รบ.ลุยทำ ฝนหลวง เติมน้ำเขื่อนสู้แล้ง

โดย...ทีมข่าวภูมิภาคโพสต์ทูเดย์

แม้ว่าอิทธิพลพายุ “หว่ามก๋อ” ทำให้เกิดฝนตกหนักหลายพื้นที่มีน้ำท่วมขังช่วงที่ผ่านมา แต่ส่วนใหญ่ฝนตกใต้เขื่อนมากกว่าเหนือเขื่อน ส่งผลให้น้ำไหลลงเขื่อนหลักมีปริมาณต่ำกว่าเกณฑ์

พล.ต.สรรเสริญ แก้วกำเนิด โฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรี กล่าวว่า รัฐบาลไม่ได้นิ่งนอนใจยังคงมอบหมายให้หน่วยปฏิบัติการฝนหลวงโดยกรมฝนหลวงและการบินเกษตรทั้ง 9 หน่วย ยังคงเดินหน้าปฏิบัติงานเต็มที่ เนื่องจากสถานการณ์น้ำต้นทุนในเขื่อนหลักของประเทศ  โดยเฉพาะ 4 เขื่อนหลักลุ่มน้ำเจ้าพระยา มีปริมาณน้ำไม่ถึงร้อยละ 50 ของความจุเขื่อน เช่น เขื่อนภูมิพล จ.ตาก มีปริมาณน้ำ 33% เขื่อนสิริกิติ์ จ.อุตรดิตถ์ 44% เขื่อนแควน้อยบำรุงแดน จ.พิษณุโลก 29% และเขื่อนป่าสักชลสิทธิ์ จ.ลพบุรี 14% ของความจุ ทำให้ทุกฝ่ายหวั่นวิตกว่าจะส่งผลกระทบต่อน้ำที่ใช้ในปีหน้า

“ปัจจุบันทีมปฏิบัติการฝนหลวงมีระบบเฝ้าติดตามสภาพอากาศ และข้อมูลพื้นที่ฝนตกหนักจากธรรมชาติอย่างใกล้ชิด เพื่อไม่ให้ปฏิบัติการนี้ไปซ้ำเติมในพื้นที่ที่มีฝนตกหนักอยู่แล้ว คาดว่าสภาพอากาศจะเอื้ออำนวยต่อปฏิบัติการฝนหลวงไปได้ถึงประมาณปลายเดือน ต.ค. หรืออย่างช้าต้นเดือน พ.ย.นี้” พล.ต.สรรเสริญ กล่าว

ชิตชนก สมประเสริฐ ผู้อำนวยการสำนักงานชลประทานที่ 8 นครราชสีมา กล่าวว่า ระหว่างวันที่ 14-19 ก.ย.ที่ผ่านมา ฝนตกลงมาอย่างต่อเนื่องส่งผลให้อ่างเก็บน้ำขนาดใหญ่ทั้ง 5 แห่ง ได้แก่ อ่างเก็บน้ำลำตะคอง อ่างเก็บน้ำลำพระเพลิง อ่างเก็บน้ำลำแชะ อ่างเก็บน้ำลำมูลบน และอ่างเก็บน้ำลำปลายมาศ มีน้ำไหลลงอ่างเพิ่มขึ้นรวมกัน 73.48 ล้านลูกบาศก์เมตร (ลบ.ม.)

จากก่อนหน้านั้นเมื่อวันที่ 14 ก.ย. มีปริมาณน้ำในอ่างเก็บน้ำทั้ง 5 แห่ง เพียง 284.65 ล้าน ลบ.ม. คิดเป็น 24.23% ของความจุกักเก็บทั้งหมด 1,175 ล้าน ลบ.ม. จนมาถึงวันที่ 19 ก.ย.มีปริมาณน้ำเพิ่มขึ้นเป็น 364.71 ล้าน ลบ.ม. คิดเป็น 28.31% ของความจุกักเก็บทั้งหมด และยังระบายน้ำเพื่อการอุปโภคบริโภคเฉลี่ยวันละ 6.78 ล้าน ลบ.ม./วัน

อย่างไรก็ตาม ปริมาณน้ำไหลลงสู่เขื่อนเก็บน้ำทั้ง 5 แห่ง ยังถือว่ามีปริมาณน้อยมาก เมื่อเทียบกับวันเดียวกันนี้ของปีที่แล้ว ซึ่งมีปริมาณน้ำถึง 592.19 ล้าน ลบ.ม. ทำให้ปัจจุบันจึงยังต้องรอความหวังจากพายุลูกอื่นๆ อีกเพื่อมาเติมน้ำในอ่างเก็บน้ำ ซึ่งยังสามารถรองรับน้ำได้อีกกว่า 810 ล้าน ลบ.ม.

