กระจาบเดย์

โดย...ปริญญา ผดุงถิ่น

ผมเพิ่งมีวันดูนกดีๆ ใจกลางหน้าฝน สถานที่ก็ทุ่งนาเมืองเพชรบุรีแค่นี้เอง จัดการสอยภาพนกกระจาบได้ครบ 3 ชนิดที่มีในเมืองไทย ซึ่งปกติไม่ง่ายเลยที่จะทำเช่นนี้ แถมคุณภาพของภาพที่ได้ก็แบบว่า “สุด” อันเนื่องจากกระจาบทั้งสาม ออกจะเชื่องเหมือนๆ กันหมด

ความจริง เวลาที่ใช้ก็ไม่เต็มวันด้วย แค่ครึ่งวันบ่ายเท่านั้น ก็เพราะนกให้ความร่วมมือเป็นอย่างดี บ่องตง จะกวาดให้จบในชั่วโมงเดียวก็ยังได้ เพียงแต่ผมให้เวลากับการ “ปั้น” อยู่บ้าง เผลอๆ ลืมๆ ก็เย็นย่ำสนธยาจบสิ้นวัน

ขอนำเสนอพระเอกในหมู่กระจาบให้รู้จักกันก่อนตัวอื่น เจ้านี่ชื่อว่า นกกระจาบอกลาย (Streaked Weaver) แม้ชื่อจะออกแนว “กระจาบกระจิบ” แต่สถานภาพของมันไม่ “กระจอก” อยู่ในขั้น “เกือบหายาก” (Uncommon Resident) เลยทีเดียว

อย่างผมที่มีชั่วโมงบินการดูนกมาไม่ใช่น้อย ยังพบเห็นนกกระจาบอกลายแค่ไม่กี่หน ทุกหนไม่เคยถ่ายรูปได้เลย ถ้าไม่ใช่เพราะไกลลิบโลก นกก็มุดซุกๆ พุ่มไม้ทึบเป็นนางอาย

พอมีพรรคพวกส่งข่าวการทำรังของนกกระจาบที่เมืองเพชร โดยย้ำว่ามีตัวสำคัญอย่างนกกระจาบอกลาย แถมไม่เปรียวแบบที่อื่นๆ ก็ช่วยให้ผมตัดสินใจร่างแผนร้ายไปสอยรูปมันแบบไม่ต้องคิดมาก แต่หากข้อมูลที่ส่งมาบอกว่ามีนกกระจาบทุกชนิด ยกเว้นไอ้อกลาย ผมก็คงชั่งใจหน่อย นอนพักผ่อนอยู่บ้านดีกว่าไหม ค่าน้ำมันเท่าไรนะ แหะๆ

การได้รูปนกกระจาบอกลายจ่อๆ เอามาขยายดูหน้าตาได้ชัดๆ ไม่ใช่แค่ส่องเห็นแวบๆ แบบแต่ก่อน ผมพบว่ามันเป็นนกที่สวยงามไม่ใช่เล่น สีสันลายเส้นลงตัวไปหมด หัวมีกระบังสีเหลืองเจิดจ้าที่หุบๆ ตั้งๆ ได้ ไว้เป็นจุดสะดุดตา

ลองกำหนดหัวข้อให้คะแนนความสวยความสามารถเล่นๆ เทียบกันในหมู่นกกระจาบทั้งสาม ประกอบด้วย 1.ความสวย 2.ความวิจิตรบรรจงของรัง 3.ความหายาก รวมทั้งหมด 9 คะแนนเต็ม พบว่าความสวยของนกกระจาบอกลายมาอันดับ 2 ได้ไป 2 คะแนน รังก็อันดับ 2 อีก 2 คะแนน ความหายากไม่มีใครสู้ ได้ไป 3 คะแนน รวม 7 คะแนน ชนะเลิศ!

ว่าไปแล้ว สมัยเป็นนักดูนก “ส่องแหลกแจกไม่อั้น” มีกล้องไบน็อกห้อยคอด๊อกแด๊กตัวเดียว ผมเองก็เคยทำ “กระจาบเดย์” หรือเห็นกระจาบครบ 3 ชนิดในวันเดียวมาแล้วที่บึง
บอระเพ็ด แต่นั่นต้องนั่งเรือออกไป แล้วกลับมาขับรถอีกหลายสิบกิโลฯ เพื่อจบกับนกกระจาบอกลายเป็นชนิดสุดท้าย

ไม่เหมือนทุ่งนาเมืองเพชร กระจาบ 3 ชนิดทำรังเรียงรายบนถนนเส้นเดียวกัน ใช้เวลาขับรถเปลี่ยนเป้าหมายไม่ถึง 5 นาที ฟินเท่านี้ไม่มีอีกแล้ว