ยิ่งปรับยิ่งยุ่ง

โดย...ทีมข่าวการเมืองโพสต์ทูเดย์

กระแสปรับคณะรัฐมนตรี (ครม.) เวียนกลับมาเป็นประเด็นอีกรอบ ภายหลังรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย (ฉบับชั่วคราว) พ.ศ. 2557 แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 1) พ.ศ. 2558 ประกาศในราชกิจจานุเบกษา ​

เพราะนอกจากเนื้อหาที่พุ่งเป้าไปยังกรอบเวลาการยกร่างรัฐธรรมนูญ​ออกไป 30 วัน พร้อมนำไปสู่​การทำประชามติร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ อีกประเด็นที่ถูกจับตาเป็นพิเศษคือเนื้อหาในมาตรา 3 การแก้ไขลักษณะต้องห้ามของสมาชิกสภานิติบัญญัติแห่งชาติ (สนช.) ในส่วนของ (4) จากเดิมที่ระบุว่า “เคยถูกเพิกถอนสิทธิ”​ เป็น “ไม่อยู่ระหว่างถูกเพิกถอนสิทธิเลือกตั้ง”

ท่ามกลางเสียงดักคอว่าเป็นการเปิดทางให้สมาชิกบ้านเลขที่ 111 และ 109 เข้ามานั่งใน ครม. แม้ในทางปฏิบัติ การปรับ ครม.ในช่วงนี้จะเป็นไปได้ยากด้วยเหตุผลหลายประการ

ต้องยอมรับว่าผ่านมาปีกว่าเสียงเรียกร้องให้ปรับ ครม.มีให้ได้ยินเป็นระยะ โดยเฉพาะหลังเจอมรสุมรุมเร้าจนการบริหารงานในหลายกระทรวงผลงานย่ำแย่ และอีกหลายกระทรวงไม่อาจสร้างผลงานทั้งในเรื่องเฉพาะหน้า หรือไปถึงเรื่องใหญ่อย่างการปฏิรูป

เป้าใหญ่อยู่ที่กระทรวงด้านเศรษฐกิจที่ถูกถล่มหนัก ทั้งปัญหาปากท้อง สินค้าราคาเกษตรตกต่ำ เรื่อยมาจนถึงเศรษฐกิจมหภาค การค้า การลงทุน การส่งออก การท่องเที่ยว ที่ยังไม่เห็นสัญญาณพัฒนาไปในทางที่ดีขึ้น

แรงเสียดทานถาโถมไปยังรัฐมนตรีแต่ละกระทรวงที่เกี่ยวข้อง ก่อนจะย้อนกลับมาสร้างปัญหาให้ คสช.ต้องแบกรับความรับผิดชอบในฐานะผู้มีอำนาจเต็ม

จนรอบนี้ที่กระแสปรับ ครม.แว่วมาอีกครั้ง แต่หากวิเคราะห์แล้วสุดท้ายคงจะขยับปรับเปลี่ยนได้ยากในช่วงสถานการณ์กำลังเปราะบางและเต็มไปด้วยความสุ่มเสี่ยง

เริ่มตั้งแต่ประเด็นแรกในแง่ความต่อเนื่องของการบริหารงาน หลายเรื่องวางแผนและดำเนินการมาตั้งแต่หลังรัฐประหาร หลายเรื่องกำลังจะเริ่มเห็นทิศทางความชัดเจน

หากตัดสินใจ “เปลี่ยนม้ากลางศึก” นอกจากจะสุ่มเสี่ยงทำให้ทุกอย่างที่ทำมาต้องสูญเปล่า หรือเกิดปัญหาจนไม่เกิดผลเต็มประสิทธิภาพ

อีกด้านหนึ่งย่อมถือเป็นงานหนักสำหรับรัฐมนตรีใหม่ที่จะต้องมารับไม้ต่อ หากคิดจะปรับเปลี่ยนนโยบายหรือแผนการทำงาน ย่อมต้องเริ่มต้นกันใหม่กว่าจะเห็นผลคงต้องใช้เวลาอีกนาน 

โดยเฉพาะงานที่ผ่านมาต้องทำเชื่อมโยงกันหลายกระทรวง ทบวง กรม การปรับเปลี่ยนบางส่วนบางตำแหน่งย่อมต้องสะเทือนไปทั้งระบบ

