เมอร์ส ดึงจีดีพีไทยปีนี้ ต่ำกว่า 3%

โดย...เกียรติศักดิ์ ผิวเกลี้ยง

การพบผู้ติดเชื้อโรคเมอร์สคนแรกของประเทศไทยเมื่อสัปดาห์ที่ผ่านมา นอกจากทำให้คนทั้งประเทศอกสั่นขวัญแขวนแล้ว ยังกลายเป็นปัจจัยเสี่ยงข้อใหม่ของเศรษฐกิจไทยอีกด้วย

มีการประเมินทันทีว่าโรคเมอร์สจะกระทบกับการบริโภคภายในประเทศให้ลดลง เนื่องจากประชาชนไม่กล้าออกไปจับจ่ายใช้สอย เพราะกลัวเจอติดเชื้อเนื่องจากไม่รู้ว่าการแพร่ระบาดของโรคเป็นอย่างไร ซึ่งเป็นผลทางจิตวิทยาทำให้คนหมดอารมณ์ในการจับจ่ายใช้สอย

นอกจากนี้ มีการกลัวกันว่า หากรัฐบาลไม่สามารถรับมือการแพร่ระบาดของไวรัสเมอร์สได้ หรือหากเชื้อโรคนี้ลามเข้าไปในจีนจะกระทบกับการท่องเที่ยวที่กำลังบูมและกำลังเป็นพระเอกช่วยฟื้นเศรษฐกิจไทยในขณะนี้ มีอันต้องตกฮวบเพราะนักท่องเที่ยวที่คิดจะหลั่งไหลเข้ามาเที่ยวไทย ก็จะเบนเข็มหนีไปเที่ยวประเทศอื่นที่มีความปลอดภัยจากเชื้อโรคร้ายนี้

การคาดกันว่าเมอร์สทำให้การบริโภคทรุดการท่องเที่ยวลด เศรษฐกิจไทยก็ดูท่าจะอาการหนักหนาสาหัสมากขึ้น เพราะเศรษฐกิจครึ่งปีที่ผ่านมา และครึ่งปีหลังที่เหลือก็มีทั้งสองตัวเป็นตัวขับเคลื่อนเศรษฐกิจไทย ทำแทนการส่งออกที่ทรุดหนักไม่คาดว่าทั้งปีจะขยายตัวติดลบ การเบิกจ่ายภาครัฐที่ยังเดินหน้าไม่เต็มสูบ และการลงทุนภาคเอกชนที่ยังไม่ขยับ

อย่างไรก็ตาม การรับมือโรคเมอร์สของรัฐบาล โดยเฉพาะการทำงานของกระทรวงสาธารณสุข ถือว่าเรียกความเชื่อมั่นกลับคืนมาสู่เศรษฐกิจไทยได้อย่างเร็วไม่น้อย ตั้งแต่การแถลงทันทีว่าพบผู้ติดเชื้อรายแรก แสดงให้เห็นถึงความตั้งใจแก้ปัญหามากกว่าปกปิดข้อมูล

ยิ่งกระทรวงสาธารณสุขออกประกาศให้โรคเมอร์สเป็นโรคควบคุมทันที เมื่อพบผู้ติดเชื่อแสดงให้เห็นว่ามีการเตรียมการรับมือสถานการณ์กันมาก่อนล่วงหน้า ทำให้การแก้ไขปัญหารวดเร็วและการไม่มีผู้ติดเชื้อเพิ่ม ทำให้ความมั่นใจของประชาชนและเศรษฐกิจของประเทศกลับมาเร็วเท่ากัน

แม้แต่ สมหมาย ภาษี รมว.คลัง และวิสุทธิ์ ศรีสุพรรณ รมช.คลัง ออกมาประสานเสียงว่าโรคเมอร์สสร้างผลกระทบกับเศรษฐกิจไทยน้อยมาก เพราะการรับมือของกระทรวงสาธารณสุขทำได้ดี จึงเป็นผลกระทบเชื่อมั่นสั้นๆ เท่านั้น นอกจากนี้ เมื่อเทียบกับไข้หวัดนกของไทยในอดีตที่ผ่านมา ปัญหาการระบาดของโรคเมอร์สถือว่าเล็กกว่า

