โอคายามา เหล็กกล้า และขนมหวาน (1)

โดย...เชาวลิต บุณยภูษิต เครือข่ายพุทธิกา http://www.budnet.org

กรณี ศึกษา Minamoto Kitchoan

บริษัท Minamoto Kitchoan ก่อตั้งเมื่อปี 2520 มีโรงงานผลิต 4 แห่ง มีร้าน 350 แห่งทั่วประเทศ และ 26 แห่งในต่างประเทศ (รวมถึง 1 แห่งในประเทศไทย) มียอดขายประมาณ 8,000 ล้านเยน/ปี

Minamoto Kitchoan ควบคุมคุณภาพและอนามัยทุกกระบวนการผลิต เมื่อขนมแต่ละชิ้นผ่านกระบวนการและขั้นตอนการผลิตแล้ว ก่อนจะบรรจุหีบห่อยังต้องผ่านเครื่องตรวจโลหะ (Metal Detector) เพื่อให้มั่นใจได้ว่าจะไม่มีสิ่งแปลกปลอมในขนม

นอกจากการควบคุมคุณภาพและอนามัยแล้ว ยังรักษามาตรฐานการผลิตขนมหลากหลายชนิด และออกแบบชุดหีบห่อและบรรจุภัณฑ์ที่สวยงาม ดูดีมีระดับ จึงสามารถรักษาความพึงพอใจของลูกค้าชั้นดีไว้ได้แม้ในบางช่วงที่ภาวะเศรษฐกิจไม่ค่อยดีก็ตาม

Minamoto Kitchoan นอกจากมีเป้าหมายจะขยายธุรกิจขนมหวานไปทั่วโลก เพื่อเผยแพร่สุนทรียะของศิลปะการทำขนมญี่ปุ่นให้โลกได้รู้จัก ยังตั้งความมุ่งหวังไว้ว่าสักวันหนึ่ง คำว่า “วะหงะชิ” (Wagashi) ซึ่งเป็นคำรวมที่ใช้เรียกขนมหวานญี่ปุ่น จะได้รับการบรรจุไว้ในพจนานุกรมทั่วโลกอีกด้วย!

กล่าวโดยสรุป Minamoto Kitchoan เป็นตัวอย่างที่ดีของการรักษามาตรฐานการดำเนินงานในทุกขั้นตอน ตั้งแต่การคัดสรรวัตถุดิบ การผลิต การควบคุมคุณภาพ การออกแบบผลิตภัณฑ์ การออกแบบหีบห่อ ช่องทางการจัดจำหน่าย และการมีส่วนร่วมในการเผยแพร่ศิลปวัฒนธรรมของญี่ปุ่น จนสามารถก้าวขึ้นสู่ระดับแนวหน้าของผู้ผลิตขนมของญี่ปุ่น

หันมองรัฐไทยและประชากรไทย : จะพัฒนาอย่างไร

มองมาที่รัฐไทยหรือราชอาณาจักรไทย มีเนื้อที่ 513,115 ตารางกิโลเมตร มีประชากรประมาณ 65 ล้านคน จัดเป็นประเทศขนาดกลาง

เหตุปัจจัยภายนอกประชากร รัฐพัฒนาโครงสร้างด้านต่างๆ เพื่อรองรับการดำรงอยู่ การดำเนินไปและการเติบโตของรัฐ ทั้งการศึกษา การสาธารณสุข ความมั่นคงและการป้องกันประเทศ การประกอบธุรกิจ การกีฬา การขนส่ง การยุติธรรม ฯลฯ เพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตของสมาชิกของรัฐให้มีความเป็นอยู่ที่ดี สะดวก และเอื้อต่อการดำรงชีวิต

แต่อีกเหตุปัจจัยสำคัญที่สุด ซึ่งจะส่งเสริมให้ประเทศไทยก้าวหน้าที่รัฐและทุกองคาพยพในรัฐไทยไม่ควรละเลยในการพัฒนา และควรกระตุ้นเตือนให้พลเมืองไทยตระหนัก นั่นคือการพัฒนาคุณภาพคน ซึ่งเป็นสมาชิกของรัฐ มีผู้กล่าวไว้ว่า อย่าไปติดอยู่กับคำพูดที่ว่า “มนุษย์เป็นสัตว์ประเสริฐ” มนุษย์จะประเสริฐได้เพราะฝึกฝนพัฒนาตนเอง มนุษย์ไม่ได้เป็นอยู่ด้วยสัญชาตญาณอย่างเช่นสัตว์ ถ้าเกิดมาแล้วอยู่เฉยๆ ไม่ฝึกฝนพัฒนาตนเองแล้วมนุษย์หาประเสริฐไม่ (พระพรหมคุณาภรณ์ [ป.อ. ปยุตฺโต] ใน “เราจะกู้แผ่นดินกันอย่างไร?”)

