เลิกโควตาสลาก ยังไม่ถึงคิวฟื้นหวยออนไลน์

โดย...กนกวรรณ บุญประเสริฐ

 มติคณะกรรมการสำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาลล่าสุดที่มี พล.ท.อภิรัชต์ คงสมพงษ์ เป็นประธาน เห็นชอบไม่ให้มีการต่อโควตาสลากให้นิติบุคคลที่ไม่เกี่ยวข้องกับสาธารณประโยชน์ทั้งหมด เริ่มตั้งแต่งวด 17 ธ.ค. 2558 เป็นจำนวนกว่า 2,500 ราย คิดเป็นโควตา 7.9 ล้านฉบับคู่

หากคิดเทียบจากยุคที่มีการขายสลากเกินราคาเฉลี่ยใบละ 100-120 บาท จากราคาหน้าสลากฉบับละ 80 บาท เท่ากับมติบอร์ดครั้งนี้ไปตัดทางหารายได้ของพวกเสือนอนกิน เอาเฉพาะโควตาในส่วนนี้คิดเป็นเงินงวดละ 200-300 ล้านบาท หรือปีละกว่า 4,800 ล้านบาททีเดียว

สำนักงานสลากฯ ยังเตรียมไม่ต่อสัญญาโควตาสลากของ 4 สมาคม มูลนิธิ ที่ไม่เกี่ยวข้องกับสาธารณประโยชน์ ซึ่งเป็นที่จับตากันมาก คือ โควตาของมูลนิธิสำนักงานสลากฯ เริ่มในงวด 30 ธ.ค.นี้ มีจำนวน 2 ล้านฉบับคู่ หมายความว่าจะมีโควตาจากนิติบุคคล สมาคม มูลนิธิที่ถูกยกเลิกร่วม 10 ล้านฉบับ ที่จะถูกโยกมาเป็นโควตาไว้จัดสรรกระจายให้รายย่อยในโครงการสั่งซื้อ สั่งจองสลากล่วงหน้า

มาตรการทำให้ในปีหน้าโควตาสลากจะแบ่งออกเป็น 2 ส่วน คือ ผู้ค้ารายย่อยทั้งในและต่างจังหวัด ทั้งที่โควตาเอง และผู้ที่รับสลากผ่านการจัดสรรของผู้ว่าราชการจังหวัดและคลังจังหวัด กับโควตาของสมาคม มูลนิธิที่ทำประโยชน์เพื่อสังคมและมีลูกข่ายในการรับสลากไปขายจริง ส่วนนี้จะมีโควตาทั้งหมดราว 28 ล้านฉบับ ขณะที่โควตาอยู่ในโครงการสั่งซื้อ-สั่งจองสลากล่วงหน้า ที่เปิดให้ผู้ค้าประชาชนมาลงทะเบียนสามารถซื้อสลากไปจำหน่ายได้ไม่เกิน 15 เล่ม/ราย ส่วนนี้จะมีโควตาเพิ่มเป็น 22 ล้านฉบับ เริ่มในงวด 17 ม.ค. 2559 เป็นต้นไป

จึงนับเป็นครั้งประวัติศาสตร์ที่สำนักงานสลากฯ ภายใต้บอร์ดที่ถูกแต่งตั้งโดยคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) ที่กล้าปิดประตูใส่หน้า 5 เสือกองสลาก ภายใต้การนำของ 2 เจ๊ คือ กลุ่ม “เจ๊แดง” หรือปลื้มจิตต์ กนิษฐสุต มีบริษัท หยาดน้ำเพชร และ หจก.ขวัญฤดี ของลูกสาวเจ๊แดง ซึ่งเป็นภรรยาของ ร.อ.ธรรมนัส พรหมเผ่า หรือผู้กองตุ๋ย ซึ่งกลุ่มนี้คาดว่ามีสลากรวมกันมากกว่า 3.2 ล้านฉบับ

ขณะที่กลุ่มของ “เจ๊สะเรียง” สะเรียง อัศววุฒิพงษ์ กลุ่มนี้ใช้วิธีกระจายตั้งบริษัทมารับโควตารวมๆ แล้วน่าจะมีโควตามากกว่า 1.7 ล้านฉบับ นอกจากนี้ยังมีเสือกองสลากตัวใหม่อีกที่ 3-4 กลุ่ม ซึ่งกลุ่มผู้ค้าเหล่านี้ใช้วิธีการขายสลากเกินราคาให้แก่ผู้ค้าสลากรายย่อยแทบทั้งสิ้น

สังศิต พิริยะรังสรรค์ คณบดีวิทยาลัยนวัตกรรมสังคม มหาวิทยาลัยรังสิต กล่าวแสดงความเห็นเรื่องนี้ว่า หากต้องการกำจัดเรื่องโควตาสลากที่มาของปัญหาสลากแพงให้สิ้นซาก ควรยกเลิกโควตาสลากที่จัดสรรผ่านผู้ว่าราชการจังหวัด คลังจังหวัด ที่อยู่ในโควตาสลาก 28 ล้านฉบับออกไปเสียด้วย แล้วดึงโควตาส่วนนี้มาเข้าโครงการสั่งซื้อ–สั่งจองสลากล่วงหน้า เปิดกระจายให้ผู้ค้ารายย่อยได้เข้าถึงสลากมากขึ้น