แต่ถึงแม้ว่าการควบคุมโรคเมอร์สในไทยจะทำได้ดี ลดผลกระทบกับเศรษฐกิจไทยไปได้มาก แต่ก็ยังมีปัญหาโรคเมอร์สจะสร้างผลกระทบทางอ้อมให้กับเศรษฐกิจไทยและหาทางป้องกันได้ยาก

ประเด็นสำคัญตอนนี้คือ หากโรคเมอร์สระบาดเข้าไปในประเทศอื่นๆ ที่มีขนาดเศรษฐกิจขนาดใหญ่ไม่ว่าจะเป็นประเทศจีน ญี่ปุ่น หรือแม้แต่ยุโรปจะทำให้ประเทศดังกล่าวมีปัญหาขยายตัวได้ลดลง ก็จะกระทบกับเศรษฐกิจไทยเพิ่มมากขึ้น โดยเฉพาะภาคการส่งออกและการท่องเที่ยว

นอกจากนี้ หากมีการระบาดเข้าไปในประเทศที่มีระบบสาธารณสุขไม่ดีและควบคุมโรคไม่ได้ โดยเฉพาะในประเทศเพื่อนบ้านของไทย ก็จะทำให้ภูมิภาคนี้กลายเป็นโซนอันตรายของนักท่องเที่ยวไม่เข้ามาเที่ยว ทำให้การท่องเที่ยวของไทยเกิดการชะงักเศรษฐกิจไทยก็ได้รับผลกระทบ

หากพิจารณาการประเมินเศรษฐกิจของธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) ล่าสุด เมื่อสัปดาห์ที่ผ่านมา ซึ่งยังไม่รวมผลกระทบจากโรคเมอร์สยังลดประมาณการเศรษฐกิจจาก 3.8% ต่อปี เหลือ 3% ต่อปี เนื่องจากประเมินว่าเศรษฐกิจครึ่งปีแรกขยายตัวได้ช้า การเบิกจ่ายภาครัฐยังได้ไม่เร็ว การบริโภคยังอ่อนแอ การลงทุนภาคเอกชนยังไม่ขยับ ที่สำคัญการส่งออกของไทยอาการสาหัสจากที่คาดว่าจะขยายตัวได้ 0.8% ต่อปี จะติดลบถึง 1.5% ต่อปี เนื่องจากเศรษฐกิจโลกไม่ดี

นอกจากนี้ ภาคการท่องเที่ยวที่คาดว่าจะขยายตัวได้ดีมีนักท่องเที่ยวเดินทางเข้ามาในไทย 28.8 ล้านคน แต่ก็เป็นการประเมินที่ต่ำกว่าที่กระทรวงการคลังว่าจะมีนักท่องเที่ยวเข้าไทยถึง 29.4 ล้านคน ซึ่งหากรวมผลกระทบจากโรคเมอร์สการท่องเที่ยวของไทยต้องลดต่ำลงอีก

ดังนั้น หากมีการประเมินผลกระทบจากโรคเมอร์สเข้าไปด้วย แม้ว่าจะกระทบกับเศรษฐกิจไม่มาก ก็สามารถทำให้เศรษฐกิจปีนี้ขยายตัวได้ไม่ถึง 3% ต่อปี ตามที่ ธปท.คาดไว้ หากการระบาดของโรคเมอร์สรุนแรงมากกว่าที่เป็นอยู่ มีการระบาดไปยังประเทศอื่นมากขึ้น ย่อมส่งผลกระทบกับเศรษฐกิจมากขึ้นเป็นเงาตามตัวอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้

