กรอบเงินเฟ้อเป้าหมายที่เหมาะสม

กรอบเป้าหมายเงินเฟ้อที่เหมาะสมจะช่วยให้การดำเนินนโยบายการเงิน เพื่อดูแลเสถียรภาพด้านราคาเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ ซึ่งนับตั้งแต่ปี 2543 ที่ประเทศไทยเริ่มใช้กรอบเป้าหมายอัตราเงินเฟ้อพื้นฐานเฉลี่ยรายไตรมาสที่ 0–3.5% และต่อมาปรับเปลี่ยนเป็น 0.5–3% นั้น เศรษฐกิจไทยในภาพรวมเติบโตได้ในระดับที่น่าพอใจ รวมถึงมีอัตราเงินเฟ้ออยู่ในระดับต่ำและไม่ผันผวนมากนัก

อย่างไรก็ดี นับตั้งแต่ปี 2555 คณะกรรมการนโยบายการเงินได้พิจารณาทบทวนกรอบเป้าหมายเงินเฟ้อ และเห็นชอบให้เสนออัตราเงินเฟ้อทั่วไปเป็นเป้าหมายของนโยบายการเงินแทนอัตราเงินเฟ้อพื้นฐาน เพราะอัตราเงินเฟ้อทั่วไปสามารถสะท้อนค่าครองชีพได้ดี และสอดคล้องกับการคาดการณ์เงินเฟ้อของประชาชนมากกว่าอัตราเงินเฟ้อพื้นฐาน ซึ่งจะช่วยเสริมประสิทธิภาพ
ของนโยบายการเงินได้ดีขึ้น

รวมถึงเปลี่ยนจากการกำหนดเป้าหมายเงินเฟ้อรายไตรมาสแบบช่วงที่มีเพียงขอบบนและขอบล่างเป็นเป้าหมายเฉลี่ยรายปีที่มีค่ากลางชัดเจน และอนุญาตให้มีค่าความยืดหยุ่นเพื่อรองรับความผันผวนที่เกิดจากปัจจัยชั่วคราว

ความท้าทายที่มาพร้อมกับเป้าหมายเงินเฟ้อใหม่ คือ การสื่อสารทำความเข้าใจกับสาธารณชนถึงการประเมินแรงกดดันเงินเฟ้อที่มาจากทั้งปัจจัยชั่วคราว และปัจจัยที่ส่งผลกระทบแบบถาวร รวมทั้งเหตุผลต่างๆ ที่ใช้ประกอบการตัดสินใจดำเนินนโยบายการเงิน เพื่อให้การยึดเหนี่ยวการคาดการณ์เงินเฟ้อมีประสิทธิภาพ

การกำหนดกรอบเป้าหมายเงินเฟ้อที่เหมาะสมและชัดเจนเป็นเป้าหมายในการดำเนินนโยบายการเงินนั้น มีส่วนช่วยให้ธนาคารกลางบรรลุพันธกิจหลักในการดูแลเสถียรภาพด้านราคา หรือการรักษาอัตราเงินเฟ้อให้อยู่ในระดับต่ำและไม่ผันผวนเกินไป ซึ่งเป็นเงื่อนไขสำคัญต่อการเติบโตทางเศรษฐกิจอย่างยั่งยืน โดยการกำหนดเป้าหมายที่เหมาะสมและชัดเจนจะช่วยเพิ่มความโปร่งใส รวมทั้งเสริมสร้างความน่าเชื่อถือของการดำเนินนโยบายการเงิน ทำให้นโยบายการเงินสามารถยึดเหนี่ยวการคาดการณ์เงินเฟ้อของสาธารณชนในอนาคต โดยเฉพาะในระยะกลางถึงระยะยาว ซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญที่มีอิทธิพลต่อเงินเฟ้อ และนำมาซึ่งเสถียรภาพด้านราคาในที่สุด

องค์ประกอบของเป้าหมายเงินเฟ้อที่สำคัญแบ่งได้เป็น 4 ส่วน

1) ดัชนีราคาเป้าหมาย

2) ระดับของเป้าหมาย

3) รูปแบบของเป้าหมาย

และ 4) ระยะเวลาของเป้าหมาย

ดังนั้น การจะเลือกและผสมผสาน
องค์ประกอบต่างๆ ให้เหมาะสมลงตัวนั้นจะต้องทำให้เป้าหมายเงินเฟ้อสะท้อนคุณสมบัติสำคัญ 3 ประการ

กล่าวคือ (1) สามารถสะท้อนค่าครองชีพหรือระดับราคาสินค้าและบริการโดยรวมในระบบเศรษฐกิจได้ดี ซึ่งเป็นตัวแปรที่ส่งผลต่อเสถียรภาพด้านราคาและการเติบโตทางเศรษฐกิจอย่างยั่งยืน

(2) มีความยืดหยุ่นเพียงพอในการรองรับความผันผวนจากปัจจัยชั่วคราวที่มีผลต่อเงินเฟ้อในระยะสั้น และไม่กระทบต่อเสถียรภาพเศรษฐกิจโดยรวม

(3) มีความเหมาะสมกับโครงสร้างเศรษฐกิจของประเทศ และอยู่ในวิสัยที่นโยบายการเงินสามารถดูแลได้

ทั้งนี้ ทางเลือกขององค์ประกอบต่างๆ ล้วนมีรายละเอียดที่ต้องคำนึงถึง โดยข้อดีข้อด้อยที่แตกต่างดังปรากฏในตาราง