ผ่านร่างรัฐธรรมนูญหรือไม่ ปฏิรูปประเทศต้องเดินหน้า

โดย...พลเดช ปิ่นประทีป ประธานมูลนิธิชุมชนท้องถิ่นพัฒนา

ยิ่งใกล้ถึงวันประชุมสภาปฏิรูปแห่งชาตินัดสุดท้ายเพื่อชี้ขาดว่าจะรับรอง (ร่าง) รัฐธรรมนูญฉบับปฏิรูปหรือไม่ กระแสความเคลื่อนไหวของนักการเมืองและสื่อมวลชนผู้สันทัดกรณีต่างร้อนแรงขึ้นทุกที ในขณะที่วงการของเครือข่ายนักคิด นักพัฒนา และผู้นำองค์กรชุมชนท้องถิ่นทั่วประเทศ กลับนิ่งสงบอยู่ในที่ตั้งอย่างลุ่มลึก

ในระยะนี้ผมเองในฐานะสมาชิกสภาปฏิรูปคนหนึ่ง สามารถสัมผัสได้ถึงความพยายามส่งสัญญาณของกลุ่มข้าราชการผู้มีอำนาจส่วนหนึ่งที่ประสงค์จะให้เกิดการคว่ำร่างรัฐธรรมนูญฉบับนี้เสียตั้งแต่ในชั้นของ สปช. ด้วยเหตุจูงใจอะไรก็สุดคาดเดา แต่ถึงเวลานี้ผมก็ยังมีความเชื่อมั่นว่า เพื่อนสมาชิก สปช.ส่วนใหญ่จะใช้ดุลพินิจของตนอย่างเที่ยงตรง ตามมโนธรรมสำนึก โดยไม่มีสิ่งใดมามีอิทธิพลได้

อย่างไรก็ตาม การปฏิรูปประเทศยังเป็นความจำเป็นที่คนในชาติเรียกร้อง รัฐธรรมนูญเป็นเพียงเครื่องมือชิ้นหนึ่งสำหรับการขับเคลื่อนเท่านั้น ดังนั้นไม่ว่าร่างรัฐธรรมนูญจะผ่าน สปช.และผ่านประชามติหรือไม่ การปฏิรูปภาคประชาชนก็ต้องเดินหน้าต่อไป

ในช่วง 11 เดือนของการทำงาน สปช.ได้ใช้เวลาเกือบทั้งหมดไปในการศึกษาค้นคว้าสภาพปัญหาของบ้านเมืองในด้านต่างๆ ตามกรอบประเด็นและวาระการปฏิรูป ซึ่งได้ทำพิธีส่งมอบผลงานให้กับรัฐบาลและสาธารณชนไปเป็นที่เรียบร้อยแล้วตามที่เป็นข่าว  

มีงานสำคัญอย่างหนึ่งที่สภาปฏิรูปให้ความเอาใจใส่เป็นพิเศษ คือ การพิจารณาร่าง พ.ร.บ.ที่เกี่ยวข้องกับการปฏิรูปด้านต่างๆ ที่คณะกรรมาธิการผู้รับผิดชอบนำเข้ามารายงานต่อที่ประชุมใหญ่ เพื่อรับฟังคำอภิปรายเสนอแนะและมีการลงมติเป็นรายฉบับไป

ในภาพรวมมีร่าง พ.ร.บ.ที่ผ่าน สปช.จำนวนรวม 50 ฉบับ โดยเป็นร่าง พ.ร.บ.ที่ผ่านการพิจารณาและมีมติให้ความเห็นชอบ 42 ฉบับ เป็นร่าง พ.ร.บ.หรือพระราชกฤษฎีกาที่แนบพร้อมกับรายงานซึ่งผ่านการพิจารณาเห็นชอบของ สปช.แล้วเช่นกันจำนวน 3 ฉบับ และเป็นร่าง พ.ร.บ.ที่ได้รับการบรรจุวาระเพื่อพิจารณาพร้อมกับเอกสารรายงานที่ละเอียดสมบูรณ์ครบถ้วนแล้ว แต่บังเอิญมีเหตุจำเป็นให้ต้องถอนจากการพิจารณาไปก่อนมีจำนวน 4 ฉบับ รวมทั้งร่าง พ.ร.บ.ที่เสนอรายงานให้ที่ประชุมรับทราบและอภิปรายให้ความเห็นกันโดยไม่มีการลงมติอีก 1 ฉบับ