การขาดเอกภาพในการบริหารงานระหว่างกระทรวงย่อมมีแต่จะซ้ำเติมปัญหาให้สถานการณ์ย่ำแย่มากขึ้นกว่าเดิม

ดังนั้น การมาเปลี่ยนตัวรัฐมนตรีในช่วงท้ายปลายโรดแมป คสช.ก่อนเดินหน้าสู่การเลือกตั้ง จึงอาจไม่ใช่ทางเลือกที่ดี 

ประเด็นที่สอง ในส่วนของแคนดิเดตที่ปรากฏชื่อ​เริ่มตั้งแต่ สมคิด จาตุศรีพิทักษ์ ที่จ่อจะเข้ามาเสริมทีมเศรษฐกิจ แต่ติดเงื่อนไขบ้านเลขที่ 111 เรื่อยมาจนถึง ประสาร ไตรรัตน์วรกุล ที่เคยมีข่าวว่าถูกทาบทามให้​เปลี่ยนบทบาทจากผู้ว่าการธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) มานั่งบริหารงานในฐานะรัฐมนตรี แต่สุดท้ายเรื่องก็เงียบหายไป

อีกด้านหนึ่งมีหลายคนที่เริ่มวิ่งเต้นเตรียมแซะเก้าอี้รัฐมนตรี แต่ด้วยบทบาท ผลงาน และความน่าเชื่อถือยังไม่เป็นที่โดดเด่นหรือได้รับการยอมรับเพียงพอ การจะปรับ ครม.​ดันคนใหม่มารับตำแหน่ง ย่อมอาจมีผลเสียมากกว่าผลดี

นอกจากนี้ การปรับรัฐมนตรีเก่าออกอาจบานปลายกลายเป็นแรงกระเพื่อมได้ง่าย เพราะต้องยอมรับว่าสมัยได้รับการติดต่อทาบทามให้มารับตำแหน่งรัฐมนตรี หลายคนอิดออดไม่อยากเปลืองตัว หรือถูกตีตราว่าร่วมมือกับคณะรัฐประหาร แถมยังต้องทำงานได้ยากลำบากกว่ารัฐบาลปกติ

เมื่อตัดสินใจมารับตำแหน่ง แต่หากต้องถูกปรับออกจากตำแหน่งย่อมหมายความว่าทำงานไม่มีประสิทธิภาพ และอาจกลายเป็นจำเลยตกเป็นเป้าถูกโจมตี การปรับคนเก่าออกเพื่อตั้งคนใหม่ย่อมมีแต่จะสร้างความไม่พอใจ

มิหนำซ้ำอาจกลายเป็นการผลักมิตรไปเป็นศัตรูโดยไม่จำเป็น สุ่มเสี่ยงต่อการบริหารงานและแผนปฏิรูป ร่างรัฐธรรมนูญที่กำลังจะจัดทำประชามติต่อไป อาจต้องสะดุดก่อนถึงปลายทาง แนวร่วมที่เคยสนับสนุน คสช.​นับวันจะร่อยหรอลงไปเรื่อยๆ ดังนั้น คสช.​ย่อมต้องคิดหนักกับการปรับ ครม.

สัญญาณจาก พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา สะท้อนคงไม่มีการปรับ ครม.​ช่วงนี้ แม้จะออกตัวว่าไม่ใช่ผู้วิเศษขี่ม้าขาว แต่ขี่ม้าขาเป๋ “วันนี้เราทำงานกันอยู่ อาจมีปัญหาบ้าง ซึ่ง รมต.โดนด่าทุกคน ...วันนี้ รมต.ลาออกกันหมดแล้ว บอกไม่ไหวเหนื่อยฉิบหาย ไม่คิดว่าจะเหนื่อยขนาดนี้”

​​เหตุผลต่างๆ ​ล้วนแต่ตอกย้ำว่าการปรับ ครม.ในช่วงนี้อาจมีแต่จะ​ “หยิกเล็บเจ็บเนื้อ” ​ที่สำคัญไม่มีหลักประกันว่าการปรับ ครม.แล้วจะทำให้การบริหารราชการดีขึ้น และหากเป็นเช่นนั้นการปรับ ครม.ก็จะเป็นชนวนความยุ่งเหยิงรอบใหม่