เก่ง(Talent)แต่ร้าย จะบริหารอย่างไร

โดย...ดร.กฤติน กุลเพ็ง ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร บริษัท ไอโอดี คอนเซาท์ติ้ง แอนด์ เทรนนิ่ง

ทุกองค์กรให้ความสำคัญของการได้มาและรักษาพนักงานดาวเด่น (Talent) ไว้ในองค์กร ถ้าไปถามว่าปีนี้หรือปีหน้าสิ่งที่องค์กรต้องการอยากทำมากที่สุดในอันดับต้นคืออะไร ส่วนใหญ่องค์กรมักจะตอบได้เลยว่า เป็นเรื่องของการจัดการพนักงานดาวเด่น ไม่ว่าจะเป็นการรับคน การจัดโครงการต่างๆ เพื่อที่จะรักษาคนดีคนเก่งขององค์กรเอาไว้ ผู้บริหารเริ่มยอมสละเวลาและมาให้ความสำคัญกับเรื่องนี้มากขึ้น

การคัดเลือกกลุ่มพนักงานที่เป็นดาวเด่นขององค์กร เพื่อจัดทำโครงการต่างๆ เป็นสิ่งสำคัญมาก เพราะต้องให้ได้คนเก่งจริงและถูกคน มั่นใจได้เลยว่าฝ่ายบุคคลไม่สามารถตัดสินได้ว่า ใครคือสุดยอดของแต่ละฝ่าย เคยมีบางองค์กรเหมือนกันที่คัดเลือกพนักงานที่กำลังจะได้รับการเลื่อนตำแหน่งอยู่แล้ว เป็นกลุ่มพนักงานดาวเด่นจะได้จัดการอบรมทีเดียวง่ายดี ผลที่ได้รับก็คือ เสียเวลา เสียค่าใช้จ่ายโดยใช่เหตุ

พนักงานที่จะได้รับการเลื่อนตำแหน่งต้องเน้นการอบรมด้านทักษะต่างๆ ที่เกี่ยวกับการบริการจัดการ (Managerial Skill) ก่อนส่วนกลุ่มที่เป็นพนักงานดาวเด่น ต้องพัฒนาโดยดึงจุดดี และจุดแข็ง ดึงศักยภาพของเขาออกมาใช้เพื่อองค์กร ควบคู่ไปกับการใส่ความรู้และทักษะเรื่องอื่นเพื่อที่จะสร้างความภูมิใจให้กับเขา แต่อย่าลืมว่า ในกลุ่มพนักงานดาวเด่นนั้นประกอบไปด้วยพนักงานที่สามารถเติบโตเป็นพนักงานระดับบริหารได้ และพนักงานที่ไม่สามารถเติบโตเป็นพนักงานในระดับบริหารแต่มีความเชี่ยวชาญเป็นพิเศษ ผู้บริหารต้องมีเครื่องมือในการพิจารณาในเรื่องเหล่านี้ เพื่อที่จะได้บริหารจัดการเรื่องการฝึกอบรมพัฒนาได้ถูกต้อง

พนักงานดาวเด่นจะถูกแบ่งเป็น 2 ประเภท คือ 1.เก่งและดี 2.เก่งแต่ร้าย

ประเภทแรก เป็นที่รักของคนทุกคน พวกที่มององค์กรเป็นหลัก มากกว่ามองตัวเอง ส่วมรวมต้องมาก่อน เต็มใจให้ความร่วมมือเสมอ

ประเภทที่สอง เป็นจำพวกที่พบมากในบางองค์กร โดยเฉพาะองค์กรที่มีการแข่งขันระหว่างพนักงานสูง คือ ประเภทเก่งแต่ร้าย ถ้าองค์การไหนไม่จำเป็นต้องง้อคนกลุ่มนี้คงไม่เป็นไร แต่จากที่ผู้เขียนเคยมีประสบการณ์มาพบว่า หลายองค์กรต้องอาศัยความสามารถของคนกลุ่มนี้อยู่ ไม่ว่าจะเป็นการพึ่งพาความสามารถทางเทคนิค ความรู้เฉพาะสาขาวิชาชีพที่มีอยู่ เราจะดึงคนเหล่านี้มาช่วยองค์กรให้เต็มที่อย่างไร