ฝากท่านผู้สนใจได้ช่วยตรวจการบ้านของสภาปฏิรูปและเชิญชวนให้นำไปขบคิดหรือขับเคลื่อนสังคมกันตามอัธยาศัย ดังนี้ 1.ร่าง พ.ร.บ.องค์การอิสระคุ้มครองผู้บริโภค 2.ร่าง พ.ร.บ.ส่งเสริมวิสาหกิจเพื่อสังคม 3.ร่าง พ.ร.บ.สมัชชาคุณธรรมแห่งชาติ 4.ร่าง พ.ร.บ.สถาบันวิเคราะห์งบประมาณประจำรัฐสภา 5.ร่าง พ.ร.บ.สิทธิชุมชนในการจัดการที่ดินและทรัพยากรธรรมชาติ 6.ร่าง พ.ร.บ.ธนาคารที่ดิน 7.ร่าง พ.ร.บ.ผังเมืองและการใช้พื้นที่ ควบคู่กับร่าง พ.ร.บ.ปรับปรุงกระทรวง ทบวง กรม (ฉบับที่...) 8.ร่าง พ.ร.บ.ยุทธศาสตร์ชาติ 9.แผนปฏิรูปสัมมาชีพชุมชน และ (ร่าง) พ.ร.ฎ.จัดตั้งสถาบันส่งเสริมสัมมาชีพชุมชน (องค์การมหาชน) 10.ร่าง พ.ร.บ.ข้อมูลข่าวสารสาธารณะ 11.ร่าง พ.ร.บ.การโฆษณาประชาสัมพันธ์ภาครัฐ 12.ร่าง พ.ร.บ.ว่าด้วยความผิดเกี่ยวกับการขัดกันระหว่างประโยชน์ส่วนบุคคลและประโยชน์ส่วนรวม 13.ร่าง พ.ร.บ.การคุ้มครองสิทธิเสรีภาพ ส่งเสริมจริยธรรมและมาตรฐานวิชาชีพสื่อมวลชน 14.ร่าง พ.ร.บ.แข่งขันทางการค้า 15.ร่าง พ.ร.บ.มหาวิทยาลัยการกีฬาแห่งชาติ 16.ร่าง พ.ร.บ.สภาการกีฬาแห่งชาติ และร่าง พ.ร.บ.ปรับปรุงกระทรวง ทบวง กรม (ฉบับที่...) 17.ร่าง พ.ร.บ.ส่งเสริมวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม 18.ร่าง พ.ร.บ.ปาล์มและน้ำมันปาล์ม 19.ร่าง พ.ร.บ.มันสำปะหลังและผลิตภัณฑ์มันสำปะหลัง 20.ร่าง พ.ร.บ.การพัฒนาอุตสาหกรรมการผลิตโคเนื้อ กระบือ 21.ร่าง พ.ร.บ.ความปลอดภัยทางชีวภาพ (กมธ.ขอถอนจากการพิจารณา) 22.ร่าง พ.ร.บ.คณะกรรมการนโยบายการศึกษาและพัฒนามนุษย์แห่งชาติ 23.ร่าง พ.ร.บ.สำนักงานโครงสร้างพื้นฐานและโลจิสติกส์แห่งชาติ (กมธ.ขอถอนไปก่อน) 24.ร่าง พ.ร.บ.การแจ้งเตือนภัยและจัดการสินค้าที่ไม่ปลอดภัยต่อผู้บริโภค

