ผลประโยชน์ของชาติสำคัญกว่า

โดย...ภุมรัตน  ทักษาดิพงศ์

ออกตัวแรงเหลือเกิน แรงจนผิดปกติ เมื่อสมาชิก สปช.ด้านสังคม 12 คน ที่ควรห่างจากอบายมุขทั้งหลาย เช่นเดียวกับ พล.ต.อ.สมยศ พุ่มพันธ์ุม่วง ผบ.ตร. ซึ่งมีหน้าที่ในการปราบปรามบ่อนทุกประเภท กลับออกมาเรียกร้องผลักดันให้เปิดบ่อนกาสิโน 

เรื่องนี้ต้องมี “เดิมพัน” สูงมาก มีข่าวลือว่าหากทำสำเร็จจะได้รับแต่งตั้งเป็นสมาชิกสภาขับเคลื่อนการปฏิรูป  หรือหลังเกษียณแล้วจะได้ตำแหน่งอื่น สำหรับคนที่อยู่เบื้องหลังนั้น หากทำสำเร็จกลุ่มกาสิโนจะสนับสนุนเงินหลายพันล้านบาทเพื่อจัดตั้งพรรคการเมือง เดิมพันพวกนี้สูงพอที่คนเหล่านี้กล้าที่จะทำในสิ่งที่สวนทางกับสังคม

เป็นที่รู้กันดีว่า คนที่ออกมาเรียกร้องเป็นเพียง “ร่างทรง” ของ “อีแอบ” ที่อยู่เบื้องหลัง มีการอ้างว่าได้รับไฟเขียวจาก “นายพลเอก” แล้ว จะเป็นพลเอกหรือไม่ก็ตาม แต่ต้องเป็นคนซึ่งมีบารมีมากจน ผบ.ตร.และสมาชิก สปช.กลุ่มหนึ่งกล้าที่จะเดินหน้าลุยเรื่องนี้

ถามว่าเรื่องนี้เกิดขึ้นจริงไหม ม.ร.ว.ปรีดิยาธร  เทวกุล รองนายกรัฐมนตรี ยอมรับว่ามีเจ้าของกาสิโนใหญ่มาทาบทามจริง ซึ่งท่านปฏิเสธว่าไม่เอาเด็ดขาด และมีข่าวลือว่ารัฐมนตรีคลังพาเจ้าของบ่อนเข้าพบนายกรัฐมนตรีแล้ว ซึ่งท่านได้ออกมาปฏิเสธว่าไม่จริง จนถึงขณะนี้คนที่เสียคือ รัฐบาล ซึ่งท่านสามารถลดความเสียหายที่เกิดขึ้นได้โดยออกมาประกาศให้ชัดเจนว่ารัฐบาลชุดนี้ไม่เอา  

เราหยุดเรื่องนี้ซึ่งเกี่ยวข้องกับรัฐบาล แล้วไปพูดถึงเรื่องที่เกี่ยวข้องกับผลประโยชน์ของชาติกันดีกว่า ประเทศไทยเพิ่งถูก ไอเคโอ ปักธงแดงเรื่องความปลอดภัยในการบิน ซึ่งส่งผลกระทบต่อการท่องเที่ยวของไทยที่นักท่องเที่ยวลังเลที่จะใช้สายการบินของไทย แม้ว่าเป็นปัญหาสะสมมานานและเรามีเวลานานในการแก้ไขปัญหาตามเช็กลิสต์ที่เขาบอกมา เราต้องยอมรับว่าเราสอบตกจริงเพราะความไม่เอาไหนของหน่วยงานรัฐ และต้องเตรียมตัวที่จะสอบแก้ตัวในอนาคตอันใกล้ โดยที่ ไอเคโอ พร้อมที่จะช่วยไทยปรับปรุงมาตรฐานอย่างเต็มที่

เรามาลุ้นกันดีกว่าว่าเราจะสามารถทำให้สหรัฐปรับสถานะของไทยเรื่องการค้ามนุษย์ จากที่ลดเราลงมาอยู่ในกลุ่มเทียร์ 3 ซึ่งถือว่าแย่ที่สุด เท่ากับให้ใบแดงกลับขึ้นไปอยู่เทียร์ 2 หรือใบเหลืองดังเดิมหรือไม่ ต้องยอมรับว่า รัฐบาลชุดนี้ได้แก้ไขปัญหาการค้ามนุษย์อย่างเห็นได้เป็นรูปธรรม มีความคืบหน้าอย่างมีนัยสำคัญแต่เพียงพอที่จะสหรัฐจะเห็นด้วยกับเราหรือไม่ เป็นอีกเรื่องหนึ่ง โดยสหรัฐจะออกรายงานในปลายเดือนนี้ ในขณะที่สหภาพยุโรปเพิ่งให้ใบเหลืองเราในกิจการประมงที่ผิดกฎหมาย ไม่รายงานที่เรามีภาระจะต้องปรับปรุงและรายงานให้เขาทราบ ผลกระทบที่สำคัญหากอเมริกาและยุโรปเห็นว่าเรายังแก้ปัญหาได้ไม่ดี เขาอาจพิจารณาระงับการซื้อสินค้าประมงจากไทยได้ ซึ่งจะก่อให้เกิดความเสียหายอย่างร้ายแรงต่อประเทศ

