ฟุตบอลโลกกับความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ (2)

...สุเทพ กล่ำทวี

สัปดาห์ที่แล้วกล่าวถึงความเป็นมาของการแข่งขันฟุตบอลโลก และข้อดีของการที่ประเทศต่างๆ เวียนกันเป็นเจ้าภาพจัดการแข่งขันฟุตบอลโลก คราวนี้ มาดูกันต่อว่าฟุตบอลโลกสามารถช่วยให้การเมืองและความสัมพันธ์ระหว่างประเทศดีขึ้นได้อย่างไร

ถ้าจะถามว่ากีฬาฟุตบอลโลกจะช่วยให้การเมืองและความสัมพันธ์ระหว่างประเทศดีขึ้นได้อย่างไร จากการวิเคราะห์ข้อมูลที่ผ่านมาจะพบว่า

1) กีฬาฟุตบอลโลกสามารถถูกหยิบยกขึ้นมาพูดคุยกันบนโต๊ะการเจรจาในเวทีระดับใดๆ ก็ได้ ซึ่งจะไม่ทำให้บรรยากาศการเจรจาเสียหายหรือทำให้ตัวแทนประเทศที่พูดคุยกันต้องหันมาทะเลาะเบาะแว้งกัน หรือกล่าวง่ายๆ ได้ว่า การพูดคุยกันในหัวข้อเกี่ยวกับการแข่งขันฟุตบอลโลกไม่ปรากฏให้เห็นว่าจะทำให้ประเทศใดๆ หันมาทะเลาะกันได้

2) การจัดการแข่งขันฟุตบอลโลกไม่จำกัดเรื่องลักษณะรูปแบบด้านการเมือง เชื้อชาติหรือสีผิว ประเทศใดๆ ในโลกก็สามารถได้รับสิทธิเข้าร่วมการคัดเลือกเข้าสู่การแข่งขันได้อย่างเท่าเทียมกัน ถ้าจะสรุปว่าการแข่งขันฟุตบอลโลกถือเป็นเวทีหนึ่งที่ก่อให้เกิดประชาธิปไตยบนเวทีการเมืองระหว่างประเทศก็น่าจะกล่าวได้ เช่น ประเทศเกาหลีเหนือที่ถือเป็นประเทศที่ยังคงยึดระบอบคอมมิวนิสต์และยังมีปัญหาในทางการเมืองระหว่างประเทศก็ยังสามารถสร้างชื่อให้แก่ตัวเองด้วยการผ่านเข้าเล่นฟุตบอลโลกรอบสุดท้ายได้อย่างชนิดสะใจคนดูและได้รับการกล่าวขานเรื่องฝีมือการเล่นโดยเฉพาะในนัดที่แพ้ทีมเป็นต่ออย่างบราซิลเพียงแค่ 2 ประตูต่อ 1 ในการแข่งขันรอบแรกที่ผ่านมา

3) การจัดการแข่งขันฟุตบอลโลกโดยประเทศเจ้าภาพ ช่วยทำให้ภาพลักษณ์ของประเทศเจ้าภาพไม่ว่าจะเป็นประเทศอะไรก็ตามดีขึ้นในสายตาของบรรดาประเทศสมาชิกประชาคมโลก เกือบจะทุกแง่มุมของประเทศเจ้าภาพไม่ว่าจะเป็นด้านการเมือง การเศรษฐกิจและสังคม รวมทั้งด้านวัฒนธรรมการใช้ชีวิตของผู้คนในประเทศเจ้าภาพจะได้รับการตีแผ่และเผยแพร่ผ่านสื่อมวลชนในหลากหลายรูปแบบไปสู่สายตาของชาวโลก ซึ่งในทางความสัมพันธ์ระหว่างประเทศแล้วถือว่าเป็นการช่วยเผยแพร่ภาพลักษณ์ประเทศได้อีกช่องทางหนึ่งที่มีประสิทธิภาพมากเป็นอย่างยิ่ง

4) การจัดการแข่งขันฟุตบอลโลกจะช่วยทำให้เศรษฐกิจของประเทศเจ้าภาพและประเทศสมาชิกที่เข้าร่วมการแข่งขันเป็นไปอย่างคึกคักโดยเฉพาะด้านการท่องเที่ยว เนื่องจากบรรดาทีมผู้ร่วมการแข่งขันก็มักจะมีแฟนประจำที่ยอมเสียเงินบินไปดูทีมโปรดของตนเองกันอย่างมากมาย หลายประเทศมีการจัดโปรแกรมการท่องเที่ยวและเชียร์ทีมโปรดของตนเองกันอย่างคึกคักคิดเป็นเม็ดเงินจำนวนมหาศาล

5) ทุกช่วงที่มีการแข่งขันฟุตบอลโลกเราจะสังเกตเห็นได้ว่าบรรยากาศปัญหาทางการเมืองระหว่างประเทศมักจะถูกระงับยับยั้งโดยรัฐบาลของแต่ละประเทศเอาไว้ก่อนเพื่อที่จะไม่ทำให้บรรยากาศแห่งความสุขในการเชียร์กีฬาต้องสูญหายไป เช่น ในฟุตบอลโลก 2010 ที่ประเทศแอฟริกาใต้เป็นเจ้าภาพในปัจจุบันช่วยทำให้บรรยากาศความขัดแย้งระหว่างประเทศเกาหลีเหนือกับประเทศเกาหลีใต้ระงับไป (อย่างน้อยก็เป็นการชั่วคราว) หรือทำให้บรรยากาศความขัดแย้งระหว่างสหรัฐกับประเทศอิหร่านในกรณีปัญหาการพัฒนานิวเคลียร์ต้องระงับไปโดยชั่วคราว เนื่องจากสหรัฐอเมริกากำลังหันไปให้ความสนใจทีมฟุตบอลของตนเองอย่างใจจดใจจ่อ