กางเมกะโปรเจกต์ พลิกโฉม 'ลุ่มแม่น้ำโขง'

โดย...อนัญญา มูลเพ็ญ

แม้จะเข้าสู่ช่วงโค้งสุดท้ายก่อนเปิดประชาคมอาเซียน 31 ธ.ค. 2558 แต่ทว่าในภูมิภาคนี้ โดยเฉพาะในอนุภูมิภาคลุ่มแม่น้ำโขงยังคงต้องการการลงทุนโครงสร้างพื้นฐานที่จำเป็นอีกมาก

สำนักงานความร่วมมือพัฒนาเศรษฐกิจกับประเทศเพื่อนบ้าน (องค์การมหาชน) หรือ NEDA จัดสัมมนา “10 ปี NEDA กับความมุ่งมั่นสร้างสรรค์ เพื่อการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมในภูมิภาค”

อาคม เติมพิทยาไพสิฐ รมช.คมนาคม และเลขาธิการคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สศช.) ระบุในงานสัมมนาว่า ภายใต้กรอบความร่วมมือทางเศรษฐกิจในอนุภูมิภาค ลุ่มแม่น้ำโขง 6 ประเทศ หรือจีเอ็มเอส จะพบว่าในระยะ 10 ปีข้างหน้า (2557-2566) ภูมิภาคนี้จะมีการลงทุน 204 แผนงาน 10 สาขา มูลค่าลงทุน 5.13 หมื่นล้านเหรียญสหรัฐ หรือ 1.6 ล้านล้านบาท ซึ่งวงเงินลงทุนดังกล่าวจะเป็นการลงทุนโครงสร้างพื้นฐานภายใต้กรอบความร่วมมือของไทย 5,475 ล้านเหรียญสหรัฐ หรือ 1.7 แสนล้านบาท หรือคิดเป็น 10.6% ของเงินลงทุนรวม

อาคม อธิบายว่า ชาติสมาชิกจีเอ็มเอสเห็นชอบแนวทางพัฒนาอนุภูมิภาคลุ่มแม่น้ำโขงเป็น 3 แนวพื้นที่ ได้แก่ 1.ระเบียงเศรษฐกิจแนวตะวันออก-ตะวันตก (East-West Economic Corridor)
เชื่อมพม่า-ไทย-ลาว-เวียดนาม ระยะทาง 1,500 กิโลเมตร ล่าสุดธนาคารพัฒนาเอเชีย (เอดีบี) ได้ให้ความช่วยเหลือทางเทคนิคแก่รัฐบาลพม่าในการพัฒนาเส้นทางอินดู-กอกะเร็ก

ส่วนการพัฒนาเส้นทางลัดเมาะละแหม่ง-กอกะเร็ก รัฐบาลญี่ปุ่นจะรับผิดชอบในการก่อสร้างถนน และรัฐบาลไทยรับผิดชอบการก่อสร้างสะพานข้ามแม่น้ำเมยแห่งที่สอง รวมถึงพัฒนาเส้นทางใหม่จากเมียวดี-กอกะเร็ก

2.แนวระเบียงเศรษฐกิจเหนือ-ใต้ (North-South Economic Corridor) มีโครงการสำคัญ คือ รถไฟสิงคโปร์-คุนหมิง ซึ่งในส่วนประเทศไทยมีโครงการลงทุน คือ โครงการความร่วมมือรถไฟไทย-จีน กรุงเทพฯ-หนองคาย ที่จะเชื่อมกับรถไฟของ สปป.ลาว-จีน ตั้งแต่เวียงจันทน์-บ่อฮั่น-บ่อเต็น-นครคุนหมิง และรถไฟทางคู่ หัวหิน-ประจวบคีรีขันธ์-ชุมพร-สุราษฎร์ธานี-สงขลา-หาดใหญ่-ปาดังเบซาร์ จ.สงขลา

และ 3.ระเบียงเศรษฐกิจด้านใต้ (Southern Economic Corridor) เชื่อมพม่า-ไทย-กัมพูชา-เวียดนาม ได้แก่ โครงการถนน 2 เลน เชื่อมพื้นที่เขตเศรษฐกิจพิเศษทวาย-ด่านพุน้ำร้อน จ.กาญจนบุรี ระยะทาง 138 กิโลเมตร 4,500 ล้านบาท ซึ่ง NEDA จะปล่อยกู้เงินในอัตราดอกเบี้ยผ่อนปรนให้รัฐบาลพม่าและว่าจ้างผู้รับเหมาไทยลงทุนถนนเส้นดังกล่าว

