วางรากฐานที่ดี

จากข้อเสนอแก้ไขร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ทั้งของคณะรัฐมนตรี (ครม.) สภาปฏิรูปแห่งชาติ (สปช.) สภานิติบัญญัติแห่งชาติ (สนช.) สะท้อนว่าเนื้อหารัฐธรรมนูญของคณะกรรมาธิการยกร่างฯ ยังมีจุดบกพร่อง มีสาระสำคัญบางประการที่ยังคลุมเครือ อีกทั้งในภาพรวมยังไม่ตอบสนองความต้องการที่แท้จริง

ดังนั้นขั้นตอนจากนี้คณะกรรมาธิการยกร่างฯ จะต้องนำ
ข้อเสนอแต่ละกลุ่มไปปรับปรุงแก้ไขเนื้อหาสาระให้มีความกระชับ ลดความกังวลที่หลายฝ่ายห่วงใย เพื่อให้รัฐธรรมนูญฉบับใหม่เป็นเครื่องมือเดินหน้าขับเคลื่อนประเทศไปข้างหน้าให้ได้

อย่างไรก็ดี เราไม่เห็นด้วยอย่างยิ่งหากการปรับแก้ถ้อยคำ หรือสาระสำคัญใดๆ ตามประสงค์ขององค์กรใดองค์กรหนึ่งที่หวังให้กลไกกระบวนการตรวจสอบของรัฐลดความเข้มข้นลง รวมทั้งมีการบิดเบือนหลักการการปกป้องคุ้มครองสิทธิเสรีภาพของประชาชน

การแก้ไขรัฐธรรมนูญกระทั่งนำไปสู่การให้ความเห็นชอบต้องยึดหลักการถ่วงดุลอำนาจ และเชื่อมโยงกับประชาชน มุ่งเน้นให้รัฐบาลในอนาคตมีความเข้มแข็งควบคู่การสร้างกลไกตรวจสอบที่มีประสิทธิภาพ ไม่ใช่การปรับแก้ตามคำเรียกร้องที่เห็นแก่ตัวของบางกลุ่มบางองค์กร อาทิ เสนอให้มีการแก้ไขสาระสำคัญเพื่อเอื้อประโยชน์ต่อการลงทุน โดยเห็นว่ากระบวนการจัดทำประชาพิจารณ์ยังเป็นอุปสรรค

คณะกรรมาธิการยกร่างฯ จะต้องน้อมรับข้อท้วงติงจากทุกฝ่ายและปรับแก้ให้มีความรอบคอบรอบด้านมากที่สุด โดยเฉพาะการออกแบบระบบการเลือกตั้งต้องไม่เป็นช่องโหว่จนสร้างปัญหาต่อระบบการปกครองขึ้นในอนาคตอีก

ต้องยอมรับว่าตลอดระยะเวลาที่ผ่านมาเราขาดระบบการตรวจสอบที่เข้มแข็ง ทำให้นักการเมืองซึ่งเป็นผู้แทนปวงชนมีความเหิมเกริม ลุแก่อำนาจ และไม่มีความรับผิดชอบต่อผู้มีสิทธิเลือกตั้ง ท้ายที่สุดทำให้พรรคการเมืองไม่มีความเป็นประชาธิปไตย หลังเลือกตั้งประชาชนเสมือนถูกตัดขาดจากระบบพรรคการเมือง ซ้ำร้ายทุนกลับมีอำนาจเหนือพรรค ส่งผลต่อการกำหนดทิศทางการพัฒนาประเทศที่ไม่ได้ยึดประโยชน์ของประชาชนเป็นตัวตั้ง กลายเป็นวงจรอุบาทว์กัดกร่อนประเทศไม่จบสิ้น

เพื่อให้กฎหมายสูงสุดได้รับการยอมรับจากทุกภาคส่วน องค์ประกอบของรัฐธรรมนูญที่ดีจึงจะต้องสั้นกระชับไม่เยิ่นเย้อจนสร้างความสับสนและต้องมีการยื่นตีความกันให้วุ่นวายอีก

องค์ประกอบการปกครองคนหมู่มากที่ดีจะต้องไม่มีองค์กรอิสระใหม่ๆ เพิ่มเติมจากที่มีอยู่เดิมจนหยุมหยิมยิบย่อยมากเกินไป ขณะที่หลายบทบาทสามารถไปกำหนดไว้ในกฎหมายประกอบรัฐธรรมนูญ ทั้งนี้ก็เพื่อเป็นการประหยัดงบประมาณ บางหน่วยงานที่ทำงานซ้ำซ้อนควรถูกยุบทิ้งเสียด้วยซ้ำ

ฉะนั้น การส่งต่อรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ให้เป็นที่ยอมรับในวงกว้างจะมีขึ้นได้หากตั้งอยู่บนการวางรากฐานอนาคตประเทศที่ดี มีการกำหนดกรอบการลดความเหลื่อมล้ำที่ชัดเจน และมีหลักประกันที่เชื่อมั่นได้ว่ากติกานี้ไม่ถูกฉีกด้วยอำนาจนอกระบบอีก