค่าจ้างและจ่ายโบนัสประจำปี

จากที่ผู้เขียนพอมีประสบการณ์ในการทำงานของภาคอุตสาหกรรมมาก่อน หัวหน้าและผู้จัดการจะใช้วันพักร้อนของตัวเองที่เหลืออยู่พักร้อนยาวเพื่อหนีปัญหา เพราะว่าในช่วงสิ้นปีพนักงานได้รับสลิปเงินเดือนแล้ว จะทราบว่าตัวเองจะได้ขึ้นเท่าไร ถ้าพนักงานบางคนไม่ได้ขึ้นเลย ก็จะต้องการคำตอบจากหัวหน้า ผู้จัดการ และการเข้ามาพบของพนักงานในช่วงดังกล่าว มาพบแบบไม่ธรรมดา บางคนดื่มสุราและเบียร์ย้อมใจเข้ามาด้วย จะได้กล้าพูดกับหัวหน้าได้

กรณีลักษณะนี้หัวหน้าและผู้จัดการจึงไม่อยากจะอยู่ที่สำนักงาน เพราะต้องเจอกับสภาพพนักงานที่มึนเมาและพูดจาไม่ค่อยรู้เรื่อง ไม่ค่อยฟังเหตุและผลของการที่หัวหน้าจะชี้แจง บางครั้งเลยต้องปล่อยให้พนักงานได้ระบายออกกับฝ่ายบุคคลที่มานั่งรับเรื่องร้องทุกข์ให้กับพนักงาน เพราะว่าจะชี้แจงแทนก็ไม่สามารถทำได้ ในรายละเอียดไม่สามารถตอบคำถามพนักงาน ทำให้บางบริษัทพนักงานเกิดการบันดาลโทสะ แสดงพฤติกรรมที่ไม่ดีออกมาได้ เช่น เผาโรงงาน ทุบข้าวของบริเวณสำนักงาน และทำลายรถยนต์ของบริษัทและระดับหัวหน้า

การแจ้งผลการประเมินผลการปฏิบัติงานให้กับพนักงาน จึงต้องถึงเวลาแล้วที่องค์กรต้องมีการปรับปรุงแก้ไขให้เกิดความราบรื่นและเป็นธรรมแก่ทุกฝ่าย สำหรับในส่วนของพนักงานจะต้องยอมรับความจริง ไม่ใช่ถึงเวลาต้องได้คงไม่ใช่อีกแล้ว การแจ้งหัวข้อการประเมินการปฏิบัติงานไว้ตั้งแต่ต้นปี

พนักงานทุกคนในองค์กรได้รับทราบข้อมูลว่าถ้าพนักงานทำไม่ได้ตามเป้าหมาย เขาควรจะได้รับอะไรบ้าง เช่น การขึ้นค่าจ้างลดลง โบนัสจะต้องได้จำนวนเท่าไร โดยต้องไปเชื่อมโยงกับผลการประเมินผลการปฏิบัติงานของพนักงาน ซึ่งพนักงานก็ต้องได้รับการแจ้งผลทุกครั้งที่มีการประเมิน พนักงานจะเกิดความรู้สึกว่าบริษัทไม่ได้กลั่นแกล้งและเอาเปรียบพนักงาน ถ้าบริษัทไม่ได้ดำเนินการตามขั้นตอนดังกล่าว เมื่อประเมินผลการปฏิบัติแล้ว ไม่ได้ให้โอกาสพนักงานได้แก้ตัวหรือปรับปรุงตัวเลย ก็จะทำให้เกิดปัญหาตามมาได้

หน้าที่ของการแจ้งผลการปฏิบัติงานเป็นหน้าที่ของหัวหน้าและผู้จัดการของส่วนงานนั้นๆ เป็นผู้ชี้แจงให้กับพนักงานทราบ เพื่อจะได้ให้พนักงานได้ซักถามถึงแต่ละหัวข้อที่หัวหน้าทำการประเมินว่าได้คะแนนต่ำเพราะอะไรและแนวทางการแก้ไข หัวหน้าต้องให้คำแนะนำลูกน้องว่าจะต้องวางตัวหรือกระทำอย่างไร เพื่อให้งานนั้นประสบความสำเร็จ โดยหัวหน้าจะต้องเป็นที่ปรึกษาและให้คำแนะนำเพิ่มเติม

ถ้าเปิดโอกาสในลักษณะนี้ จะทำให้ปัญหาที่เกิดขึ้นได้รับการแก้ไข พนักงานก็จะไม่มีพฤติกรรมที่ไม่ดีออกมา

สำหรับกระบวนการที่บริษัทต้องทำ ก็ต้องดำเนินการให้เหมือนกันทุกส่วนงานทั้งองค์กร ไม่แบ่งชั้นวรรณะและกรณีที่พนักงานกระทำอะไรที่ผิดไปจากระเบียบบริษัท ฝ่ายบุคคลจำเป็นที่จะต้องนำบทลงโทษของบริษัทมาปรับใช้ เพื่อไม่ให้พนักงานแสดงอำนาจ พลังมวลชนออกมา ก็จะทำให้บริษัทเกิดความราบรื่นและไม่มีปัญหาในการประเมินผลการปฏิบัติงานได้