ขณะที่การพัฒนาเขตเศรษฐกิจพิเศษทวายและการร่วมลงทุนในนิติบุคคลเฉพาะกิจ (SPV) นั้น พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี จะเดินทางไปญี่ปุ่นระหว่างวันที่ 3-5 มิ.ย.นี้ เพื่อร่วมลงนามความร่วมมือ (เอ็มโอยู) ระหว่าง 3 ประเทศ คือ ไทย-พม่า-ญี่ปุ่น พร้อมทั้งเข้าร่วมประชุมความร่วมมืออนุภูมิภาคลุ่มแม่น้ำโขง-ญี่ปุ่นด้วย  

นอกจากนี้ ไทยยังมีโครงการลงทุนโครงสร้างพื้นฐานเชื่อมโยงชายแดนไทย-พม่ามายังเขตเศรษฐกิจที่สำคัญของไทย คือ โครงการก่อสร้างมอเตอร์เวย์เส้นบางใหญ่-กาญจนบุรี และโครงการรถไฟรางขนาดมาตรฐาน กาญจนบุรี-กรุงเทพฯ-สระแก้ว-อรัญประเทศ-แหลมฉบังซึ่งเป็นการลงทุนภายใต้กรอบความร่วมมืออนุภูมิภาค และเป็นการลงทุนระบบรางที่เชื่อมโยงท่าเรือขนาดใหญ่ 2 แห่ง คือ ท่าเรือน้ำลึกทวาย และท่าเรือแหลมฉบัง

อาคม ระบุว่า โครงการลงทุนที่สำคัญของไทย ซึ่งอาจถือได้ว่าเป็นการลงทุนโครงสร้างพื้นฐานในภูมิภาคนี้และอยู่ระหว่างการเจรจา ได้แก่ โครงการรถไฟความเร็วสูง คือ เส้นกรุงเทพฯ-เชียงใหม่ ที่ญี่ปุ่นสนใจจะร่วมลงทุนกับไทย

ด้าน ฉลองภพ สุสังกร์กาญจน์ อดีต รมว.คลัง มองว่า ขณะนี้เศรษฐกิจไทยมาถึงทางตันของการเติบโต เนื่องจากการส่งออกที่เคยเป็นแรงขับเคลื่อนหลักอ่อนแอลง ดังนั้นความร่วมมือในกลุ่มจีเอ็มเอสจะเป็นเครื่องยนต์ขับเคลื่อนตัวใหม่ แต่จะต้องดำเนินการด้วยความระมัดระวัง โดยเฉพาะการแบ่งปันผลประโยชน์ในภูมิภาค เช่น กรณีรถไฟไทย-จีน ประเทศที่จะได้ประโยชน์คือไทยและจีนที่จะมีมูลค่าการค้าระหว่างกันเพิ่มขึ้น ในขณะที่ สปป.ลาว ได้ประโยชน์น้อยที่สุด

“ในเวทีจีเอ็มเอสที่ทั้งไทย จีน และลาวต่างเป็นสมาชิก ผู้นำทั้ง 3 ประเทศควรหารือกันเรื่องรถไฟ เพราะเห็นกันอยู่ว่า สปป.ลาว จะได้ประโยชน์น้อย เมื่อเทียบกับสองประเทศ และตอนนี้ก็เหมือนเราก้าวออกมาก้าวหนึ่งแล้ว แต่ยังไม่ครบ ถ้าขาดช่วงหนึ่งไปขนสินค้าได้ แต่ก็ไม่คุ้ม และไม่ควรปล่อยทิ้งไว้ยาว” ฉลองภพ กล่าว

ฉลองภพ ยังเสนอว่า ในขณะที่ไทยจะมีการลงทุนโครงสร้างพื้นฐานขนาดใหญ่นับจากนี้ไป รัฐบาลควรใช้โอกาสนี้พัฒนาเทคโนโลยีของประเทศ เช่น ความร่วมมือรถไฟไทย-จีน และไทย-ญี่ปุ่น ที่ไทยต้องวางเงื่อนไขการถ่ายทอดเทคโนโลยีและใช้วัตถุดิบจากไทยในสัดส่วนที่สูง

หากการลงทุนเป็นไปตามแผน นี่จะเป็นการพลิกโฉมของทั้งภูมิภาคเลยทีเดียว