ราคาน้ำมันส่อปั่นป่วน ความผันผวนรอเพียบ

โดย...ณัฏฐญา เมฆสมณะศักดิ์

เปลี่ยนแปลงได้ตลอดเวลา สำหรับราคาน้ำมันโลกในช่วงไม่กี่เดือนที่ผ่านมา และต้องยอมรับว่ามีความผันผวนอย่างหนัก ซึ่งเปลี่ยนไปตามปัจจัยตามสถานการณ์โลกที่เกิดขึ้นรายวัน

เพราะอย่างล่าสุด การโจมตีของซาอุดิอาระเบียต่อกลุ่มกบฏฮูธิในเยเมน และกลุ่มติดอาวุธรัฐอิสลาม (ไอเอส) ได้เข้ายึดเมืองรามาดี ซึ่งอยู่ใกล้กับกรุงแบกแดดของอิรัก ได้ส่งผลให้ราคาน้ำมันในตลาดอิเล็กทรอนิกส์ปรับตัวเพิ่มขึ้น ในช่วงเช้าของการซื้อขายวันที่ 18 พ.ค.ที่ผ่านมา

อย่างไรก็ตาม สัปดาห์ก่อนหน้านี้ราคาน้ำมันกลับปรับตัวลดลงติดต่อกัน อันเนื่องมาจาก ตัวเลขเศรษฐกิจของจีน ซึ่งเป็นผู้บริโภคน้ำมันรายใหญ่ที่อ่อนแอ รวมไปถึงการยกเลิกการใช้แท่นขุดเจาะน้ำมันที่อยู่ในระดับต่ำมากที่สุด นับตั้งแต่สัปดาห์ที่สิ้นสุด วันที่ 5 ธ.ค.ปีที่แล้ว

ปัจจัยทั้งหลายเหล่านี้จึงเป็นสิ่งที่ตลาดควรจับตาอย่างใกล้ชิด โดยเฉพาะกลุ่มนักลงทุนที่ต้องการเข้าเก็งกำไรในตลาดน้ำมันโลก เพราะเมื่อดูจากปัจจัยแวดล้อมแล้ว ราคาน้ำมันโลกในช่วงเวลานี้นั้นคาดเดาได้ยากเหลือเกินว่าจะขึ้นหรือลง

สำหรับปัจจัยที่จะช่วยผลักดันให้ราคาน้ำมันโลกปรับเพิ่มขึ้นนั้นก็มีหลักๆ อยู่ 3 ประเด็นด้วยกัน เรื่องแรกนั้นเป็นการโจมตีของซาอุดิอาระเบียต่อกลุ่มกบฏฮูธิเยเมน ที่แม้ว่าเยเมนจะไม่ได้เป็นสมาชิกของกลุ่มโอเปก และผลิตน้ำมันคิดเป็นสัดส่วนที่ต่ำมากของโลก ทว่า เยเมนก็ตั้งอยู่ที่ช่องแคบบับ เอล มันเดบ หนึ่งในเส้นทางขนส่งน้ำมันที่สำคัญของโลก โดยขนส่งน้ำมันราว 4.7 ล้านบาร์เรล/วัน

ส่วนปัจจัยที่สอง คือ การรุกคืบของกลุ่มไอเอสที่สามารถเข้ายึดเมืองรามาดี ซึ่งอยู่ใกล้กับกรุงแบกแดดของอิรักได้ ซึ่งเมืองดังกล่าวนั้นเป็นเมืองที่มีขนาดใหญ่ที่สุดในฝั่งตะวันตกของอิรัก และยังเป็นที่มั่นของกองทัพอิรักนั่นเอง

“กลุ่มประเทศอ่าวยังคงสร้างความกังวลให้กับตลาด หลังจากที่การรุกคืบของไอเอสสามารถเป็นภัยคุกคามต่อการผลิตน้ำมันของอิรัก และความสัมพันธ์ของซาอุดิอาระเบียกับอิหร่านที่ย่ำแย่ลง” ธินา ซอลท์เวดท์ นักวิเคราะห์น้ำมันของธนาคารนอร์เดีย กล่าว

ทั้งนี้ ความสัมพันธ์ของซาอุดิอาระเบียกับอิหร่านนั้นไม่ดีเท่าไรนัก อันเนื่องมาจากความเห็นที่แตกต่างเกี่ยวกับในประเด็นเรื่องศาสนา อีกทั้งทางซาอุดิอาระเบียยังระบุว่า อิหร่านเป็นผู้สนับสนุนช่วยเหลือให้กับกลุ่มกบฏ ซึ่งอิหร่านปฏิเสธมาโดยตลอด