การที่โรคเมอร์สกลายเป็นวิกฤตลูกใหม่ของเศรษฐกิจ ทำให้เศรษฐกิจอ่อนแอมากขึ้น การฟื้นตัวยิ่งอืดมากขึ้น ลำพังที่ผ่านมาเศรษฐกิจไทยไตรมาสแรกของปีนี้ขยายตัวได้ถึง 3% ต่อปี ซึ่งถือว่าทำได้ดี แต่ผู้บริโภคและนักลงทุนต่างประสานเป็นเสียงเดียวกันว่าเศรษฐกิจไทยยังไม่ดีขึ้น ยังมีอาการซึมโรคไม่ฟื้นไข้ไม่คึกคักกระชุ่มกระชวยเหมือนที่รัฐบาลพยายามตีฆ้องร้องเป่าว่าเศรษฐกิจไทยฟื้นตัวแข็งแรงดีแล้ว

แต่หากโรคเมอร์สทำให้เศรษฐกิจไทยทั้งปีขยายตัวได้ไม่ถึง 3% หรือต่ำกว่านั้น ก็ทำให้เห็นภาพว่าความรู้สึกของผู้บริโภคและนักลงทุนจะทรุดหนักมากแค่ไหน แค่ครึ่งปีที่ผ่านทั้งความเชื่อมั่นการบริโภค หรือความเชื่อมั่นการลงทุนภาคอุตสาหกรรมต่างกอดคอลดอย่างต่อเนื่องทุกเดือน

พร้อมกันนี้อัตราเงินเฟ้อของไทยก็ติดลบมาทุกเดือนตั้งแต่ต้นปี สะท้อนให้เห็นว่าเศรษฐกิจไทยยังอ่อนแอ เสี่ยงเข้าสู่ภาวะเงินฝืด และยังมาเจอโรคเมอร์สเข้าซ้ำอีกตอนนี้ ทำให้เศรษฐกิจเสี่ยงโคม่าได้ในช่วงครึ่งปีหลัง

สมหมาย ยังออกมายอมรับว่า เศรษฐกิจน่าเป็นห่วงตลอด แม้ไม่มีโรคเมอร์สเข้ามากระทบก็น่าเป็นห่วงมากอยู่แล้ว เพราะการส่งออกของไทยเครื่องดับสนิทไหลลงก้นเหว ลากเศรษฐกิจไทยภาพรวมให้ย่ำแย่ลงไปด้วย ถึงแม้ว่าหน่วยงานที่เกี่ยวข้องอย่างกระทรวงพาณิชย์จะระดมสมองแก้ปัญหาเต็มที่ แต่ก็ยังลากการส่งออกของไทยไม่ขึ้น

สิ่งที่ สมหมาย เป็นห่วงมากที่สุด คือ เศรษฐกิจจีนที่เป็นผู้ค้ารายใหญ่ของไทยเศรษฐกิจขยายตัวได้ลดลงมาจากที่คาดว่าจะโตได้ถึง 7% ต่อปี แต่ตอนนี้เหลือแค่ 6% กว่าๆ ต่อปีเท่านั้น หากโรคเมอร์สเข้าเขย่าขวัญในประเทศจีนเมื่อไร จะทำให้เศรษฐกิจจีนขยายตัวได้น้อยกว่านี้ ซึ่งการที่เศรษฐกิจจีนลดลง 1% ต่อปี กระทบกับการส่งออกของไทยยังมหาศาลแสนสาหัสอย่างที่เห็นอยู่ปัจจุบัน จน ธปท.ประเมินว่าการส่งออกของไทยปีนี้จะขยายตัวติดลบ เป็นหน่วยแรกของไทย

 ดังนั้น การระบาดของโรคเมอร์สถือว่าสะเทือนเศรษฐกิจไม่น้อย ถึงแม้ว่าตอนนี้การระบาดเข้ามาในไทยกระทบกับเศรษฐกิจไทยไม่มาก แต่หากการระบาดในโลกเพิ่มขึ้นหรือมีการคุมไม่อยู่ กลายเป็นปัญหาของเศรษฐกิจโลก ส่งผลกระทบต่อมายังเศรษฐกิจไทยหนีไม่พ้นและคุมไม่ได้ ส่งผลให้เมอร์สระบาดช็อกเศรษฐกิจไทยอยู่ในการเข็นไม่ขึ้นดันไม่ไปตราบใดที่โรคเมอร์สไม่หยุดระบาด