"ตำรวจซาเล้ง"... สองขาปั่นพิทักษ์ประชาชน

เรื่องและภาพ....ศศิธร จำปาเทศ

ทุกๆวันในละแวกเกาะรัตนโกสินทร์ ตั้งแต่ถนนพระอาทิตย์ บางลำพู อนุสาวรีย์ประชาธิปไตย เสาชิงช้า เรื่อยมาจนถึงสนามหลวง ประชาชนคงได้เห็นเจ้าหน้าที่ตำรวจในชุดเครื่องแบบกำลังถีบรถซาเล้งไปตามท้องถนน ฝ่าการจราจรติดขัด ฝ่าแสงแดดกล้า ใบหน้าชุ่มเหงื่อแต่แววตาไม่ย่อท้อ คอยปฏิบัติภารกิจตรวจตราความไม่เป็นระเบียบเรียบร้อยริมสองข้างทาง

ภารกิจหลักคือ ตระเวนสอดส่องดูแลทุกข์สุขประชาชน อำนวยความสะดวกให้นักท่องเที่ยว ขณะเดียวกันหากเห็นเก้าอี้ รถเข็น กระถางต้นไม้วางรกเกะกะกีดขวางการจราจร ก็จะลงไป “เคลียร์” ด้วยการยกขึ้นซาเล้งแล้วนำไปไว้เก็บที่โรงพัก เพื่อให้เกิดความสะอาดโล่งตา 

นี่คือภารกิจของเจ้าหน้าที่ตำรวจสายตรวจ สน.สำราญราษฎร์ ซึ่งได้ฉายาจากประชาชนว่า “ตำรวจซาเล้ง” 

พ.ต.ท.สมเกษม จารักษ์ รองผกก.จร.สน.สำราษราฏร์ เล่าให้ฟังว่า โครงการตำรวจซาเล้ง เป็นโครงการสายตรวจจราจรซึ่งเดิมทีใช้รถกระบะหรือรถมอเตอร์ไซค์ แต่เมื่อเดือนมิ.ย.ที่ผ่านมารถเกิดเสียใช้งานไม่ได้ จึงเกิดไอเดียที่จะใช้ "ซาเล้ง" แทนรถกระบะหรือมอเตอร์ไซค์ เพื่อประหยัดพลังงาน ไม่ต้องใช้น้ำมัน สามารถซิกแซกเข้าตามตรอกซอกซอยได้อย่างคล่องตัว ทั้งยังขนของได้ดีไม่แพ้รถกระบะ

“เมื่อก่อนต้องยืมซาเล้งจากโรงน้ำแข็งที่เก่าจนขึ้นสนิม ต่อมาไม่นานก็มีผู้บริจาค เราก็จัดการตกแต่งให้มีเอกลักษณ์ของความเป็นตำรวจ ตอนแรกประชาชนก็แปลกใจนะ แต่ไม่นานก็ชิน เพราะตำรวจซาเล้งเราสามารถเข้าถึงประชาชน ความสัมพันธ์ก็ดีขึ้น เราเน้นเรื่องช่วยเหลือประชาชนครับ ไม่ได้เน้นเรื่องการจับคนร้าย” พ.ต.ท.สมเกษม บอกอย่างอารมณ์ดี

ภารกิจของซาเล้งตำรวจไม่เพียงแต่ยึดของที่ประชาชนวางทับเส้นทางจราจรเท่านั้น แต่บางวันยังทำหน้าที่เป็นตำรวจท่องเที่ยวไปในตัวด้วย เนื่องจากท้องที่สน.สำราญราษฏร์เป็นแหล่งท่องเที่ยวจึงต้องบริการนักท่องเที่ยว ทั้งแจกน้ำดื่ม บริการแผนที่ สอบถามเส้นทาง ทาง สนยังจัดมีการอบรมภาษาอังกฤษให้กับเจ้าหน้าที่ตำรวจทุกวันอังคารอีกด้วย

รองผู้กำกับ สน.สำราญราษฎร์ กล่าวว่า ทุกๆวันจะมีการลงพื้นที่ตรวจทั้งรอบเช้า เวลา 9.00 น. รอบเย็น เวลา 16.00 น. ปัญหาหลักคือ สิ่งของที่วางตามข้างทางอย่างผิดกฎหมาย ซึ่งเป็นความผิดตาม พรบ.จราจรทางบกมาตรา 148 มีโทษปรับไม่เกิน 500 บาท หลังจากยึดสิ่งของเหล่านี้มาแล้วประชาชนต้องติดต่อกับสน.พร้อมเสียค่าปรับ หากไม่มาก็จะมอบของที่ยึดมาให้กับเจ้าหน้าที่กทม.จัดการต่อไป

