ฤดูเฮอริเคนกับทิศทางน้ำมันโลก ศก.ฐานไม่แกร่ง ราคาไม่แรงพอ

...ทีมข่าวต่างประเทศ

หนึ่งปีก่อนวิกฤตการเงินโลกและภาวะเศรษฐกิจถดถอยในสหรัฐจะปรากฏเด่นชัดขึ้น (ปี 2551) ราคาน้ำมันโลกประสบกับปัจจัยผลักดันหลายปัจจัย ซึ่งรวมถึงความต้องการพลังงานเพื่อนำมาป้อนเศรษฐกิจที่ยังเคลื่อนไหวด้วยดีในฉากหน้าในขณะนั้น

อีกปัจจัยที่มักทำให้ราคาน้ำมันในซีกโลกตะวันตกผันผวนอย่างรุนแรง คือ การปิดแท่นขุดเจาะน้ำมันในอ่าวเม็กซิโกเพื่อเตรียมรับกับฤดูพายุเฮอริเคนที่เคลื่อนตัวเข้ามาถล่มชายฝั่งสหรัฐและเม็กซิโก

หากปีใดที่สภาพอากาศแปรปรวนหนัก และเกิดพายุเข้าซัดถล่มพื้นที่ดังกล่าวอย่างไม่หยุดหย่อน อุตสาหกรรมน้ำมันในสหรัฐและเม็กซิโกจะต้องหยุดชะงักเป็นเวลานาน ซึ่งหมายถึงปริมาณน้ำมันในตลาดจะไม่ทันต่อความต้องการ และทำให้ราคาปรับขึ้นมาอย่างรวดเร็ว

สถานการณ์เช่นนี้เคยเกิดขึ้นมาแล้วเมื่อระหว่างปี 25492551 ซึ่งพื้นที่อ่าวเม็กซิโกต้องรับการปะทะจากพายุเฮอริเคนบ่อยครั้งจนหลายคนหวาดระแวงไปว่าเป็นผลพวงจากภาวะโลกร้อน และอีกหลายคนกังวลว่าราคาน้ำมันอาจทำลายสถิติในที่สุด

หลังจากเฮอริเคนคาทรินาพัดถล่มชายฝั่งรัฐลุยเซียนาของสหรัฐเมื่อปี 2548 ความหวาดระแวงถึงผลกระทบจากพายุเฮอริเคนต่อราคาน้ำมันเริ่มทวีความรุนแรงยิ่งขึ้น หลังจากที่รัฐบาลสหรัฐต้องผันน้ำมันสำรองมาใช้ถึง 700 ล้านบาร์เรล หลังอุตสาหกรรมน้ำมันได้รับความเสียหายอย่างหนักจากฤทธิ์การทำลายล้างของคาทรินา

เหตุการณ์ครั้งนั้นนับเป็นครั้งที่ 2 ที่รัฐบาลสหรัฐต้องผันน้ำมันสำรองมาใช้ในกรณีฉุกเฉิน

ความหวาดกลัวฤทธิ์การทำลายล้างของพายุเฮอริเคนพุ่งขึ้นมาถึงขีดสุด เมื่อราคาน้ำมันถีบตัวขึ้นเหนือระดับ 120 เหรียญสหรัฐต่อบาร์เรล เมื่อเดือน ส.ค. 2551 ก่อนหน้าที่พายุเฮอริเคนกุสตาฟถล่มชายฝั่งทะเลแคริบเบียน

และไม่นานนักราคาน้ำมันถีบตัวขึ้นมาทำราคาเฉียด 150 เหรียญสหรัฐต่อบาร์เรล ด้วยเหตุผลเบื้องหลังนานาประการ ตั้งแต่ท่าทีตรึงกำลังการผลิตของโอเปก ความต้องการจากจีนที่กำลังอัดฉีดเศรษฐกิจของตน ไปจนถึงพายุเฮอริเคนที่เข้าถล่มอ่าวเม็กซิโกหลายระลอก

หลังจากผ่านไป 2 ปี ความกังวลถึงผลกระทบจากพายุเฮอริเคนต่อราคาน้ำมันโลกได้หวนกลับมาอีกครั้ง พร้อมการมาถึงของพายุเฮอริเคนอเล็กซ์ที่กำลังมุ่งตรงมายังแหล่งขุดเจาะน้ำมัน ริโอ กรานเด ของรัฐเทกซัส แหล่งขุมทรัพย์น้ำมันของสหรัฐ

แต่ที่เป็นขุมทรัพย์ทรงค่ามากกว่าคือ อ่าวเม็กซิโก ที่มีแท่นขุดเจาะและโรงกลั่นน้ำมันคิดเป็นสัดส่วน 43% ของทั้งหมดในสหรัฐ

