รัฐธรรมนูญนิยม

รัฐธรรมนูญนิยมในความหมายอันเฉพาะเจาะจงหมายถึง ปรากฏการณ์ที่ใช้ในการตีความความสลับซับซ้อนของรัฐธรรมนูญ นับตั้งแต่วันเวลาแห่งปราชญ์อริสโตเติลจนถึงปัจจุบัน สารพัดนิยามของรัฐธรรมนูญได้ถูกหยิบยกมาถกกัน ไม่เพียงแต่ในหมู่นักปรัชญา หากแต่เป็นผู้คนทุกกลุ่มชน นอกเหนือจากความเกี่ยวพันกับการเมืองอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้แล้ว รัฐธรรมนูญนิยมยังมีความสัมพันธ์อย่างลึกซึ้งกับประวัติศาสตร์ของแต่ละชนชาติอีกด้วย

ระยะเริ่มแรกของการมีรัฐธรรมนูญในช่วงของศตวรรษที่ 18 และศตวรรษที่ 19 นั้น แนวความคิดของรัฐธรรมนูญถูกมองในลักษณะของการมีเอกสารที่เป็นลายลักษณ์อักษรสำหรับการบริหารบ้านเมือง ซึ่ง
ความคิดในลักษณะนี้อันที่จริงแล้วก่อเกิดนับเนื่องแต่เมื่อสมัยที่กำเนิดมหากฎบัตร (The Great Charter หรือ Magna Carta) เมื่อช่วงศตวรรษที่ 13 (ปี ค.ศ. 1215) เพียงแต่การมองในลักษณะของรัฐธรรมนูญนิยมยังไม่มีความชัดเจนในช่วงเวลาดังกล่าว

รัฐธรรมนูญนิยมเป็นกลไกความคิดที่ผูกโยงอยู่กับทฤษฎีทางการเมืองมากมาย ยกตัวอย่าง ทฤษฎีของจอห์น ล็อก และผู้ค้นพบสาธารณรัฐอเมริกัน (American Republic) ซึ่งภายใต้ทฤษฎีดังกล่าวนี้ รัฐบาลสามารถที่จะและควรที่จะถูกจำกัดอำนาจโดยกฎหมาย และอำนาจรัฐ รวมถึงความชอบธรรมของอำนาจดังกล่าวจะถูกอธิบายได้ก็แต่โดยการมีพันธกรณีอยู่ภายใต้ข้อจำกัดเช่นว่านี้

ความคิดเช่นนี้ก่อให้เกิดคำถามที่ยุ่งยากในเรื่องของผลประโยชน์ทางกฎหมาย และพื้นฐานของการปกครองรัฐ แต่คำถามหนึ่งที่เป็นเรื่องความซับซ้อนของการใช้ และการจำกัดอำนาจ คือ ประเด็นที่ว่าหากกฎหมายเกิดขึ้นโดยรัฐบาล จะทำอย่างไรที่จะจำกัดอำนาจของผู้ที่ให้กำเนิดกฎหมายนั้น หรือความหมายที่แท้จริงของการจำกัดอำนาจรัฐบาลนั้น คือ การที่รัฐบาลจะต้องจำกัดอำนาจของตนเอง ในแง่มุมนี้ ความเป็นไปได้จะไม่ยิ่งต่ำลงไป จนถึงกับเป็นไปไม่ได้หรือไม่ หากเป็นเช่นนั้นจริง เราจะมีวิธีใดหรือไม่ในอันที่จะหลีกเลี่ยงนัยเช่นนี้

หากการจำกัดอำนาจอย่างมีนัยสำคัญ หรืออย่างมีความหมาย เป็นไปได้ในความเป็นจริงในทางปฏิบัติ สิ่งนี้จะต้องเป็นที่ปรากฏ และเป็นที่ประจักษ์ต่อบรรดาผู้คนทั้งหลายที่จะได้เข้ามาเป็นผู้ใช้อำนาจดังกล่าวนั้น และจะต้องเป็นที่ทราบได้ และรับรู้ของสาธารณชนในบ้านเมือง เพราะมิเช่นนั้น ผู้ที่ได้เข้ามาใช้อำนาจของความเป็นรัฐบาล มีแนวโน้มเป็นอย่างสูงที่จะไม่ยอมเปิดเผยถึงข้อจำกัดแห่งอำนาจของตนเอง

ข้อจำกัดที่ว่า คือ เกราะสำคัญในอันที่จะทำให้บุคคลที่เข้ามาใช้อำนาจรัฐบาลไม่สามารถที่จะทำตัวนอกลู่นอกทาง หรือหากพวกเขาทำตัวเช่นนั้น ก็จะมีกลไกของบ้านเมืองที่จะจัดการ หรือกำจัดพวกเขาออกจากการใช้อำนาจของรัฐบาล ด้วยเหตุเช่นนี้การจำกัดเช่นว่านั้นจึงได้ถูกสถาปนาขึ้น และมีการบันทึกเอาไว้ในเอกสารที่กาลต่อมาเรียกกันเป็นสากลว่า รัฐธรรมนูญ (Constitution)

เมื่อรัฐธรรมนูญถูกสร้างขึ้นมาเพื่อปกป้อง และคุ้มครองข้อจำกัดในการใช้อำนาจของรัฐบาลแล้ว นี่ยังไม่เพียงพอ หากแต่ประชาชนของบ้านเมืองจะต้องมีศรัทธาและเคารพในรัฐธรรมนูญนั้น และช่วยกันธำรงรักษาไว้ซึ่งกฎเกณฑ์ทั้งหลายที่บัญญัติไว้ในรัฐธรรมนูญ ผลรวมของสิ่งเหล่านี้ คือ ที่มา และบ่อเกิดของความเป็นรัฐธรรมนูญนิยม ซึ่งจะต้องนำพารัฐธรรมนูญผ่านกาลเวลา และเป็นที่ยอมรับและหวงแหนของประชาชนทั้งหลายในท้ายที่สุด