ดูแลกลไกราคา

ประเทศไทยได้กำหนดกลไกระบบเศรษฐกิจการค้าแบบเสรีมาเป็นหลักในการบริหารประเทศ และปล่อยให้กลไกการตลาดทำอย่างเต็มที่ เพื่อให้เกิดการแข่งขันทางการค้าที่เป็นธรรม แต่ปัญหาใหญ่ที่กำลังเกิดขึ้นกับประเทศ ซึ่งรัฐบาลควรอย่างยิ่งที่จะต้องให้ความสำคัญคือการปล่อยปละละเลยกับการใช้มาตรการทางกฎหมายเข้าไปกำกับดูแลราคาสินค้าให้สะท้อนต้นทุนที่แท้จริง ปล่อยให้ผู้ประกอบการเป็นผู้กำหนดราคาอย่างเสรีโดยไร้กฎกติกาในการกำกับควบคุม

หลักการค้าเสรีนั้น การปล่อยให้กลไกราคาตลาดเป็นตัวกำหนดจะสะท้อนถึงความสมดุล แต่ถ้ากลไกตลาดไม่ทำงานมีการเอาเปรียบผู้บริโภค รัฐต้องใช้มาตรการในการแทรกแซงเพื่อทำให้ราคานั้นมีความสมดุลและยุติธรรมต่อผู้บริโภค

ปัญหาราคาสินค้าในประเทศไทยที่ขึ้นราคาได้ แต่ลดราคาลงไม่ได้ คือบทสะท้อนของความง่อยเปลี้ยเสียขาของระบบกลไกตลาดเสรีในประเทศนี้อย่างเห็นได้ชัด

ตั้งแต่ต้นปีที่ผ่านมาจนถึงปัจจุบัน ราคาน้ำมันที่เป็นต้นทุนราคาที่บรรดาผู้ผลิตยกมาเป็นเหตุผลในการขึ้นราคาสินค้าลดลงมาแล้ว 20-25% แต่ราคาสินค้าในปัจจุบันที่ไม่ได้มีการปรับลดราคาลงมาตามต้นทุนที่เป็นจริงแม้แต่น้อย

ประชาชนจึงตั้งคำถามว่า ที่ผ่านมาผู้ประกอบการมักอ้างทั้งเรื่องราคาน้ำมันดิบที่เคยปรับตัวสูงขึ้น ค่าแรงงาน การขึ้นเงินเดือนข้าราชการ มาปรับขึ้นราคาสินค้าแต่ครั้งละสูงถึง 5-10 บาท ทำไมหน่วยงานรัฐจึงปล่อยปละละเลย ถ้าต้นทุนเหล่านั้นเพิ่มขึ้นเพียงเล็กน้อย แต่เวลาต้นทุนลงทำไมไม่ลดราคา

โครงสร้างการผลิตสินค้าผู้ประกอบการจะมีหลายส่วนประกอบกัน ได้แก่ ต้นทุนวัตถุดิบ ต้นทุนค่าจ้าง ต้นทุนค่าเช่าพื้นที่ ต้นทุนดอกเบี้ยจากการกู้ยืมเงินแหล่งสินเชื่อมาผลิตสินค้า และต้นทุนค่าขนส่ง ฯลฯ ซึ่งการตั้งราคาของผู้ประกอบการ คือ การกำหนดต้นทุนจากปัจจัยเหล่านี้บวกกำไรที่จะคิดจากผู้ซื้อ จากนั้นจึงมาตั้งเป็นราคาขายหน้าป้ายสินค้าอย่างเหมาะสมและเป็นธรรม

ข้ออ้างในการไม่ปรับลดราคาลงมาตามโครงสร้างต้นทุนที่เป็นจริงของผู้ประกอบการว่า ได้ดำเนินการลดราคาสินค้าอย่างต่อเนื่อง ผ่านการจัดกิจกรรมส่งเสริมการขาย หรือโปรโมชั่นลดราคาสินค้า ย่อมไม่ใช่การลดราคาสินค้าตามต้นทุนที่เป็นจริงแม้แต่น้อย เป็นเพียงการลดราคาเพื่อดึงผู้บริโภคมาซื้อสินค้าเท่านั้น

ถึงเวลาที่กระทรวงพาณิชย์จะต้องนำมาตรการทางกฎหมาย โดยเฉพาะ พ.ร.บ.ว่าด้วยราคาสินค้าและบริการ พ.ศ. 2542 มาดูแลการปรับลดราคาสินค้าอย่างเข้มงวด เพราะกฎหมายได้ให้อำนาจในการดูแลการตั้งราคาสินค้าที่ไม่เป็นธรรม ทั้งการกำหนดเพดานราคาสินค้าในกลุ่มที่มีการฉวยโอกาสปรับขึ้นราคาสินค้า หรือราคาสินค้ามีความผันผวน รวมถึงมีอำนาจในการปรับลดราคาสินค้าลงมาตามต้นทุนที่เป็นจริง และต้องนำ พ.ร.บ.แข่งขันทางการค้า พ.ศ. 2542 เข้ามาดูแลธุรกิจที่มีการผูกขาดทางตลาด หรือมีผู้ประกอบการเพียงแค่ 1-2 ราย ที่ตั้งราคาสินค้าตามอำเภอใจ