ทุกเช้าๆรถซาเล้งพร้อมสายตรวจสวมเครื่องแบบเต็มยศ แตกต่างก็แค่หมวกตำรวจที่เปลี่ยนเป็นหมวกจักรยานเพื่อให้เหมาะกับการปั่นจักรยาน จะเริ่มบ่ายหน้าออกจากโรงพัก มุ่งหน้าสู่อนุสาวรีย์ประชาธิปไตย เลี้ยวเข้าถนนดินสอ ผ่านเสาชิงช้า ก่อนจะกลับเข้าสน.ประมาณ 11.00น.ของทุกวัน รวมระยะทาง 1 กิโลเมตร

ด.ต.นิพนธ์ ยามจีน หนึ่งในสายตรวจซาเล้ง พร้อมกับคู่หูซ้อนท้าย จะช่วยกันถ่ายภาพเป็นหลักฐานและยกของที่ประชาชนวางขวางข้างถนนกลับไปเก็บไว้สน. บอกว่า 

“ปั่นตั้งแต่ 7 โมง ส่วนบ่ายจะมีอีกชุดหนึ่ง ขั้นตอนการปฏิบัติงานจะมีชุดสายตรวจจักรยานซึ่งทำงานร่วมกันกับเราจะปั่นตรวจสอบพร้อมกับถ่ายภาพส่งมาให้ จากนั้นก็จะเป็นหน้าที่ของสายตรวจซาเล้งที่ปั่นไปเก็บของตามเบาะแสที่ส่งมา เราเน้นของที่วางขวางหน้าบ้านจองที่จอดรถ พวกนี้มีปัญหามาก เพราะกีดขวางทางจราจร ทำให้รถติดหนัก

"ถึงแม้จะช้ากว่ารถกระบะที่รวดเร็วทันใจกว่า แต่ปั่นซาเล้งก็ถือว่าได้ออกกำลังกายไปในตัว ได้พูดคุยกับประชาชนอย่างใกล้ชิด บางทีเจอถามว่าทำไมถึงปั่นซาเล้ง แรกๆก็เขินนะ (หัวเราะ) แต่ตอนนี้ไม่อายแล้วเพราะซาเล้งก็เหมือนพาหนะที่ใช้ปฏิบัติหน้าที่ นานวันเข้าก็ชินตา หลายคนประทับใจเราที่จัดการให้เขามีที่จอดรถ เขาเลยเรียกเราว่าจ่าซาเล้ง"ตำรวจซาเล้งหัวเราะอย่างภาคภูมิใจ

ด.ต.วิโรจน์ ทองปั้น ตำรวจซาเล้งอีกรายหนึ่ง เล่าว่า พยายามประชาสัมพันธ์ให้ประชาชนรู้กฎหมาย เพราะที่ผ่านมามักพบปัญหาประชาชนใช้สิ่งของ เช่น เก้าอี้ กระถางต้นไม้ ถังขยะ มาวางจองที่จอดรถหน้าบ้าน หรือหน้าร้านค้าตัวเอง พอตำรวจยึดไป บางคนไม่มารับของคืนก็กลายเป็นปัญหาที่สน.ต้องจัดการโดยการให้ กทม.มาขนไปทิ้ง 

"ถ้าใช้รถกระบะหรือมอเตอร์ไซค์ก็ไม่คล่องตัวในการลงพื้นที่ บางแห่งรถกระบะเข้าไม่ถึง ส่วนมอเตอร์ไซค์เข้าถึงแต่ไม่สามารถขนของได้ ซาเล้งจึงเป็นพาหะที่เหมาะที่สุด ผมไม่อายที่จะถีบซาเล้ง เพราะมันเป็นหน้าที่ที่ต้องทำ ประชาชนก็แฮปปี้ คนส่วนใหญ่ชื่นชมเพราะเราช่วยให้ท้องถนนเป็นระเบียบเรียบร้อย แต่เจ้าของบ้านคงไม่ชอบเท่าไหร่ ผมอยากให้ทุกคนเคารพกฎหมาย การวางของขวางทางจราจรเป็นการริดรอนสิทธิของคนผู้อื่นด้วย ก็เป็นหน้าที่ของเราที่จะเป็นตัวกลางระหว่างชาวบ้านกับประชาชนที่อยากจอดรถแต่จอดไม่ได้ เพราะเจ้าของบ้านวางกักที่จอดรถ ภูมิใจครับที่จัดการปัญหาได้ โดยไม่มีใครทะเลาะกัน” ดาบวิโรจน์พูดอย่างปลาบปลื้มขณะซ้อนท้ายซาเล้ง

ภารกิจปั่นซาเล้งของตำรวจจราจรสน.สำราญราษฎร์ นอกจากจะได้ประหยัดน้ำมัน ได้ออกกำลังกาย ยังคล่องตัว ที่สำคัญยังช่วยให้ความสัมพันธ์ระหว่างตำรวจกับประชาชนใกล้ชิดมากขึ้นด้วย