Steven Katz ผู้แต่งหนังสือ Lion Taming กล่าวถึงวิธีการรับมือคนเก่งที่มีความสามารถสูง มีความมุ่งมั่น ทำงานเก่ง แต่มองตัวเองเป็นหลัก ไม่สามารถทำงานร่วมกับผู้อื่นได้ โดยเปรียบเทียบบุคคลเหล่านี้ว่าเป็น สิงโต ซึ่งมีหลักการในตัวเองอยู่ 4 อย่าง คือ

1.ต้องการเอาชนะและอยู่เหนือคนอื่นอยู่ตลอดเวลา ชอบให้คนมาเอาอกเอาใจ

2.รู้จักขอบเขตอำนาจของตนเอง รู้ว่ามีอำนาจในเรื่องอะไร กับบุคคลใด พร้อมจะปกป้องผลประโยชน์ของตนเอง

3.รู้จักประเมินฐานะทางสังคมของตนเองและการยอมรับจากคนภายนอกอยู่ตลอดเวลา

4.มีสัญชาตญาณแห่งการอยู่รอด รู้จักยืดหยุ่น และรู้จักรอคอยเวลา เพื่อทวงอำนาจของตน

ถ้ามีคนประเภทนี้ในองค์กรมากๆ โดยไม่รู้กลวิธีการจัดการคนเหล่านี้ องค์กรจะเกิดความเสียหายไม่มากก็น้อย บางองค์กรเสนอให้คนเหล่านี้เข้ามาอยู่ในโปรแกรมพนักงานดาวเด่น (Talent) อีกด้วย จะมีวิธีจัดการอย่างไร

1.ต้องวิเคราะห์พนักงานท่านนี้ก่อนว่า เขาต้องการอะไร และค่อยนำประเด็นสำคัญที่เขาต้องการมาคุยกับเขาว่าจะได้รับประโยชน์อย่างไร ชี้ให้เขาเห็นว่า ถ้าร่วมโครงการนี้จะได้รับประโยชน์อะไรบ้าง เพราะคนเหล่านี้เน้นตนเองเป็นหลักอยู่แล้ว แต่อย่าผูกกับการเลื่อนตำแหน่งหรือการขึ้นเงินเดือนโดยตรง

2.ศึกษาคนเหล่านี้ให้มากที่สุด เพื่อทราบว่าอะไรคือจุดแข็ง และอะไรคือจุดอ่อน และพยายามดึงจุดแข็งของพนักงานมาใช้งานให้เต็มที่ มอบหมายงานที่ท้าทายความสามารถให้มากๆ

3.การจัดการโครงการที่มีกิจกรรมต่างๆ เกิดขึ้น ต้องยกย่อง ส่งเสริมอยู่ตลอดเวลา ว่าเขามีความสามารถเหนือคนอื่น อย่าทำให้เขาเสียหน้า เพราะเขาจะรับไม่ได้ ห้ามใช้การข่มขู่หรือต้อนให้เขาจนมุมเด็ดขาด เพราะเขาจะสู้ตายและหันมาทำร้ายทันที เหมือนสุภาษิตที่ว่า “อย่าตีหมาจนตรอก จนตรอกเมื่อไรจะแว้งกัดทันที”

4.เมื่อเกิดความผิดพลาด หรือมีความขัดแย้ง ให้ตักเตือนด้วยความใจเย็น ชี้ให้เห็นว่า สิ่งที่เขาทำนั้นจะกระทบกระเทือนต่อการยอมรับและเป็นอันตรายต่อความอยู่รอดของเขาอย่างไร

5.ผู้บริหารต้องแสดงออกอย่างแนบเนียนให้อีกฝ่ายหนึ่งรู้ว่า เขาเหล่านั้นประสบความสำเร็จ มีความปลอดภัย มั่นคงในงานได้นั้นต้องพึ่งพาองค์กรเป็นผู้สนับสนุน

6.ธรรมชาติของคนทำงาน ต้องการความสำเร็จ ไม่ต้องการความล้มเหลว ผู้บริหารต้องเสริมปมเด่นของเขาในส่วนที่จะให้เกิดผลต่องานและลดปมด้อยที่เขามี โดยแจ้งให้เขาทราบอยู่ตลอดเวลาว่าเราทำเพื่อเขา

ถ้าผู้บริหารระดับสูงมีความเชี่ยวชาญเรื่องธรรมชาติของมนุษย์ ในกรณีดังกล่าวแล้ว ก็จะสามารถนำไปใช้ในการบริหารพนักงานดาวเด่นที่เป็นคนเก่งแต่ร้ายได้ไม่ยากเย็นนัก