1,200 ปีความฝัน แห่งท่านคูไค

โดย...กรกิจ ดิษฐาน

ปีนี้เป็นศุภมงคลเฉลิมฉลองครบรอบ 1,200 ปี แห่งการสถาปนาพุทธสถานบนเทือกเขาโคยะซัน (&&9640;&&7326;&>3665;) ศูนย์กลางของนิกายมนตรยาน หรือนิกายชินงง (&&0495;&&5328;&>3447;) 

มนตรยาน หรือคุยหายาน บางทีก็เรียกว่า วัชรยาน หมายถึงสำนักที่สอนรหัสนัยแห่งพุทธศาสนา เน้นการรู้แจ้งอย่างฉับพลันด้วยกุศโลบายต่างๆ แบ่งเป็น 2 สาย คือสายทิเบต และสายราชวงศ์ถัง ท่านคูไค บูรพาจารย์แห่งนิกายชินงง เป็นพระหนุ่มที่จิตใจมุ่งมั่นที่จะสืบทอดศาสนา จึงเดินทางไปต้าถังแล้วนำคุยหายานมาเผยแพร่ที่ญี่ปุ่น สถาปนาเทือกเขาโคยะซันเป็นสีมาแห่งนิกาย รุ่งเรืองตั้งแต่ยุคนาระตราบจนถึงทุกวันนี้เป็นเวลา 1,200 ปีแล้ว

ช่วงนี้หากเดินทางไปญี่ปุ่น จะมีแคมเปญเกี่ยวกับการฉลองโคยะซันในสถานที่ต่างๆ  รวมถึงวงการหนังสือ มีอยู่เล่มหนึ่ง โปรยหน้าปกไว้น่าสนใจว่า “ความฝันแห่งท่านคูไค” (&&1354;&>8023;&<2398;&>2818; - คูไคโนะยูเมะ) ซึ่งไพเราะและสอดคล้องกับชีวิตของท่านคูไคมาก เพราะชีวิตของท่านเต็มไปด้วยความฝันและนิมิต โคยะซันเองก็ปักสีมาขึ้นมาเพราะนิมิต

ก่อนท่านจะถือกำเนิด มารดาฝันไปว่า มีภิกษุสมณสารูปงดงามรูปหนึ่งมาขอพักอาศัยในบ้าน มาขอแล้วก็วูบหายเข้าไปในครรภ์ของมารดา ครั้นคลอดออกมาท่านพนมมือนมัสการพระรัตนตรัยในทันที

เมื่อเจริญวัยเป็นกุมาร ท่านฝันไปว่า นั่งอยู่บนดอกแปดกลีบ ปุจฉาวิสัชนาข้อธรรมกับพระพุทธเจ้า แต่ผู้คนคิดว่าท่านละเมอเพ้อพกไปเอง

เมื่อเติบใหญ่ได้ศึกษาพระธรรมที่นาระ เฝ้าภาวนากับพระพุทธเจ้าทั้ง 3 โลกธาตุ ขอให้ท่านได้เข้าใจหลักแห่งพุทธศาสน์ ต่อมาจึงมีสุบินนิมิตเห็นบุรุษผู้หนึ่งบอกว่า หลักพุทธศาสน์สถิตอยู่ ณ วัดคุเมะเดระ ณ ที่แห่งนั้นท่านค้นพบพระมหาไวโรจนสูตร พระสูตรสำคัญแห่งวัชรยาน หากแต่เขียนเป็นภาษาสันสกฤตไม่อาจเข้าใจ ท่านจึงมุ่งมาดปรารถนาที่จะไปอาณาจักรต้าถัง เพื่อเรียนวิชาทางธรรมให้รู้แจ้งแทงตลอด

เมื่อกลับมาแล้ว ท่านใช้วิชาที่เรียนจากต้าถัง อธิษฐานขอมินิตตั้งสถานที่เจริญภาวนา แล้วโยน “วัชระ” ที่ตกทอดมาจากบูรพาจารย์ขึ้นเหนือเศียรเพื่อเสี่ยงทาย วัชระกลับลอยข้ามทะเลมาตกลงที่เทือกเขาโคยะซันแห่งนี้ ต่อมาจึงเรียกวัชระนี้ว่า “วัชระเหินหาว” เป็นวัตถุศักดิ์สิทธิ์ชิ้นสำคัญของชาติ

ชื่อ คูไค (&&1354;&>8023;) อันเป็นสมัญญานามของท่าน ก็มาจากนิมิตครั้งภาวนา ณ ถ้ำริมทะเล เพ่งเวิ้งว้างของฟ้าและกว้างสุดสายตาของท้องน้ำ เกิดเล็งเห็นศูนยตาแห่งสรรพสิ่ง จึงขนานนามท่านเองว่า คู (ฟ้าว่าง) ไค (ทะเลเวิ้ง)

โคยะซัน นั้นท่านตั้งใจให้เป็นนิมิตแห่ง “ครรภโกศธาตุมณฑล” และ “วัชรธาตุมณฑล” อันเป็นกำเนิดของสรรพสิ่งจากพระไวโรจนพุทธะ ตามหลักนิกายมนตรยาน สถานที่สำคัญบนโคยะซันล้วนแต่มีความนัยตามนิกายนี้ทั้งสิ้น แม้แต่สุสานของท่านคูไค หรือ “โกเบียว” ก็ถือกันว่ามิใช่สุสาน แต่เป็นกุฎีเข้าฌานสมาบัติ เพราะเชื่อกันว่าท่านยังไม่ดับขันธ์ จึงมีพิธีส่งจังหัน และตามประทีปเรื่อยมาไม่ขาดสายนับพันปีแล้ว