ประกันตัวประวัติศาสตร์แลกยิ่งลักษณ์หนี

โดย...ทีมข่าวในประเทศโพสต์ทูเดย์

คดีการปล่อยปละละเลย ก่อให้เกิดการทุจริตในโครงการรับจำนำข้าว ของยิ่งลักษณ์ ชินวัตร อดีตนายกรัฐมนตรี ในฐานะเป็นจำเลย ความผิดปฏิบัติหน้าที่มิชอบสร้างความเสียหายแก่รัฐตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 157 และ พ.ร.บ.ว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ (ป.ป.ช.) พ.ศ. 2542 มาตรา 123/1 ที่ละเลยไม่ยับยั้งโครงการจำนำข้าวสร้างความเสียหายกว่า 5 แสนล้านบาท นั้นเริ่มเข้าสู่กระบวนการพิจารณา ของศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองอย่างเป็นทางการแล้ว เมื่อวันที่ 19 พ.ค.

ทั้งนี้ ยิ่งลักษณ์ ได้เดินทางมายังศาล โดยมีกลุ่มกองเชียร์รวมถึงอดีตนักการเมืองพรรคเพื่อไทยมาให้กำลังใจอย่างคับคั่ง เพราะเป็นการปรากฏตัวครั้งแรกในฐานะจำเลย ภายหลังอัยการมีมติยื่นฟ้องในการทุจริตโครงการรับจำนำข้าว

ทันทีที่ “ยิ่งลักษณ์” เดินทางเข้าไปยังห้องพิจารณาคดี องค์คณะผู้พิพากษาทั้ง 9 คน ได้ออกนั่งบัลลังก์เริ่มกระบวนพิจารณาคดีครั้งแรก พร้อมสอบถามว่า จำเลยให้การรับสารภาพหรือปฏิเสธ โดย
“ยิ่งลักษณ์” ให้การปฏิเสธ ศาลจึงได้หารือคู่ความเพื่อกำหนดนัดตรวจพยานหลักฐานต่อไป ซึ่ง “ยิ่งลักษณ์” จะให้การเป็นลายลักษณ์อักษรต่อศาลในวันที่ 3 ก.ค.นี้ ทางศาลฎีกาฯ จึงนัดตรวจพยานหลักฐาน ในวันที่ 21 และ 28 ก.ค. เวลา 09.00 น. โดยศาลให้ “ยิ่งลักษณ์” มาทุกครั้งตามที่ศาลนัด

หลังเข้ารับฟังคำฟ้องจากศาล “ยิ่งลักษณ์” ได้ยื่นคำร้องขอปล่อยตัวชั่วคราว ทางศาลได้พิจารณาแล้วมีคำสั่งอนุญาตให้ปล่อยชั่วคราว ตีราคาการประกันในวงเงินจำนวน 30 ล้านบาท โดยใช้สมุดบัญชีเงินฝากธนาคารกรุงเทพยื่นต่อศาล ทั้งนี้ศาลมีเงื่อนไขห้ามเดินทางออกนอกประเทศ เว้นแต่จะได้รับอนุญาตจากศาลเท่านั้น

อย่างไรก็ตาม การขอยื่นหลักทรัพย์ที่เป็นวงเงินขอประกันตัวจำนวน 30 ล้านบาท ของ “ยิ่งลักษณ์” ในครั้งนี้ นับเป็นจำนวนเงินที่ต้องบันทึกไว้ในหน้าประวัติศาสตร์ของการเมืองประเทศไทย เพราะในอดีตจวบจนปัจจุบัน ศาลไม่เคยกำหนดวงเงินประกันสูงเท่ากับครั้งนี้

ที่ผ่านมา ยังไม่เคยปรากฏว่ามีการตั้งหลักทรัพย์ประกันในคดีการเมืองที่ต้องใช้เงินประกันสูงเท่าครั้งนี้มาก่อน นั่นอาจมาจากปัจจัยมูลค่าของความเสียหายในโครงการทุจริตรับจำนำข้าวที่มีมูลค่ากว่า
5 แสนล้านบาท ได้สร้างผลกระทบต่อสภาพเศรษฐกิจและสังคม รวมถึงกลไกการเกษตรและการขายข้าวที่ต้องประสบปัญหา เพราะข้าวไทยถือเป็นสินค้าหลักในการขายให้กับนานาประเทศ จึงอาจเป็นตัวแปรในการตีราคาเงินประกันที่สูง เพื่อให้สมเหตุสมผลกับผลกระทบและความเสียหายที่เกิดขึ้น แต่หลายคนมองว่าคดีนี้ไม่เกี่ยวกับคดีแพ่งที่จะมีการฟ้องร้องเรียกค่าเสียหายกันอีก จะนำมาเหมารวมไม่ได้ แต่ทั้งหมดนี้อยู่ที่ดุลพินิจของศาล