ยิ่งไปกว่านั้น ล่าสุดมีรายงานว่า ซาอุดิอาระเบียกำลังเจรจาซื้ออาวุธนิวเคลียร์จากปากีสถาน ภายหลังจากที่ชาติมหาอำนาจของโลกกำลังพิจารณาผ่อนคลายการคว่ำบาตรให้อิหร่าน เพื่อแลกกับการจำกัดการพัฒนาศักยภาพอาวุธนิวเคลียร์ โดยซาอุดิอาระเบีย ระบุว่า การผ่อนคลายการคว่ำบาตรจะยิ่งทำให้อิหร่านมีความสามารถในการพัฒนาอาวุธมากขึ้น

สำหรับปัจจัยที่สาม คือ ประเด็นเรื่องดีลการผ่อนคลายการคว่ำบาตรของอิหร่าน โดยอิหร่านนั้นนับว่าเป็นหนึ่งในประเทศของกลุ่มโอเปก แต่ในช่วงที่ผ่านมาอิหร่านถูกคว่ำบาตรการส่งออกน้ำมัน ซึ่งหากว่าชาติมหาอำนาจและอิหร่านไม่สามารถบรรลุข้อตกลงร่วมกันได้ จะทำให้ราคาน้ำมันดีดตัวขึ้นอย่างแน่นอน

อย่างไรก็ตาม ถ้าถามว่าราคาน้ำมันจะดีดกลับไปอยู่ที่ 100 เหรียญสหรัฐ/บาร์เรล เหมือนกับที่เคยเกิดขึ้นในปีที่แล้วหรือไม่ คำตอบคงต้องบอกว่า “เป็นไปได้ยาก” เพราะผู้เชี่ยวชาญหลายสำนักต่างลงความเห็นว่า ได้หมดยุคของน้ำมัน 100 เหรียญสหรัฐ/บาร์เรลไปแล้ว

สำนักข่าวกาตาร์รายงานอ้างการสัมภาษณ์ของเนซเซอร์ คาอิล อัล-ไจดาห์ ประธานบริหารของกาตาร์ ปิโตรเลียม ระบุว่า แม้ประเมินว่าราคาน้ำมันจะเพิ่มขึ้นในช่วงเวลาในอนาคต แต่จะไม่แตะระดับ 100 เหรียญสหรัฐ/บาร์เรล

เช่นเดียวกับก่อนหน้านี้ที่วอลสตรีท เจอร์นัล รายงานอ้างแหล่งข่าวที่ใกล้ชิดกับการทำงานของโอเปก ระบุว่า ทางโอเปกเห็นว่าจะไม่เห็นราคาน้ำมันที่ 100 เหรียญสหรัฐ/บาร์เรลอีก ในช่วง 10 ปีข้างหน้านี้

ในอีกด้านหนึ่งแล้ว ปัจจัยที่จะทำให้ราคาน้ำมันเข้าสู่ยุคขาลงอีกครั้งก็มีอยู่มากมายทีเดียว หลักๆ ที่เห็นได้ชัดเจนนั้นก็คือความจริงของตลาดที่ว่า “ซัพพลายน้ำมันยังคงมีมากกว่าความต้องการ” โดยข้อมูลจาก ทิม คัทท์ ประธานฝ่ายปิโตรเลียมของบีเอชพี บิลตัน พบว่าซัพพลายน้ำมันโลกมีมากกว่าความต้องการในแต่ละวันถึง 2 ล้านบาร์เรลเลยทีเดียว ส่วนสำนักงานพลังงานระหว่างประเทศ (ไออีเอ) ยังระบุด้วยว่า การปกป้องส่วนแบ่งตลาดของโอเปกเพิ่งเริ่มต้นขึ้น และชาติในโอเปกอาจจะเพิ่มกำลังการผลิตมากขึ้นไปอีก

นอกจากนี้แล้ว โรคเนดดิน จาวาดี รัฐมนตรีช่วยกระทรวงน้ำมันอิหร่าน ซึ่งเป็นหนึ่งในประเทศที่การประชุมปีที่แล้วอยากให้โอเปกลดกำลังการผลิตลง ออกมากล่าวแล้วว่า การประชุมโอเปกในวันที่ 5 มิ.ย.นี้ โอเปกไม่น่าจะลดกำลังการผลิตลง

ขณะเดียวกัน เบเกอร์ ฮิวจ์ อิงก์ บริษัทข้อมูลด้านพลังงานสหรัฐ ระบุว่า ในช่วงสัปดาห์ที่ผ่านมาที่สิ้นสุดวันที่ 15 พ.ค. จำนวนการยกเลิกการใช้แท่นขุดเจาะน้ำมันในสหรัฐปรับตัวลดลงเพียง 8 แท่นเท่านั้น ซึ่งเป็นการปรับตัวลดลงน้อยที่สุดนับตั้งแต่เดือน ธ.ค.ปีที่แล้ว ซึ่งเป็นข้อมูลที่สะท้อนได้ว่าซัพพลายการผลิตของสหรัฐจะไม่ปรับลดลง