เพราะจากผลการศึกษาที่ผ่านมา ผู้ว่าราชการจังหวัดแทบไม่เคยเห็นหน้าตาของสลาก มีแต่คลังจังหวัดเป็นคนจัดสรรโควตาให้รายย่อย และนำส่งเงินส่วนต่างให้ผู้ว่าราชการจังหวัดทั้งนั้น และโควตาสลากในส่วนนี้เชื่อว่ามีพวก 5 เสือที่เข้าไปจัดการโควตาในส่วนนี้ได้ หากต้องการจะล้มเรื่องนี้ให้เบ็ดเสร็จต้องยกเลิกโควตาในส่วนนี้เป็นมาตรการต่อไป

อย่างไรก็ดี การแก้ปัญหาสลากเกินราคาของสำนักงานสลากฯ ด้วยการตัดโควตานิติบุคคลทั้งยวง ถือเป็นมาตรการเข้มข้นระดับสูง แต่ยังไม่ถึงขั้นสุด เพราะนี่ยังเป็นเพียงมาตรการแก้ปัญหาในระยะที่ 2 ช่วงที่ 3 เท่านั้น ซึ่งบอร์ดชุดนี้ภายใต้การนำของ พล.ท.อภิรัชต์ ยังไม่งัดไม้ตายหรือมาตรการเข้มขั้นสูงสุดอกมาใช้

ส่วนประเด็นที่หลายฝ่ายกังวลว่าถ้าไม่มี คสช.แล้วมาตรการพวกนี้จะยังคงมีต่อไปหรือไม่ ก็คงต้องขึ้นอยู่ที่ภาคสังคม และผู้ค้าสลากรายย่อยที่เสียประโยชน์ หากเกิดการเปลี่ยนแปลงทางการเมือง และมีคนมาปรับรูปแบบการจัดสรรสลากใหม่ ก็ควรจะต้องออกมาคัดค้าน หากระบบไหนที่ทำไว้ดีแล้ว ก็ควรจะดำเนินการต่อไป

เมื่อทลายโควตาสลากและแก้ไขปัญหาสลากเกินราคาได้แล้ว สิ่งที่รัฐบาลจะไม่ทำคือการไปปลุกผีโครงการจำหน่ายสลากกินแบ่งด้วยเครื่อง หรือหวยออนไลน์ ที่เคยมีการเสนอขึ้นมาให้พิจารณาและค้างคามาหลายรัฐบาลแล้ว แต่ก็ยังไม่มีข้อสรุป

แม้ ธงชัย ล่ำซำ กรรมการผู้จัดการใหญ่ บริษัท ล็อกซเล่ย์  จะยืนยันว่าพร้อมที่จะดำเนินการ หากรัฐบาลและสำนักงานสลากฯ มีแนวทางที่ชัดเจนจะนำโครงการจำหน่ายสลากกินแบ่งด้วยเครื่อง หรือหวยออนไลน์กลับมาดำเนินการอีกครั้ง พร้อมและยินดีที่จะเข้าร่วมโครงการหวยออนไลน์ต่อ หลังจากหยุดไปเมื่อปี 2548

“บริษัทเตรียมนำเครื่องที่มีอยู่จำนวน 8,000 เครื่อง มาใช้งานได้ทันที และพัฒนาซอฟต์แวร์ระบบปฏิบัติการใหม่ เพื่อให้สามารถใช้งานได้ต่อเนื่อง ซึ่งตัวเครื่องที่มีอยู่ยังสามารถใช้งานได้เหมือนเดิม แต่ต้องใช้ซอฟต์แวร์ใหม่ให้สอดคล้องเทคโนโลยีที่เปลี่ยนแปลงไป” ธงชัย กล่าว

แม้เอกชนจะพร้อม แต่เชื่อว่ารัฐบาลยังไม่พร้อม  หากใครหยิบเรื่องนี้ขึ้นมาพิจารณาจะโดนตั้งคำถามเรื่องความโปร่งใสทันที

อย่างไรก็ดี ไม่ใช่ว่าการปลุกผีหวยออนไลน์จะถูกปิดประตูไปซะทีเดียว เพราะหากรัฐบาล คสช.ของ พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา เห็นว่าธุรกิจใต้ดินทั้งหลายที่เป็นแหล่งเงินแหล่งทุนใหญ่ของนักการเมือง มีพิษสงที่จะช่วยทำให้บ้านเมืองไม่สงบเรียบร้อย ก็ต้องจัดระเบียบให้ถูกต้องเสีย

เรื่องนี้ต้องวัดใจรัฐบาลว่ามีความเห็นอย่างไร แต่หากเปิดแนวรบหลายด้านแล้ว เชื่อว่ารัฐบาลจะพักก่อน เพื่อดูผลของการเลิกโควตาสลากว่าเลิกแล้วผลเป็นอย่างไร