ถือเป็นแบบอย่าง

ไม่เพียงแต่ภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (อาเซียน) เท่านั้นค่ะ ที่กำลังเผชิญหน้ากับวิกฤตผู้อพยพ ซึ่งพ่วงมาด้วยปัญหาลักลอบค้ามนุษย์ เพราะภูมิภาคยุโรปเองก็กำลังปวดหัวกับปัญหาผู้อพยพที่แห่แหนลักลอบเข้าเขตของยุโรปผ่านทางน่านน้ำทะเลเมดิเตอร์เรเนียนด้วยเช่นกัน

สำหรับเหตุผลหลักๆ ของการอพยพของผู้อพยพที่พยายามหาทางเข้าไปยุโรปก็ไม่แตกต่างจากผู้อพยพชาวโรฮีนจาและบังกลาเทศในอาเซียน นั่นคือเพื่อลี้ภัยหนีตายเป็นหลัก ขณะที่เหตุผลรองลงมือก็คือเพื่อแสวงหาโอกาสที่ดีกว่าบ้านเกิดในการตั้งต้นชีวิต

ทั้งนี้ ในส่วนของยุโรป ผู้อพยพส่วนใหญ่ล้วนมาจากทวีปแอฟริกา โดยสถานการณ์การอพยพยิ่งทวีความรุนแรงมากขึ้น หลังลิเบียประเทศในแนวชายฝั่งตอนเหนือของแอฟริกาเกิดสงครามกลางเมืองจนกลายเป็นประเทศไร้รัฐ เนื่องจากสภาพบ้านเมืองที่ไร้การควบคุมดังกล่าวกลายเป็นช่องทางให้กลุ่มลักลอบค้ามนุษย์หาประโยชน์ด้วยการขนคนที่ต้องการหนีความยากจนจากบ้านเกิด โดยเฉพาะแถบใต้ทะเลทรายซาฮารา สวมรอยเป็นผู้ลี้ภัยลิเบียมาตั้งตัวในยุโรป

ยิ่งไปกว่านั้น ยังมีรายงานจากแหล่งข่าววงในเตือนมาอีกว่า อาจมีสมาชิกเครือข่ายกลุ่มก่อการร้ายแฝงตัวเข้ามากับกลุ่มผู้อพยพ บั่นทอนความมั่นคงภายในยุโรปให้บอบช้ำยิ่งขึ้นไปอีก

ขณะเดียวกัน แม้จะเห็นแก่มนุษยธรรมมากแค่ไหน แต่สถานการณ์เศรษฐกิจของยุโรปที่อยู่ในขั้นเอาตัวแทบไม่รอดในปัจจุบัน ส่งผลให้นานาประเทศในยุโรป ไล่เรียงตั้งแต่ระดับรัฐบาลไปจนถึงระดับรากหญ้า ออกปากตรงกันว่าคงไม่อาจแบกรับภาระของผู้อพยพเหล่านี้ได้ไหว

ที่หยิบยกประเด็นนี้ขึ้นมาเล่าสู่กันฟังครั้งนี้ ก็เพื่อชี้ให้เห็นค่ะ ว่า แม้แต่ประเทศพัฒนาแล้วอย่างในยุโรปก็กำลังปวดหัวกับวิกฤตผู้อพยพไม่ต่างจากเรา แถมดูท่าว่าอาจจะรุนแรงกว่าด้วยซ้ำ เมื่อเปรียบเทียบจำนวนผู้อพยพที่ของเขาเฉียดหลักล้าน แต่ของเราแตะที่หลักแสนต้นๆ

และแม้จะเผชิญปัญหาเหมือนกัน แต่ก็ไม่ได้หมายความว่าอาเซียนเราควรจะยึดถือแนวทางแก้ปัญหาแบบยุโรป โดยมีตั้งแต่มาตรการแก้เบื้องต้นอย่างการจัดหาที่พักพิงชั่วคราวไปจนถึงมาตรการระยะยาวซึ่งมีตั้งแต่การกดดันประเทศต้นทาง การกำหนดโควตาเพื่อช่วยกันแบ่งเบาภาระดูแลผู้อพยพ ไปจนถึงมาตรการเด็ดขาดอย่างการใช้กำลังทหารแต่อย่างใดค่ะ

เพราะแต่ละปัญหาย่อมมีบริบทและประเด็นปลีกย่อยที่ต้องการแนวทางแก้ไขที่แตกต่างออกไป กระนั้น การร่วมมือร่วมใจพูดคุยและเร่งลงมือทำอย่างจริงจังของชาติในยุโรปก็เป็นสิ่งที่อาเซียนควรเรียนรู้และยึดถือเป็นแบบอย่างได้ค่ะ