ยิ่งไปกว่านั้นแล้ว แม้ว่าจำนวนแท่นขุดเจาะน้ำมันในสหรัฐจะลดลงต่อเนื่องมาตั้งแต่ปลายปีที่แล้ว ทว่าในความเป็นจริงแล้วปริมาณการผลิตน้ำมันรายสัปดาห์ของสหรัฐยังคงอยู่ในระดับสูง โดยอยู่ที่ 9.37 ล้านบาร์เรล/วัน ในช่วงสัปดาห์ที่ผ่านมา ซึ่งเป็นระดับที่ใกล้กับปริมาณผลิตที่สูงที่สุดนับตั้งแต่ปี 1983

“จนกว่าเราจะเห็นซัพพลายที่ตึงตัว ตลาดก็ยังคงอ่อนไหวกับการปรับตัวลดลง และเมื่อมีหลักฐานว่าพื้นฐาน (ของน้ำมัน) กำลังเปลี่ยนไปจึงจะส่งผลให้ราคาเพิ่มขึ้น” จีน แมคกิลเลียน นักวิเคราะห์อาวุโสของแทรดดิชั่น เอเนอร์จี กล่าว

ขณะเดียวกัน ในประเด็นเรื่องดีลข้อตกลงของอิหร่านที่กำลังเจรจากับชาติตะวันตกก็มีผลต่อราคาน้ำมันเช่นกัน ซึ่งหากว่าอิหร่านได้บรรลุข้อตกลงกับชาติมหาอำนาจ อิหร่านจะสามารถกลับมาส่งออกน้ำมันเพิ่มขึ้นได้อีกครั้ง ซึ่ง จาวาดี รัฐมนตรีช่วยกระทรวงน้ำมันอิหร่าน คาดหวังว่าอิหร่านจะสามารถส่งออกน้ำมันได้ในปริมาณ 2.5 ล้านบาร์เรล/วัน ภายใน 3 เดือนหลังจากมีการยกเลิกการคว่ำบาตร จากระดับปัจจุบันที่อยู่ที่ราว 1 ล้านบาร์เรล/วันเท่านั้น

นอกจากนี้แล้ว อี.เอ. กิบสัน บริษัทนายหน้าซื้อขายเรือ เปิดเผยกับรอยเตอร์ส ว่า อิหร่านกักเก็บน้ำมันเพื่อขายไว้นอกชายฝั่งสูงถึง 30 ล้านบาร์เรล ซึ่งหากมีการยกเลิกการคว่ำบาตรจะทำให้ซัพพลายในส่วนนี้ท่วมตลาดอย่างแน่นอน

ส่วนอีกปัจจัยที่มองข้ามไม่ได้เลยก็คือ การเติบโตทางเศรษฐกิจโลกที่เริ่มส่งสัญญาณชะลอตัวลง โดยเฉพาะยักษ์ใหญ่ของโลกทั้งสองประเทศ ได้แก่ จีนและสหรัฐ โดยเมื่อสัปดาห์ที่แล้วข้อมูลตัวเลขเศรษฐกิจของจีนออกมาค่อนข้างย่ำแย่ ส่วนตัวเลขการค้าปลีกของสหรัฐก็ไม่กระเตื้องขึ้นเช่นกัน

การคาดการณ์ว่าราคาน้ำมันจะปรับลดลงในครั้งนี้ เห็นได้แล้วจากข้อมูลของคณะกรรมการซื้อขายสินค้าโภคภัณฑ์ล่วงหน้า (ซีเอฟทีซี) ของสหรัฐ เปิดเผยว่า ในช่วงสัปดาห์ที่ผ่านมาการเข้าถือครองการเก็งกำไรระยะยาวในน้ำมันดิบเวสต์เทกซัสของเหล่ากองทุนบริหารความเสี่ยง (เฮดจ์ฟันด์) นั้นปรับลดลง 2.1% ซึ่งมากที่สุดในรอบ 2 เดือน ขณะที่การถือครองในระยะสั้นนั้นปรับตัวลดลงแตะระดับต่ำที่สุดตั้งแต่เดือน ส.ค.ปีที่แล้ว

จึงเป็นที่ชัดเจนว่าราคาน้ำมันในขณะนี้เป็นสิ่งที่คาดเดาได้ยากยิ่ง ฉะนั้นแล้วนักลงทุนที่ต้องการลงทุนในตลาดน้ำมันตอนนี้ จึงต้องคอยจับตาดูสถานการณ์ในตลาดอย่างใกล้ชิด