แต่ขณะนี้อุตสาหกรรมน้ำมันในอ่าวเม็กซิโกต้องหยุดดำเนินการในสัดส่วนถึง 25% ของแท่นขุดเจาะทั้งหมด ยังผลให้ปริมาณการผลิตน้ำมันหดหายไปถึง 3.96 แสนบาร์เรลต่อวัน ยังไม่นับส่วนที่ต้องสูญเสียไปจากวิกฤตน้ำมันรั่วจากแท่นขุดเจาะน้ำมันของบีพี

ที่ชวนให้วิตกยิ่งขึ้นก็คือ พายุเฮอริเคนอเล็กซ์นับเป็นพายุลูกแรกที่ก่อตัวขึ้นภายในเดือน มิ.ย. (ตามเวลาท้องถิ่น) ในรอบ 15 ปี ซึ่งอาจเป็นสัญญาณบ่งชี้ว่าในปีนี้ฤดูกาลพายุเฮอริเคนอาจรุนแรงกว่าในช่วง 2 ปีที่ผ่านมา

สถานการณ์ที่เหมือนซ้ำรอยปี 2551 เช่นนี้ จึงไม่ยากนักที่ราคาน้ำมันจะดีดขึ้นมาอย่างน้อยก็ในช่วงระยะเวลาที่พายุกำลังเคลื่อนไหวในพื้นที่

อย่างไรก็ตาม ผลลัพธ์ที่ตามมากลับเป็นไปในทางตรงกันข้าม

ไม่นานนักพายุเฮอริเคนอเล็กซ์อ่อนกำลังลง ยังผลให้ราคาน้ำมันปรับลดลงตามไปด้วย พร้อมกับกระแสความกังวลที่จางหายไป แม้ว่าในระยะยาวแล้วชาวโลกยังต้องกังวลกับฤดูเฮอริเคนไปอีกหลายเดือน ก่อนที่การขุดเจาะน้ำมันในอ่าวเม็กซิโกจะกลับมาดำเนินการอย่างปกติอีกครั้ง

แต่ปัญหาสำคัญอยู่ที่ราคาน้ำมันโลกที่อาจสวิงกลับไปกลับมาระหว่างการปรับตัวอย่างฉับพลัน และการทิ้งตัวอย่างรวดเร็ว

เพราะมีโอกาสที่ปีนี้อาจมีพายุเฮอริเคนก่อกวนอุตสาหกรรมน้ำมันในอ่าวเม็กซิโกถึง 20 ลูก ซึ่งหมายความว่าปริมาณการผลิตจะไม่คงที่ และส่งผลด้านจิตวิทยาต่อการซื้อขายน้ำมันในตลาดโลก

แต่ในขณะเดียวกันราคาน้ำมันพร้อมที่จะดิ่งลงทุกเมื่อจากภาวะเศรษฐกิจที่ยังไม่แน่นอน ด้วยภาวะการฟื้นตัวที่อ่อนแอในสหรัฐ และวิกฤตหนี้สินในยุโรป ซึ่งเป็นปัจจัยที่กดราคาน้ำมันให้ต่ำลงมาตลอดช่วงหลายเดือนที่ผ่านมา

ดังจะเห็นได้จากราคาน้ำมันเมื่อวันที่ 1 ก.ค. ซึ่งปรับลงมาต่ำกว่า 75 เหรียญสหรัฐต่อบาร์เรลในตลาดสิงคโปร์ เนื่องจากตลาดหุ้นทั่วโลกตกอยู่ในภาวะซบเซา

ด้วยเหตุนี้ สาเหตุหนึ่งที่ทำให้ราคาน้ำมันมีภูมิคุ้มกันจากภัยคุกคามจากฤดูพายุเฮอริเคนก็คือ ภาวะเศรษฐกิจที่ยังไม่คงที่ ทำให้ระดับความต้องการอยู่ในระดับที่ไม่สูงมาก

หากเป็นสถานการณ์เดียวกับเมื่อปี 2551 ซึ่งจำนวนและระดับความรุนแรงของพายุเฮอริเคนใกล้เคียงกับปีนี้ โดยมีพายุจำนวน 16 ลูก ราคาน้ำมันมีโอกาสที่จะไต่ระดับขึ้นไปอย่างไม่หยุดหย่อนแน่นอน เพราะภาวะเศรษฐกิจที่ยังคึกคักในขณะนั้นเป็นปัจจัยหนุนหลัง

ปฏิกิริยาของราคาน้ำมันต่อฤดูพายุเฮอริเคนในอ่าวเม็กซิโกในปีนี้จึงมีแนวโน้มที่ไม่รุนแรงนัก จนกว่าพื้นฐานของเศรษฐกิจโลกจะกลับมาแข็งแกร่งอีกครั้ง