25.ร่าง พ.ร.บ.ความรับผิดชอบต่อความชำรุดบกพร่องของสินค้า 26.ร่าง พ.ร.บ.องค์กรจัดสรรคลื่นความถี่และกำกับการประกอบกิจการวิทยุกระจายเสียง วิทยุโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคม (ฉบับที่...) 27.ร่าง พ.ร.บ.คุ้มครองผู้ได้รับผลกระทบจากการบริการสาธารณสุข 28.ร่าง พ.ร.บ.หลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (ฉบับที่...) 29.ร่าง พ.ร.บ.ประกันสังคม (ฉบับที่...) 30.ร่าง พ.ร.บ.การเงินระดับฐานราก 30.ร่าง พ.ร.บ.สมัชชาศิลปะและวัฒนธรรมแห่งชาติ 32.ร่าง พ.ร.บ.บูรณาการการพัฒนากำลังคนและฝีมือแรงงานแห่งชาติ 33.ร่าง พ.ร.บ.ป่าชุมชนนอกเขตอนุรักษ์ 34.ร่าง พ.ร.บ.คุ้มครอง ติดตามทรัพย์สินของแผ่นดินคืนจากการทุจริต 35.ร่าง พ.ร.บ.จัดตั้งศาลป้องปรามการทุจริต 36.ร่างแก้ไขเพิ่มเติม พ.ร.บ.ส่งเสริมการจัดสวัสดิการสังคม (ฉบับที่...) เพื่อสนับสนุนระบบสวัสดิการชุมชน 37.แนวทางการปฏิรูปการฟื้นฟูและพัฒนาชุมชนทัองถิ่นจังหวัดชายแดนภาคใต้ และร่าง พ.ร.ฎ.สถาบันส่งเสริมการฟื้นฟูและพัฒนาชุมชนท้องถิ่นจังหวัดชายแดนภาคใต้ พ.ศ. ... 38.ร่างแก้ไขเพิ่มเติม พ.ร.บ.ส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการ (ฉบับที่...) 39.ร่าง พ.ร.บ.ส่งเสริมการพัฒนาภาคประชาสังคม 40.ร่าง พ.ร.บ.กิจการสลากวิสาหกิจเพื่อสังคม (กมธ.ขอถอนออกไปจากการพิจารณาลงมติ) 41.ร่าง พ.ร.บ.จัดตั้งศาลสิ่งแวดล้อมและวิธีพิจารณาคดีสิ่งแวดล้อม 42.ร่าง พ.ร.บ.ส่งเสริมกิจการกองทุนซะกาต (เกิดเหตุขัดข้องบางประการในหมู่ผู้นำประชาคมมุสลิมไทย จนมีสัญญาณให้ต้องถอนเรื่องออกจากการพิจารณา) 43.ร่างแก้ไขเพิ่มเติม พ.ร.บ.องค์การมหาชน (เป็นเพียงเอกสารประกอบรายงาน ยังไม่ได้พิจารณาร่างกฎหมาย) 44.ร่าง พ.ร.บ.ส่งเสริมและพัฒนาระบบเกษตรพันธสัญญาที่เป็นธรรม 45.ร่าง พ.ร.บ.ว่าด้วยข้อสัญญาที่ไม่เป็นธรรม (ฉบับที่...) 46.ร่าง พ.ร.บ.ธนาคารแรงงาน 47.ร่าง พ.ร.บ.การยุติข้อพิพาทด้วยการไกล่เกลี่ยก่อนขึ้นศาล 48.ร่าง พ.ร.บ.ระเบียบบริหารราชการศาลยุติธรรม (ฉบับที่...) 49.ร่าง พ.ร.บ.จัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง (ฉบับที่...) 50.ร่าง พ.ร.บ.ประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการปฏิรูปประเทศ (พิจารณารายงานผลการศึกษาโดยมีร่าง พ.ร.บ.ประกอบ)

จากนี้ก็เป็นบทบาทหน้าที่ของรัฐบาลและสภาขับเคลื่อนการปฏิรูป ว่าจะเลือกหยิบเรื่องไหนไปดำเนินการ ใครเป็นเจ้าของประเด็นใดก็ต้องคอยติดตามอย่างใกล้ชิดนะครับ