รัฐบาลแห่งชาติ คิดได้ ทำยาก

โดย...ทีมข่าวการเมืองโพสต์ทูเดย์

รัฐบาลแห่งชาติ ถือเป็นหินถามทางก้อนใหม่ที่ถูกโยนออกมาหยั่งกระแสสังคม​ ด้วยเหตุผลต่างๆ นานา แต่หากพินิจพิเคราะห์ในรายละเอียดอย่างลึกซึ้งแล้วจะเห็นว่าความพยายามนี้เป็นไปได้ยากที่จะผลักดันไปจนสุดทาง

​​เหตุผลสำคัญอย่างเรื่อง “ปรองดอง” ที่หวังจะสลายความขัดแย้งที่ฝังรากลึกมานาน ด้วยการดึงตัวแทนจากสองพรรคใหญ่มาร่วมจัดตั้งรัฐบาลบริหารประเทศ อย่างน้อยก็อาจช่วยตัดวงจรอุบาทว์ไม่ให้พรรคการเมืองที่ได้เสียงข้างมากตั้งรัฐบาล ถูกอีกฝั่งปลุกมวลชนเดินขบวนขับไล่เหมือนที่ผ่านมา จนการเมืองติดหล่มมากว่าสิบปี

แม้จะ​​ถูกมองว่าเป็นการฮั้วที่อาจบั่นทอนกระบวนการตรวจสอบในสภา เพราะเสียงฝ่ายค้านที่จะต้องอ่อนแอลงไปเมื่อสองพรรคใหญ่รวมตัว แต่หากจะยึดเหตุผล​เรื่องความสมานฉันท์ก็พอที่จะทำให้ทุกฝ่ายยอมรับเงื่อนไขพิเศษและยอมรับได้บ้าง

จับสัญญาณ “รัฐบาลแห่งชาติ” ที่ถูกจุดประเด็นออกมาเวลานี้ บังเอิญสอดรับไปกับกระแสข่าวเรื่องการล็อบบี้ สภาปฏิรูปแห่งชาติ (สปช.) คว่ำร่างรัฐธรรมนูญ ที่หากเป็นเช่นนั้นย่อมทำให้โรดแมปที่เคยวาดฝันว่าทุกอย่างจะกลับสู่ระบบปกติ เดินหน้าสู่การเลือกตั้งต้องยืดออกไปนับปี

สำหรับพรรคการเมืองที่ตั้งตารอวันหวนคืนสนาม​ อาจมีบางส่วนที่ยอมตัดสินใจร่วมรัฐบาลแห่งชาติ ดีกว่าไปหวังน้ำบ่อหน้ารอเลือกตั้งที่ไม่รู้จะมาถึงเมื่อไหร่

สำหรับ คสช.เวลานี้กำลังเผชิญหน้ากับแรงเสียดทาน ปัญหาหลายอย่างกำลังรุมเร้า ตั้งแต่เรื่องเศรษฐกิจ สังคมการเมือง การต่างประเทศ ​และอีกหลายเรื่องใหญ่ๆ ที่ถือเป็นเคราะห์ซ้ำกรรมซัด ทั้งเรื่องภัยแล้งที่กำลังเป็นปัญหาหนัก

ยังไม่รวมกับปัญหาอื่นๆ ก่อนหน้านี้ ไม่ว่าจะเป็นเรื่องการค้ามนุษย์ โรฮีนจา ซ้ำเติมด้วยปัญหา​ใหม่อย่างอุยกูร์ที่กำลังร้อนแรงสุ่มเสี่ยงบานปลายได้ง่าย รวมไปถึงเรื่องอื่นๆ อย่างที่องค์การการบินพลเรือนระหว่างประเทศ (ICAO) ระงับการเพิ่มเที่ยวบินจากมาตรฐานการบิน

แต่ละเรื่องมีแต่จะค่อยๆ กัดกร่อนภาวะผู้นำ ฉุดคะแนนนิยม คสช. แถมหากยังไม่สามารถแก้ปัญหาได้ ​ย่อมอาจทำให้ทุกอย่างบานปลายและพังทลายลงไป

การเปลี่ยนผ่านให้รัฐบาลเฉพาะกาลเข้ามารับไม้ต่อย่อมอาจเป็นทางเลือกที่ดีกว่าจะฝืนยื้อต่อไป โดยให้ คสช.เปลี่ยนสถานะเป็นเปลือกหอยเข้าไปคุมด้านความมั่นคงพยุงรัฐบาลอาจเป็นทางเลือกที่ดีกว่า

