ประชาชนไม่มีปากเสียง แล้วจะปฏิรูปอย่างไร

โดย...ธนพล บางยี่ขัน

นับถอยหลังสู่สาเดือนสุดท้ายกับการทำหน้าที่ของสภาปฏิรูปแห่งชาติ (สปช.) 37 วาระปฏิรูป 6 วาระพัฒนายังเป็นนามธรรมจนยากจะจับจ้อง ​ถาวร เสนเนียม ​แกนนำ กปปส. ซึ่งเคยนำมวลชนออกมาเคลื่อนไหวเรียกร้อง “ปฏิรูป” ก่อน “เลือกตั้ง” ประเมินผลงานการปฏิรูปตลอดช่วงเวลาที่ผ่านมายังทำได้เพียงแค่ “ปริ่มน้ำ” สอบไม่ผ่าน

อย่างประเด็นทุจริตคอร์รัปชั่นที่ให้ประชาชนผู้เสียหายฟ้องร้องได้นั้น จนถึงวันนี้ยังไม่ได้เขียน มีแต่ในรัฐธรรมนูญนิดเดียวที่เขียนไว้ว่า กรณีทุจริตให้ประชาชนถือเป็นผู้เสียหาย

“ประชาชนไม่มีปากเสียงจะปฏิรูปยังไง ประชาชนก็ไม่มีโอกาสเสนอแนะ เสนอแนะก็กระพี้ ไม่มีโอกาสเข้าถึงศูนย์กลางอำนาจ อำนาจเป็นของ สปช. ​สนช. อย่างระบบราชการ เอาแค่ระบบราชการที่รับฟังจากคนที่ทำหน้าที่ปฏิรูปกระบวนการยุติธรรม เขาเชิญอัยการศาลมาไม่ถึงตำรวจ ตัวแทนของสองหน่วยงานพูดเรื่องสิทธิประโยชน์ เงินเดือน สิทธิที่ควรปรับ​ส่วนเรื่องตำรวจ เมื่อ คสช.ไม่ปฏิรูปใครจะกล้าปฏิรูป”​ ถาวร ระบุ

ส่วนประเด็นเรื่องการปฏิรูปการศึกษา​จากการสำรวจการศึกษาไทยอยู่ลำดับที่ 8 ของอาเซียน ไม่รู้เกิดจากสาเหตุใดจะหลักสูตร ครู เด็ก แต่สุดท้ายเราอยู่ที่ลำดับ 8 ทั้งนี้จะเห็นว่าองค์กรการบริหารมีทั้งหมด 5 แท่ง แต่ละแท่งเป็นซี 11 เท่ากันหมด ทั้งปลัดกระทรวง เลขา สพฐ. อาชีวะ ฯลฯ​ไม่รู้ใครบังคับบัญชาใคร หากไม่กล้าปฏิรูปก็ล้ม
เหลวอีก

แกนนำ กปปส. ​มองว่า ​เรื่องใหญ่อย่างการปฏิรูปความเหลื่อมล้ำนั้น จะเห็นว่าปัจจัยหลักของการประกอบอาชีพของคนจนคือที่ดิน แต่การเก็บภาษีที่ดินสิ่งปลูกสร้างกลับยังเดินไปได้ช้า

“การปฏิรูประบบการมืองโดยคนที่ไม่ใช่นักการเมืองต้องรับฟังโดยหลากหลาย ไม่เช่นนั้นปฏิรูปไม่ได้ เพราะคนนั่งในสภาปฏิรูป​ อยากมีอำนาจต่อแค่อ้าปากก็เห็นลิ้นไก่ พอนักการเมืองจับทางได้ ออกมาวิพากษ์วิจารณ์ก็บอกว่า หยุด นักการเมืองชั่วหมดเพราะฉะนั้นก็ยักแย่ยักยันกันในระบบปฏิรูปราชการ การเมือง หาจุดจบไม่ได้ กลายเป็นเรื่องผลประโยชน์ของผู้ที่นั่งออกกฎหมาย

นายกฯ ให้สัมภาษณ์ว่าปฏิรูปได้แค่ไหน เอาแค่นั้น พวกผมเคลื่อนไหว​มีพี่น้องประชาชน ผู้เสียสละตายไป 24 คน บาดเจ็บ 700 คน เกิดเด็กกำพร้าหญิงหม้าย ปัญหาสังคมเยอะแยะ ท่านมายึดอำนาจ จากการปกครองในระบอบประชาธิปไตย แม้จะเป็นประชาธิปไตยจอมปลอมก็ตาม แต่คุณเข้ามา แต่มาบอกว่าปฏิรูปได้แค่ไหนเอาแค่นั้น มันไม่ได้ นักรบเมื่อลงสนาม รบต้องรบให้ชนะด้วยเจตนารมณ์ของความจริงใจ” 

ส่วนข้อเสนอเรื่องการอยู่ในตำแหน่งต่อสองปีนั้น  “ถ้าจริงใจปฏิรูปไม่มีใครว่า และมีฝีมือไม่มีใครว่า ผมยอมได้ แต่ต้องจริงใจ เช่น 1 ใน 6 ข้อเสนอ กปปส.​บอกว่าปฏิรูปตำรวจ คุณกล้าปฏิรูปไหม หรือต้องการกระจายอำนาจ แต่เมื่อเริ่มต้นพิจารณาการเมืองปกครองบริหารของมหาดไทย สนช.​ สปช. ที่ไปจากมหาดไทย บอกกระจายอำนาจไม่ได้ คุณกล้าปฏิรูปไหม ถ้ากล้า อย่าว่าสองปี สองปีเศษก็ได้”