ขณะที่ฝนที่ตกหนักในพื้นที่ จ.แพร่ และสุโขทัย ทำให้ปริมาณน้ำในแม่น้ำยมมีระดับเพิ่มสูงขึ้นต่อเนื่อง โดยที่สถานีบ้านดอนระเบียง (Y.14) อ.ศรีสัชนาลัย วัดปริมาณน้ำไหลผ่านได้ 462 ลบ.ม./วินาที ส่งผลให้ที่หน้าประตูระบายน้ำเขื่อนบ้านหาดสะพานจันทร์ อ.สวรรคโลก มีปริมาณน้ำกักเก็บเกือบ 14 ล้าน ลบ.ม. ซึ่งเกินพิกัดเดิมที่สามารถรองรับได้เพียง 13 ล้าน ลบ.ม.

ทั้งนี้ จึงต้องมีการเร่งระบายออก โดยเปิดประตูระบายน้ำ 3 บาน ยกสูง 1.20 ม. ทำให้ปริมาณน้ำไหลผ่านประตูระบายน้ำ 321 ลบ.ม./วินาที พร้อมกับมีการผันน้ำเข้าคลองน้ำโจน (ฝั่งขวา) และคลองหกบาท เพื่อให้น้ำไหลเข้าสู่แม่น้ำยมสายเก่า และแม่น้ำยม-แม่น้ำน่านต่อไป นอกจากนี้ยังได้แจ้งเตือนประชาชนที่อาศัยอยู่ 2 ฝั่งแม่น้ำยมในพื้นที่ อ.สวรรคโลก ศรีสำโรง และเมือง ให้ระวังกระแสน้ำกัดเซาะตลิ่งพังด้วย

เอกศิษฐ์ ศักดีธนาภรณ์ ผู้อำนวยการโครงการเขื่อนเจ้าพระยา จ.ชัยนาท กล่าวว่า ปริมาณน้ำไหลเข้าเขื่อนเจ้าพระยาต่อเนื่อง ส่งผลให้ระดับน้ำเพิ่มสูงขึ้น เมื่อเทียบกับวันที่ 20 ก.ย. ของปี 2557 ถือว่าใกล้เคียงกัน แต่ยังต้องขอให้ชาวนางดทำนาปรัง เพราะน้ำในเขื่อนหลักยังต่ำกว่าเกณฑ์ ไม่เพียงพอต่อการจัดสรรสำหรับการทำนานอกฤดู

“ประชาชนที่มีบ้านเรือนและสิ่งปลูกสร้างอยู่ริมตลิ่งแม่น้ำเจ้าพระยา ขอให้หมั่นตรวจการพังทลายของดินลาดตลิ่ง เพื่อป้องกันความเสียหายจากการทรุดตัวของตลิ่ง ที่มักจะเกิดตามมาหลังจากการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วของระดับน้ำ หากอาคารหรือบ้านพักเริ่มทรุดเอียง ขอให้ขนสิ่งของและอพยพไปอยู่บนพื้นที่มั่นคงเพื่อความปลอดภัย” เอกศิษฐ์ กล่าว

บุญชอบ หอมเกษร ผู้อำนวยการโครงการส่งน้ำและบำรุงรักษาป่าสักใต้ กล่าวว่า ได้เร่งปล่อยน้ำท้ายเขื่อนพระราม 6 ลงแม่น้ำป่าสัก ที่ อ.ท่าเรือ จ.พระนครศรีอยุธยา จาก 30 ลบ.ม./วินาที เป็น 79 ลบ.ม./วินาที และอาจมีการปล่อยน้ำเพิ่มขึ้นไปอีก หากปริมาณน้ำเหนือที่ไหลมาถึงหน้าเขื่อนมีเพิ่มขึ้นมากกว่านี้

อย่างไรก็ตาม ระดับน้ำในแม่ป่าสักตั้งแต่ อ.ท่าเรือ นครหลวง และพระนครศรีอยุธยา จะมีระดับสูงขึ้นกว่า 70 เซนติเมตร แต่จะไม่ส่งผลกระทบเพราะระดับน้ำยังต่ำกว่าตลิ่งอีกมาก โดยระดับน้ำที่สูงขึ้นถือเป็นผลดีต่อพื้นที่ด้านล่าง ทั้งในพื้นที่เกษตรและแปลงนาข้าว

ไมตรี ปิตินานนท์ ผู้อำนวยการโครงการส่งน้ำและบำรุงรักษานครหลวง กล่าวว่า เขื่อนพระราม 6 ผันน้ำ 10 ลบ.ม./วินาที เข้าคลองระพีพัฒน์ ซึ่งเป็นผลดีต่อพื้นที่การเกษตรในเขต อ.ท่าเรือ ภาชี นครหลวง วังน้อย อุทัย และบางปะอินหลังจากก่อนหน้านี้อยู่ในช่วงขาดน้ำเพื่อทำนาปรังเช่นกัน