การพัฒนาคุณภาพของพลเมืองผู้เป็นสมาชิกของรัฐควรทุ่มเทควบคู่กับการพัฒนาโครงสร้างและปัจจัยภายนอก เพราะมั่นใจได้ว่าการพัฒนาคุณภาพมนุษย์จะช่วยหนุนนำและส่งเสริมรัฐให้มีที่ยืน หรือตำแหน่งที่น่าภาคภูมิใจบนเวทีโลก (ภาษาเศรษฐกิจเรียกว่า “ความสามารถในการแข่งขัน”) และการพัฒนามนุษย์ที่สำคัญที่สุดคือ การพัฒนาให้ครบทั้งพฤติกรรม จิตใจ และปัญญา และต้องฝึกฝนพัฒนาตั้งแต่วัยเยาว์ พัฒนาประชากรให้ใฝ่รู้ ใฝ่คิด ใฝ่สร้างสรรค์ ตัวอย่างเรื่องการฝึกฝนพัฒนาตั้งแต่วัยเยาว์ในสังคมญี่ปุ่น เพื่อนคนไทย ซึ่งสมรสกับชาวญี่ปุ่นและไปตั้งรกรากอยู่ในญี่ปุ่นเล่าตัวอย่างการฝึกฝนให้พึ่งตนเองของเด็กญี่ปุ่นว่า ครั้งหนึ่งตนเคยเห็นเด็กนักเรียนผู้หญิงตัวเล็กเดินจะไปขึ้นรถไฟที่สถานีชานกรุงโตเกียว คงจะเป็นเพราะเหนื่อยและหนักกระเป๋าสะพายหลัง จู่ๆ เด็กหญิงคนนั้นก็ร้องไห้ขึ้นมา เพื่อนเห็นเจ้าหน้าที่ที่สถานีคุกเข่าลงนั่งแล้วปลอบใจ แล้วบอกให้เด็กสู้ๆ เด็กก็เดินไปขึ้นรถไฟต่อ โดยที่เจ้าหน้าที่ไม่ต้องพาไปส่ง

ข้อคิดปิดท้ายจากโอคายามา

ความรู้และข้อคิดที่เกิดจากการศึกษาอบรมครั้งนี้

1.ความเป็นเลิศ ความเป็นเลิศเกิดขึ้นได้จากวิสัยทัศน์ของผู้นำองค์กร ผนวกกับคุณภาพและความร่วมมือ ใส่ใจของทีมงาน

2.ประชากรที่มีคุณภาพ ประชากรที่มีปัญญา มีศักยภาพสามารถสร้างชาติให้เป็นมหาอำนาจด้านต่างๆ ได้แม้จะไม่มีทรัพยากรในชาติก็ตาม

3.มองให้กว้าง คิดให้ไกล ใฝ่ให้สูง การทำงานหากมองเลยเฉพาะหน้าตัวเองออกไป มองที่เป้าหมายร่วม มองให้ทะลุตลอดสายว่า สิ่งที่ทำอยู่มีส่วนต่อองค์กร ต่อชุมชน ต่อประเทศ และต่อโลกอย่างไร หากมองได้เช่นว่านี้ หากประสบปัญหาอุปสรรค หรือความคิดเห็นไม่ลงรอยกันบ้าง ก็ต้องหาทางแก้เพื่อให้บรรลุถึงเป้าหมายใหญ่ หรือหลักคิดโดยย่อคือ มองให้เห็นผลเฉพาะหน้า ซึ่งเป็นประโยชน์ขั้นต้น ผลชั้นสูงขึ้นไป ซึ่งเป็นประโยชน์ลำดับถัดไป หากมองเห็นเช่นนี้ได้ นอกจากจะทำให้ทำงานด้วยความภาคภูมิใจแล้ว ยังมีความสุขในการสร้างสรรค์สิ่งที่ดีงามทั้งแก่ตนเอง แก่สังคม และแก่โลกอีกด้วย