สำหรับความเห็นที่แตกต่างในประเด็นปฏิรูปนั้นเรายินดีรับฟัง แต่ถามว่าวัตถุประสงค์เดียวกันไหม อาจมีแตกต่างในรายละเอียด เช่น เรายอมรับสิทธิประชาชนปกครองตัวเอง เราเชื่อมั่นความเป็นประชาชน เจ้าของอำนาจ แต่วิธีคิด คนที่มาจากระบบราชการไม่เชื่อมั่น การกระจายอำนาจไม่เกิด ​การรัฐประหาร ทุกครั้งข้าราชการได้ประโยชน์มากขึ้นทุกครั้ง

“รัฐประหารที่นำมาสู่รัฐธรรมนูญ 2540 หน่วยงานราชการบางแห่งกลายเป็นหน่วยงานอิสระ  รัฐประหาร 2549 แก้ไขเรื่องการเกษียณอายุจาก 60 เป็น 65 ปี 65 ปี เป็น 70 ปี บางหน่วยแยกออกมาตั้งองค์กรตามรัฐธรรมนูญ แม้ประชาชนจะได้รับประโยชน์จากการเขียนสิทธิประโยชน์ แต่จะนำไปสู่ทางปฏิบัติได้ยาก เพราะจะต้องออกกฎหมายลูก เช่น เรื่องการกระจายอำนาจ รัฐธรรมนูญ 2540 เขียนเมื่อใช้ 5 ปี จะต้องจัดงบ
ท้องถิ่นให้ได้ 30% ของรายได้ประเทศ​ แต่ถึงตอนนี้ 27-28% อยู่เลย”

​“ต้องกล้าหาญปฏิรูประบบราชการใช้ พ.ร.ฎ.บริหารราชการที่ดี ​2546 มาเป็นตัวตั้งปฏิรูป ส่วนข้อเสนอแนะเฉพาะหน้า ทุกวันนี้นายกฯ ได้รับความนิยมสูงมาก แต่ความเดือดร้อน ความต้องการของประชาชน ที่จะถึงหู ตา นายกฯ ถูกสกัดกั้นโดยระบบราชการ ดังนั้นควรเปิดเบอร์โทรศัพท์รับฟัง​ข้อร้องเรียนควบคู่ไปกับศูนย์ดำรงธรรม มีสตาฟฟ์เป็นเสนาธิการเปิด 24 ชม. มีพนักงาน 50-60 คน แต่ต้องอดทนอาจมีขยะเข้ามาบ้าง แต่ความเดือดร้อนจริงๆ จะถึงหูถึงตาแน่นอน แล้วนำไปปฏิรูป”

ถามถึงเรื่องการบริหารงานของรัฐบาล ถาวร คิดว่า นายกฯ คนเดียวที่สอบผ่าน ส่วนคนอื่นไม่แน่ใจ อาจมี รมว.ยุติธรรม อีกสักคนที่สอบผ่าน ​กระทรวงอื่นไม่รู้ คุณได้ติดตามนโยบาย ตามที่แถลง
ไว้กับสภาหรือไม่ เอาแค่แก้ไขปัญหา
สามจังหวัดชายแดนภาคใต้ ทั้งการพัฒนา การศึกษา ​มีรัฐมนตรีเกี่ยวข้องอย่าง
น้อย 7-8 กระทรวง มีลงไปติดตามในพื้นที่บ้างไหม อย่าไปว่า แต่ ร.ต.อ.เฉลิม อยู่บำรุง

“หรือกรณี รมต.เกษตรฯ ที่ต้องติดตามราคายาง ปาล์ม ได้ลงไปรับฟังความเห็นของเกษตรกรสวนยาง สวนปาล์มไหม หรือการสั่งการเกี่ยวกับการบุกรุกป่าสงวนได้ลงไปรับฟัง ชาวบ้านที่บุกรุกหรือไม่ อย่างนายทุน คนจน บุกรุกมีการแก้ไขปัญหาหลายวิธี ต้องได้ข้อเท็จจริงเพื่อนำไปสู่ปฏิรูป”

“ความตั้งใจจริงที่เห็นคือแก้ไขปัญหาความขัดแย้ง ​มีการพบทั้งฝ่ายผม ฝ่ายเสื้อแดง เสื้อเหลือง ฝ่ายการเมือง แต่เบื้องหลังความขัดแย้งไม่ได้แก้ไข ซึ่งต้องเอาทุกเรื่องเข้าสู่กระบวนการยุติธรรม และอย่าทำคดีแบบเหวี่ยงแห รวมถึงห้ามยัดเยียดข้อหา บางเรื่องไม่ผิดฐานก่อการร้าย ไปยัดเยียดข้อหาก่อการร้ายเขาทำไม” ​

“แม้แต่พวกเสื้อแดงเหมือนกัน ไม่ถึงขั้นก็ไม่ควรใส่ข้อหาหนักว่าตามความเป็นจริงแล้วทุกคนก็เข้าสู่กระบวนการยุติธรรม พิสูจน์ความจริงให้จบ สมมติ เหลือคนที่ถูกศาลพิพากษาสามสิบคนจะต้องเข้าสู่กระบวนการรับโทษเสร็จ ถ้าตั้งใจปรองดองก็ให้ขอโทษสาธารณะได้ไหม ถ้าได้ก็นิรโทษกรรม​อภัยโทษ ​รวมทั้งทักษิณ”