จับตาขุดปิโตรเลียมอีสานเกิดมลพิษ

สถานการณ์การขุดเจาะก๊าซและขุดเจาะสำรวจปิโตรเลียมในภาคตะวันออกเฉียงเหนือของไทยยังคงน่าเป็นห่วง ซึ่งส่งผลกระทบต่อสุขภาพและผลผลิตทางการเกษตรของชาวบ้านในละแวกนั้น

ด้านชาวบ้านใน จ.อุดรธานี ขอนแก่น และกาฬสินธุ์ มีการเคลื่อนไหวต่อต้านการขุดเจาะก๊าซ โดยเฉพาะบริเวณแหล่งสินภูฮ่อม ที่สัมปทานโดยบริษัท อพิโก้ บริษัทขุดเจาะก๊าซธรรมชาติสัญชาติอเมริกัน และทาเท็กซ์ ประเทศไทย บริษัทย่อยของอพิโก้

ทั้งนี้ สำนักข่าวเอพีได้รับการยืนยันจากแหล่งข่าวในพื้นที่ว่า อพิโก้ใช้วิธีการไฮดรอลิก แฟร็กเจอริ่ง หรือแฟร็กกิ้ง คือการอัดของเหลวเข้าไปในชั้นหินด้วยแรงดันสูง ซึ่งเป็นวิธีที่ก่อให้เกิดมลภาวะทางน้ำ เนื่องจากในบางครั้งมีการใช้สารเคมีอัดเข้าสู่ชั้นหินแทนน้ำ เป็นวิธีการใช้ขุดเจาะน้ำมันเชลล์ออยล์

ทว่าอพิโก้ออกมายืนยันว่า ไม่มีการใช้วิธีแฟร็กกิ้งในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ และสัมปทานต่อรัฐบาลไทยนั้นถูกกฎหมาย ซึ่งสวนทางกับ ภูมี ศรีสุวรรณ ผู้อำนวยการสำนักจัดการเชื้อเพลิงธรรมชาติ กรมเชื้อเพลิงธรรมชาติ กระทรวงพลังงาน ที่ระบุว่า มีการใช้วิธีการแฟร็กกิ้งในพื้นที่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ แต่ไม่ยืนยันว่าเป็นพื้นที่เดียวกันกับที่มีปัญหาในขณะนี้หรือไม่

ทางด้าน นิรันดร์ พิทักษ์วัชระ กรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ เปิดเผยว่า ชาวบ้านประมาณ 200 ครัวเรือน ที่อาศัยอยู่ในพื้นที่ใกล้เคียงแหล่งขุดเจาะ ร้องเรียนต่อคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติถึงผล
กระทบทางด้านสุขภาพ โดยเฉพาะผิวหนังและระบบทางเดินหายใจ

อีกทั้งได้มีการเรียกร้องไปยังสำนักงานผู้ตรวจการแผ่นดิน แต่ไม่ได้รับคำอธิบายกรณีดังกล่าว

นอกจากนี้ การขุดเจาะยังส่งผลต่อมลภาวะทางอากาศ โดยมีการตรวจพบก๊าซซัลเฟอร์ไดออกไซด์และไฮโดรเจนซัลไฟด์ ซึ่งเป็นพิษต่อสิ่งมีชีวิต ส่งผลให้แหล่งน้ำในบริเวณใกล้เคียงเปลี่ยนเป็นสีน้ำตาลและไม่สามารถใช้ประโยชน์ได้

ถึงแม้รายงานการวิเคราะห์ผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม (อีไอเอ) จะไม่ได้อธิบายถึงวิธีการที่อพิโก้ใช้ในการขุดเจาะก๊าซและปิโตรเลียม แต่รายงานอีไอเอกลับระบุถึงรายละเอียดบ่อน้ำทิ้งที่มีส่วนผสมของสารอาร์เซนิค หรือสารหนู ซึ่งเกิดจากวิธีการแฟร็กกิ้ง

อย่างไรก็ตาม โรงไฟฟ้ากว่า 75% ของไทยอาศัยก๊าซธรรมชาติในการผลิตไฟฟ้า และบริษัทที่ได้รับสัมปทานในการขุดเจาะก๊าซและปิโตรเลียมเกินครึ่ง ล้วนเป็นบริษัทต่างชาติแทบทั้งสิ้น อีกทั้งยังใช้วิธีแฟร็กกิ้งในการขุดเจาะอีกด้วย ยกเว้นบริษัท เชฟรอน ที่ใช้เทคนิคอัดน้ำทะเลแทน

ทั้งนี้ ชาวบ้านในพื้นที่และมหาวิทยาลัยมหาสารคามได้ร่วมกันจัดการสัมมนาเพื่อให้อพิโก้ชี้แจ้งถึงกรณีดังกล่าวเมื่อเดือน มี.ค. โดยก่อนการสัมมนา ชัยณรงค์ เศรษฐเชื้อ อาจารย์มหาวิทยาลัยมหาสารคาม ผู้จัดการสัมมนา ต้องเซ็นเอกสารรับรองว่าจะไม่พาดพิงถึงรัฐบาล และต้องอนุญาตให้เจ้าหน้าที่ของรัฐ โดยเฉพาะทหารและตำรวจเข้าร่วมฟังการสัมมนาในครั้งนี้

สถานการณ์ที่เกิดขึ้น นำไปสู่การเรียกร้องความรับผิดชอบของภาครัฐที่เกิดจากสัมปทานเชื้อเพลิงธรรมชาติในประเทศไทย