ดัชนีนกยูง

โดย...

ครั้งแรกในชีวิตที่เข้าไปสัมผัสป่าห้วยขาแข้ง จะเป็นปีไหนจำไม่ได้แล้ว จำได้แค่ว่าหัวหน้าชื่อ ชัชวาลย์ พิศดำขำ ยุคนั้นเข้าใจว่านกยูง (Green Peafowl) ยังเป็น “นกเทพ” พบได้แต่ในหน่วยลึกห่างไกล

ทิ้งช่วงหลายปี ผมเข้าไปห้วยขาแข้งครั้งที่ 2 ในยุคหัวหน้าสุนทร ฉายวัฒนะ ระหว่างขับรถบนถนนฝุ่นมุ่งหน้าเข้าที่ทำการเขต ก็เจอครอบครัวนกยูงบนถนน เห็นแล้วไม่อยากเชื่อสายตา ใจหนึ่งก็ดีใจแทบบ้า อีกใจก็ยังลังเลด้วยคำถามค้างคา หรือว่ามันจะเป็นนกยูงที่เขาเอามาปล่อย?

ถามหัวหน้าสุนทร ท่านก็บอกว่านกยูงป่าแท้ๆ พวกมันหลุดจากสถานภาพหายากสุดๆ จนกระจายพันธุ์ออกมาถึงป่ารอบนอกเรียบร้อยแล้ว

หลังจากนั้นอีกหลายปี มาถึงยุคปัจจุบันของหัวหน้าสมโภชน์ มณีรัตน์ นกยูงห้วยขาแข้งแทบจะเรียกได้ว่า Common เริ่มตั้งแต่หลังด่านแรก หรือสุดเขตแดนห้วยขาแข้ง ผมก็เจอนกยูงแถวข้างถนนมาแล้ว

ที่พิเศษกว่าในอดีต แม้แต่ที่แคมป์พักแรมตรงที่ทำการ ตื่นมาตอนเช้าๆ ได้ยินเสียงร้อง “กระโต้งฮง” ของนกยูงก้องไพร สมัยก่อนไม่เคยได้ยิน

ปล. ผมไม่เห็นด้วยเลยนะ ใครไม่รู้ถอดเสียงร้องนกยูงออกมาว่า “กระโต้งฮง” ฟังยังไงก็ไม่เหมือนเล้ย แหะๆ

สัตว์ป่าเมืองไทยอยู่ในช่วงฟื้นตัวจากยุค “ล่องไพร” “เพชรพระอุมา” หากนับเฉพาะป่าห้วยขาแข้ง ดัชนีชี้วัดความสำเร็จของงานอนุรักษ์ มักพุ่งเป้าไปที่เสือโคร่ง ที่ประชากรเพิ่มขึ้นจนล้นทะลักไปสร้างอาณาเขตในป่าอื่น ทั้งตาก กำแพงเพชร กาญจนบุรี

แต่ในความเห็นบ้านๆ ของผมเอง ผมว่านกยูงก็เป็นอีกดัชนีความสำเร็จของการอนุรักษ์ป่าและสัตว์ป่าห้วยขาแข้ง มิฉะนั้น พวกมันคงไม่เพ่นพ่านให้เห็นทั่วไปแบบนี้

เพื่อนช่างภาพสัตว์ป่ารุ่นเดอะคนหนึ่ง บอกว่าเห็นนกยูงครั้งแรกเมื่อนานมากแล้ว ที่หน่วยเขาบันได อันเป็น “ไข่แดง” ของห้วยขาแข้ง ทำเอาเป็นปลื้มตื้นตันสุดบรรยาย ยุคนั้น ถ้าไม่ใช่เขาบันได แกว่าไม่มีทางเจอนกยูง

ในมุมมองบ้านๆ อีกนั่นแหละ นกยูงยังใช้เป็นดัชนีชี้วัดความเนี้ยบในการซุ่มโป่งด้วย ค่าที่มันเป็นนกใหญ่หูไวตาไว กางบังไพรให้กลมกลืนอย่างเดียวไม่พอ ยังต้องนั่งซุ่มให้เนี้ยบ ไม่ทำตัวยุกยิกด้วย

หากผลเทสต์ออกมา ประสาทสัมผัสมหาประลัยของนกยูงจับสังเกตอะไรไม่ได้ ระวังให้ดี อาจมี “บิ๊กเกม” อันไม่คาดฝันโผล่ออกมาให้ใจเต้นโครมครามได้ทุกเวลา

ตรงข้าม ถ้าฝ่าด่านหินนกยูงไม่ได้ ก็ไม่ควรคิดหวังอะไรเกินตัว ออกจากป่าไปหาสัญญาณเล่น LINE จะเพลินกว่า 555