แผนลงทุนระบบราง

ในที่สุดรัฐบาล พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา ก็ได้ข้อสรุปในการเดินหน้าลงทุนรถไฟไทย-จีน และรถไฟไทย-ญี่ปุ่น อย่างเป็นรูปธรรม

ตามแผนแล้ว การดำเนินการก่อสร้างรถไฟสายกรุงเทพฯ-หนองคาย และแก่งคอย-มาบตาพุดนั้น รัฐบาลจีนจะเป็นผู้ลงทุนนั้น จีนจะเร่งดำเนินการในช่วง กทม.-แก่งคอย จะสำรวจพื้นที่ให้แล้วเสร็จในเดือน ต.ค. 2558 และจะก่อสร้างทันที ช่วงแก่งคอย-มาบตาพุด ขณะนี้อยู่ระหว่างขั้นตอนสิ่งแวดล้อม ช่วงแก่งคอย-นครราชสีมา คาดว่าเริ่มสำรวจออกแบบเสร็จในเดือน ก.ย.-ต.ค. 2558 และเริ่มก่อสร้างได้ทันที

ขณะที่ช่วงที่ 4 นครราชสีมา-หนองคาย จะสำรวจและเริ่มก่อสร้างในเดือน ก.พ. 2559 โดยทั้ง 4 ช่วงจะแล้วเสร็จในปี 2561 เพื่อให้สามารถเชื่อมต่อเส้นทางรถไฟความเร็วสูงเส้นทางคุนหมิง-เวียงจันทน์ ในปี 2562

อย่างไรก็ตาม สิ่งที่ต้องติดตามกันอย่างใกล้ชิดคือรูปแบบการลงทุน และแหล่งเงินทุน ซึ่งขณะนี้ยังไม่ได้ข้อสรุป โดยตัวแทนจากกระทรวงการคลังจะหารือร่วมกับธนาคารเพื่อการส่งออกและนำเข้าของประเทศจีน เพื่อให้ได้ข้อสรุปในเดือน ส.ค. 2558

อีกโครงการหนึ่งที่ได้ข้อสรุป คือ โครงการรถไฟไทย-ญี่ปุ่น ในเส้นทางกาญจนบุรี-กรุงเทพฯ-ฉะเชิงเทรา-แหลมฉบัง และกรุงเทพฯ-ฉะเชิงเทรา-อรัญประเทศ ระยะทาง 574 กม. ซึ่งจะมีการลงนามบันทึกข้อตกลงกันระหว่างวันที่ 26-27 พ.ค.นี้ ที่กรุงโตเกียว เพื่อผลักดันความร่วมมือการพัฒนาระบบรางอย่างเป็นรูปธรรม ขณะที่เส้นทางกรุงเทพฯ-เชียงใหม่นั้น แม้ว่าญี่ปุ่นจะขอจองเพื่อลงทุนรถไฟความเร็วสูง แต่ทางการไทยยังสงวนท่าที โดยขอให้รัฐบาลญี่ปุ่นเสนอแผนการลงทุนมาให้พิจารณา เพราะใช้เงินลงทุนสูง

ดังนั้น ภาพการลงทุนการขนส่งของประเทศที่ชัดเจนจะเป็นเพียง 2 เส้นทาง โดยทั้งสองเส้นทางจะเป็นโครงข่ายการขนส่งทางรางที่เน้นการขนส่งสินค้าเป็นด้านหลัก โดยเส้นทางแหลมฉบังถึงบ้านพุน้ำร้อนนั้น น่าจะส่งผลดีต่อเศรษฐกิจไทย เพราะเป็นการเชื่อมโยงระหว่างท่าเรือน้ำลึกทวายและท่าเรือน้ำลึกแหลมฉบัง ส่วนเส้นทางจากหนองคาย-กรุงเทพฯ-มาบตาพุด ก็เป็นการพัฒนาการขนส่งในสินค้าและคนเป็นหลัก

ถึงกระนั้น สิ่งที่รัฐบาลจะต้องชี้แจงให้ประชาชนเข้าใจร่วมกัน คือ การลงทุนระบบขนส่งทางรางของประเทศที่ใช้เงินลงทุนสูงและมีสัญญาที่ผูกมัดกับต่างประเทศนั้น คนไทยจะได้รับประโยชน์อย่างไร

ขณะเดียวกันนั้น รัฐบาลมีแผนการบริหารจัดการการใช้พื้นที่ตลอดแนวที่รถไฟทั้งสองเส้นทางพาดผ่านอย่างไร เพื่อให้เกิดการพัฒนาพื้นที่อย่างเต็มที่ เพราะการลงทุนรถไฟนั้นเป็นที่แน่ชัดว่าเป็นการลงทุนระยะยาวที่รัฐบาลจะประสบปัญหาการขาดทุน แต่ผลกำไรที่เกิดขึ้นจากการลงทุนในทุกประเทศ คือ การพัฒนาที่ดินในจุดที่มีศักยภาพการพัฒนาเพื่อให้เกิดการผลิตและอุตสาหกรรมต่อเนื่อง นี่คือโจทย์ใหญ่ที่รัฐบาลจะต้องจัดทำแผนยุทธศาสตร์การลงทุนให้คนในประเทศได้เห็นโอกาสและศักยภาพการลงทุนของประเทศ