เมื่อไล่ย้อนคดีของศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองในอดีต พบว่าอย่างคดีการทุจริตซื้อขายที่ดินย่านถนนรัชดาภิเษก จากกองทุนเพื่อการฟื้นฟูและพัฒนาระบบสถาบันการเงินมูลค่า 772 ล้านบาท โดยมี พ.ต.ท.ทักษิณ ชินวัตร อดีตนายกรัฐมนตรี เป็นจำเลยในคดี ศาลได้กำหนดวงเงินขอประกันตัวหลักทรัพย์ 8 ล้านบาท โดยมีเงื่อนไขห้ามออกนอกราชอาณาจักร คดีการทุจริตซื้อเรือและรถดับเพลิงของกรุงเทพมหานคร ในวงเงินงบประมาณจำนวน 6,687,489,000 ล้านบาท  ที่มี “ประชา มาลีนนท์” อดีต รมช.มหาดไทย เป็นจำเลยในคดี ยื่นวงเงินขอประกันตัวหลักทรัพย์เพียง 2 ล้านบาทเท่านั้น 

เช่นเดียวกับคดีโกงมโหฬารอย่างการทุจริตก่อสร้างโครงการบ่อบำบัดน้ำเสีย ต.คลองด่าน อ.บางบ่อ จ.สมุทรปราการ สร้างความเสียหายกว่า 1 หมื่นล้านบาท มี “วัฒนา อัศวเหม” อดีต รมช.มหาดไทย เป็นผู้ต้องหา ยื่นประกันตัวในวงเงิน 2.2 ล้านบาท และคดี “นพดล ปัทมะ” อดีต รมว.ต่างประเทศ ในข้อหาปฏิบัติหน้าที่มิชอบ มาตรา 157 หลังไปลงนามแถลงการณ์ร่วมเขาพระวิหารไทย-กัมพูชา โดยไม่ผ่านสภา ยื่นวงเงินประกัน 2 ล้านบาท

ผลจากวงเงินประกันตัวสูงลิ่วถึง 30 ล้านบาท นั้น ยังต้องจับตามองไปที่คดีการทุจริตโครงการระบายข้าวแบบจีทูจี หรือรัฐต่อรัฐ ซึ่งเป็นคดีต่อเนื่องในโครงการรับจำนำข้าว โดยศาลฎีกาฯ จะนัดพิจารณาคดีครั้งแรกในวันที่ 29 มิ.ย. โดยมี “บุญทรง เตริยาภิรมย์” อดีตรมว.พาณิชย์ “ภูมิ สาระผล” อดีต รมช.พาณิชย์ และพวกรวม 21 ราย เป็นจำเลยทั้งหมดและจะต้องเดินทางมารายงานตัวต่อศาลด้วยตัวเอง

งานนี้ หากศาลฎีกาฯ เรียกหลักประกันเช่นเดียวกับ “ยิ่งลักษณ์” นั่นหมายความว่าทั้งคู่อาจต้องหาหลักประกันที่เป็นเงินสด 30 ล้านบาทมาให้ได้ ไม่เช่นนั้น “บุญทรง” และ “ภูมิ” คงสิ้นอิสรภาพ

อย่างไรก็ตาม เมื่อย้อนไปดูการแสดงบัญชีทรัพย์สินและหนี้สินตามที่ทั้งคู่ยื่นแสดงไว้กับคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ (ป.ป.ช.) หลังพ้นตำแหน่งเมื่อวันที่ 9 ธ.ค. 2556 พบว่า “บุญทรง” และคู่สมรสมีทรัพย์สินมากกว่าหนี้สิน 18,039,209  บาท  ส่วน “ภูมิ” และคู่สมรสมีทรัพย์สินมากกว่าหนี้สิน  41,503,864 บาท

หากจากนี้ไป “บุญทรง-ภูมิ” ไม่สามารถหาหลักทรัพย์เตรียมไว้ประกันตัวได้ โอกาสนอนคุกสูง