ทบทวนความคุ้มค่า

แม้รัฐบาลโดยนายกรัฐมนตรี พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา จะมีเจตนาดีในการแจกจ่ายงบประมาณในมาตรการกระตุ้นการลงทุนขนาดเล็กของรัฐบาลทั่วประเทศ โดยให้ส่วนราชการ รัฐวิสาหกิจ และหน่วยงานอื่นๆ จัดทำโครงการเสนอของบประมาณเพื่อดำเนินโครงการในแต่ละพื้นที่ให้เกิดการกระตุ้นเศรษฐกิจ โดยเฉพาะการจ้างแรงงาน แต่หากพิจารณารายละเอียดโครงการที่หน่วยงานต่างๆ เสนอมา จะพบว่ามีหลายโครงการที่อาจไม่ก่อประโยชน์ตรงตามวัตถุประสงค์ เช่น การทาสีรั้ว อาคารที่ทำการ ปรับปรุงบ้านพัก โรงจอดรถ รวมทั้งทำเสาธงชาติใหม่ โครงการเหล่านี้อาจไม่สอดคล้องกับวัตถุประสงค์ เจตนารมณ์ของรัฐบาล

ประเด็นที่ต้องพิจารณาก็คือ หากเจตนารมณ์ที่รัฐบาลต้องการให้โครงการเหล่านี้สร้างงาน สร้างรายได้ บรรเทาผลกระทบจากภัยแล้ง ที่จะรุนแรงต่อเนื่องไปอีกร่วม 7-8 เดือนนับจากนี้ โครงการเหล่านี้จะเกิดผลประโยชน์คุ้มค่า ได้ประโยชน์ในการจ้างงาน สร้างรายได้ให้ประชาชนในพื้นที่ได้จริงหรือไม่

งบประมาณจัดทำโครงการต่างๆ ที่เสนอมาเหล่านี้อาจเป็นเงินเพียงเล็กน้อย ส่วนใหญ่ 1-5 แสนบาท จะเพียงพอสร้างรายได้ให้ประชาชนในพื้นที่ได้กี่รายและยาวนานแค่ไหน เพียงพอรองรับตลอดช่วงแล้ง ซึ่งไม่อาจหารายได้จากการเกษตรมาทดแทนได้หรือไม่

หากคิดจากค่าจ้างขั้นต่ำวันละ 300 บาท กับช่วงเวลาภัยแล้ง ที่ไม่อาจทำการเกษตรได้ ซึ่งจะกินเวลาอย่างน้อยสุดประมาณ 6 เดือน หมายความว่า ในช่วง 6 เดือนนี้ แต่ละครอบครัวต้องมีเงินสำหรับดำรงชีวิตประมาณครอบครัวละ 5 หมื่นบาท โครงการตามมาตรการต่างๆ ทั้งโครงการละ 1 ล้านบาท ไปจนถึงโครงการตำบลละ 5 ล้านบาท ซึ่งอยู่ระหว่างจัดทำโครงการจะเพียงพอดูแลประชาชนที่ได้รับผลกระทบจากภัยแล้งเหล่านี้หรือไม่

ความคุ้มค่าจึงไม่ได้หมายความว่าจ่ายฟรี หรือจ่ายโดยให้ทำงาน แต่การผลักดันโครงการต่างๆ ออกมามากมาย คำถามคือได้มีการสำรวจความต้องการที่แท้จริงของประชาชนที่ได้รับผลกระทบแล้วหรือไม่ ที่สำคัญโครงการเหล่านี้จะจ้างคนท้องที่ สร้างรายได้ให้กับท้องถิ่นได้จริง หรือได้ประโยชน์เฉพาะผู้รับเหมา

ภัยแล้งนั้นไม่ใช่เพิ่งเกิดขึ้น ฤดูนาปีตั้งแต่เดือน พ.ค.ที่ผ่านมา หลายพื้นที่ก็ไม่อาจทำนาได้ หรือแม้เสี่ยงทำนาแต่ก็ประเมินได้ว่า ผลผลิตและรายได้จะไม่เพียงพอเลี้ยงดูสมาชิกในครอบครัว หลายพื้นที่ปรากฏข่าวผู้คนหลั่งไหลเดินทางเข้ามารับจ้าง หางานทำในเขตเมือง

ดังนั้น จึงมีความเป็นไปได้ว่านโยบายลงทุนของรัฐบาลอาจไม่มีชาวบ้านในพื้นที่เข้ามาเป็นแรงงานสมดังที่รัฐบาลตั้งเป้า

รัฐบาลไม่ว่าจะโดยคณะรัฐมนตรีชุดก่อนหน้าหรือชุดนี้ ปฏิเสธแนวทางการจ่ายเงินชดเชยให้เกษตรกรมาโดยตลอด ทั้งที่เป็นข้อเรียกร้องโดยตรงจากกลุ่มเกษตรกร แต่มาตรการที่รัฐบาลกำหนดมาก็ส่อเค้าให้เห็นแล้วว่าอาจไม่ตรงจุดเช่นกัน

หากทบทวน ตั้งหลักกันใหม่ แก้ปัญหาให้ตรงจุด ให้เกิดประโยชน์แท้จริง ก็ยังไม่สายเกินไป