แต่ในทางปฏิบัติคงยากที่รัฐบาลแห่งชาติจะเกิดขึ้นได้ เริ่มตั้งแต่ท่าที พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา ที่เดิมพันกับรัฐประหารครั้งนี้ไว้สูง คงไม่อยากเสี่ยงส่งไม้ต่อไปให้คนอื่นที่ไม่รู้ว่าจะสานต่อภารกิจต่างๆ จนลุล่วงไปด้วยดีหรือไม่

แม้จะมีข่าวว่า นายกรัฐมนตรีรัฐบาลแห่งชาติถูกวางตัวไว้เป็น พล.อ.อุดมเดช สีตบุตร ผบ.ทบ. ที่ถือเป็นมือไม้คนสำคัญของ คสช. ที่ทั้ง พล.อ.ประยุทธ์ และ พล.อ.ประวิตร วงษ์สุวรรณ ไว้ใจ แต่ก็ไม่อาจมีหลักประกันใดได้ว่า เมื่อถึงวันนั้นจะยังคงเดินหน้าไปตามแนวทางที่ คสช.วางไว้ 

ประเด็นที่สอง คงไม่ใช่เรื่องง่ายที่สองพรรคใหญ่ที่เป็นคู่ขัดแย้งกันมานาน จะสามารถร่วมตั้งรัฐบาลเดินหน้าบริหารประเทศต่อไปได้ เพราะด้วยแนวนโยบายที่แตกต่างกันสิ้นเชิง แถมยังมีแผลเก่าที่สั่งสมมานาน ดังจะเห็นท่าทีของสมาชิกทั้งสองพรรคเริ่มออกมาแสดงความไม่เห็นด้วย

สำหรับมุมของเพื่อไทยในฐานะขั้วอำนาจเก่าที่ผูกขาดเสียงข้างมากในสภามานานหลายสมัย การจะมาตั้งรัฐบาลเฉพาะกิจกับพรรคประชาธิปัตย์ ย่อมไม่ใช่ทางเลือกที่ดี ยิ่งมีจุดยืนต่อต้านรัฐประหารมาอย่างชัดเจน

ที่สำคัญเลือกตั้งครั้งหน้า ไม่ว่าระบบการเลือกตั้งจะเปลี่ยนไปอย่างไร โอกาสที่เพื่อไทยจะยังรักษาแชมป์ได้รับเสียงข้างมากก็ยังเป็นไปได้สูง การเป็นแกนนำจัดตั้งรัฐบาลที่มาตามกลไกปกติย่อมเป็นทางเลือกที่ดีกว่า

​ส่วนประชาธิปัตย์ ก่อนหน้านี้เคยประกาศตัวชัดเจนว่าไม่อาจร่วมงานกับเพื่อไทยที่มีแนวนโยบายแตกต่างกันมาก แถมยังเคยเปิดศึกวิพากษ์วิจารณ์นโยบายของรัฐบาลเพื่อไทยไปหลายเรื่อง การจะมาร่วมงานกันคงเต็มไปด้วยความวุ่นวาย

แถมหากเข้าสู่อำนาจบริหารรอบนี้ด้วยช่องทางพิเศษ ย่อมถือเป็นการตอกย้ำแผลเก่าที่มองว่าไม่อาจเอาชนะเลือกตั้งได้ตามระบบปกติ และก่อนหน้านี้ยังถูกโจมตีว่าตั้งรัฐบาลในค่ายทหาร 

เหนือสิ่งอื่นใด “อำนาจ” ของรัฐบาลแห่งชาตินี้​ คงไม่ใช่อำนาจเต็มเหมือนกับรัฐบาลที่มาจากกลไกการเลือกตั้งตามปกติ เมื่อเบื้องหลังยังมี คสช.ที่คอยประคับประคองไว้

มิหนำซ้ำอายุของรัฐบาลเฉพาะกาลนี้จะยาวนานแค่ไหนก็ไม่อาจบอกได้ หากต้องยอมแลกเอาต้นทุนที่สั่งสมกันไว้มาเสี่ยงกับรัฐบาลเฉพาะกาลนี้ ​ย่อมไม่เป็นผลดีในระยะยาว

ยิ่งกว่านั้น ยังไม่มีหลักประกันว่าการเลือกเดินทางนี้จะช่วยแก้ไขปัญหาความขัดแย้ง เดินหน้าสู่ความปรองดอง ได้อย่างที่ตั้งใจ​

ทั้งหมดนี้...ล้วนแต่เป็นเหตุผลที่ข้อเสนอเรื่องรัฐบาลแห่งชาติ ยากจะนำไปสู่การปฏิบัติ