สหรัฐอเมริกามอบเช็กลิสต์ให้รัฐบาลไทยไปดำเนินการแก้ไขในปี 2558 รวมทั้งหมด 22 ข้อ ซึ่งทางการไทยได้ร่วมมือกับในทุกภาคส่วนแก้ไขปัญหาไปได้มากอย่างมีนัยสำคัญ เช่น จับกุมเจ้าหน้าที่รัฐทั้งระดับสูงและระดับล่าง ไม่เว้นเจ้าหน้าที่ระดับนายพล นายพัน ปกครองส่วนท้องถิ่นที่เกี่ยวข้องกับขบวนการค้ามนุษย์ชาวโรฮีนจา มีการลงโทษทั้งทางการปกครองและทางกฎหมาย จำกัดการให้ประกันตัว เรื่องนี้สหรัฐเฝ้าดูมากเพราะเรามีชื่อเสียในเรื่องลูบหน้าปะจมูก จับกุมและก็ช่วยเหลือกัน ในที่สุดผู้กระทำผิดถูกปล่อยตัวไป สิ่งเหล่านี้ต้องไม่เกิดขึ้น ผิดเป็นผิด ถูกเป็นถูก

ไทยสามารถพิสูจน์อัตลักษณ์ของเหยื่อค้ามนุษย์ได้ว่าเป็นใคร โรฮีนจา บังกลาเทศ ไทย ดูแลเด็กและเยาวชนที่ตกเป็นเหยื่อค้ามนุษย์ หาทางเลือกที่ดีกว่าให้บุคคลเหล่านี้บนพื้นฐานมนุษยธรรมแต่ไม่เป็นภาระของเราเกินไป ทางการไทยได้จัดประชุมว่าด้วยการโยกย้ายถิ่นฐานแบบไม่ปกติในมหาสมุทรอินเดีย โดยมีผู้แทนจากสหรัฐร่วมด้วย  และเราอนุญาตให้สหรัฐร่วมปฏิบัติการบินลาดตะเวนและช่วยเหลือชาวโรฮีนจาในพื้นที่ทะเลอันดามัน แก้ไขกฎหมายว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการค้ามนุษย์ คุ้มครองแรงงานประมง กำหนดให้การต่อต้านการค้ามนุษย์เป็นวาระแห่งชาติ

ประเด็นหนึ่งที่ยังตกลงกันไม่ได้ คือ สหรัฐอยากให้ไทยยุติการดำเนินคดีอาญาข้อหาหมิ่นประมาทต่อผู้สื่อข่าว นักวิจัย หรือเอ็นจีโอที่รายงานข่าวเรื่องการค้ามนุษย์ ในขณะที่หน่วยงานไทยมองว่านักข่าวรายงานโดยไม่รับผิดชอบ ไม่ตรงต่อข้อเท็จจริงทำให้ไทยเสียหาย ส่วนสหรัฐให้น้ำหนักเรื่องเสรีภาพในการรายงานข่าว

ต้องยอมรับว่า การรณรงค์เรื่องการค้ามนุษย์สำหรับสหรัฐกับไทยนั้น ไม่ใช่เป็นเรื่องเทคนิคล้วนๆ แต่มีประเด็นการเมืองเข้ามาเกี่ยวข้องด้วย แม้เราได้ดำเนินการอย่างจริงจังและมีความก้าวหน้าโดยมีนัยสำคัญ แต่จะเพียงพอที่สหรัฐจะปรับไทยจากเทียร์ 3 กลับเป็นเทียร์ 2 อย่างเดิมหรือไม่เป็นอีกเรื่อง  

สหภาพยุโรปเพิ่งแจกใบเหลืองเราที่ถูกกล่าวหาว่า ทำประมงผิดกฎหมาย หรือ ไอยูยู สหภาพยุโรปขอให้เราแก้ไขปัญหาดังกล่าวตามบัญชีที่เขาแนบมาให้  และจะเข้ามาช่วยเหลือไทยในการแก้ปัญหากองทัพเรือกำลังเร่งจัดระเบียบเรือประมงไทยซึ่งมีมากมายหลายประเภท มีการขึ้นทะเบียนเรือประมง ตั้งเครื่องมือระบุตำแหน่งที่เราสามารถรู้ว่าเรือเหล่านี้อยู่ที่ไหน ฯลฯ  อีก 6 เดือนข้างหน้า  สหภาพยุโรปจะทบทวนอีกครั้งว่าจะคงใบเหลืองไว้ หรือคืนใบเขียวให้ หรือแจกใบแดง กองทัพเรือคงปวดหัวกับประมงไทยที่ทำผิดกฎหมายมากมาย หากโดนใบแดง สหภาพยุโรปอาจพิจารณาระงับซื้ออาหารทะเลของไทยบางส่วนได้

ไม่ว่าสหรัฐจะปรับระดับจากเทียร์ 3 กลับเป็นเทียร์ 2 อย่างเก่า หรือสหภาพยุโรปจะยอมรับมาตรการของไทยในการแก้ปัญหาประมงผิดกฎหมาย  อย่างไรก็ตาม ไทยก็ต้องแก้ไขปัญหานี้ต่อไปเพราะถือว่าเป็นสิ่งที่ไทยต้องทำตามพันธะระหว่างประเทศในฐานะสมาชิกที่ดี ไม่ใช่ทำเพียงเพื่อแก้ข้อกล่าวหาเท่านั้น