ประเทศที่คอร์รัปชั่น มากที่สุดในโลก (1)

โดย...จิรวัฒน์ ลิ้มแก้วประเสริฐ

ประเทศที่ถูกจัดว่ามีภาพลักษณ์คอร์รัปชั่นยอดแย่ที่สุด 10 อันดับของโลก จากการจัดอันดับขององค์กรเพื่อความโปร่งใสนานาชาติ ปี 2014 เมื่อนำมาศึกษาประกอบกับรูปแบบการปกครองและความตกต่ำทางเศรษฐกิจของแต่ละประเทศจะเห็นถึงความสัมพันธ์กันของปัญหาที่มีในประเทศเหล่านั้น

รูปแบบและโครงสร้างของอำนาจในการปกครองประเทศ คือ ปัจจัยที่เอื้อให้คนขี้โกงทั้งที่เป็นนักการเมือง นักธุรกิจ และข้าราชการ สามารถใช้อำนาจไปในทางที่ผิด ในแง่เสถียรภาพทางการเมือง ก็พบว่าหากผู้นำรัฐบาลที่ฉ้อฉลสามารถผูกขาดอำนาจได้อย่างต่อเนื่อง หรือในหลายประเทศที่รัฐบาลขาดเสถียรภาพเพราะมีการต่อสู้ผลัดเปลี่ยนหมุนเวียนกันครองอำนาจในการบริหารประเทศ ก็เป็นปัจจัยสำคัญไม่ยิ่งหย่อนกว่ากัน

อันดับ 10 เอริเทรีย (Eritrea) ; คะแนน 18/100 ; การปกครอง : ประชาธิปไตยมีพรรคการเมืองเดี่ยว

เอริเทรียเป็นประเทศเล็กๆ ที่ความยากจนมาก อยู่ในทวีปแอฟริกา เพิ่งเปิดประเทศเพื่อติดต่อการค้ากับต่างชาติและมีการแปรรูปรัฐวิสาหกิจจำนวนหนึ่งให้แก่เอกชน ด้วยกฎหมายที่ล้าหลังประกอบกับโครงสร้างทางเศรษฐกิจและการเมืองที่มีปัญหาทำให้เจ้าหน้าที่ของรัฐและผู้มีอำนาจต่างสร้างโอกาสในการหาผลประโยชน์ส่วนตัวได้โดยง่าย

เศรษฐกิจที่ยังไม่มีแนวโน้มจะดีขึ้นและปัญหาสงครามที่ยังรุนแรงอยู่ในประเทศรอบๆ เป็นปัจจัยที่สร้างความกังวลให้กับนักลงทุนจากต่างประเทศ

 อันดับ 9 ลิเบีย (Libyan) ; คะแนน 18/100 ; การปกครอง : อยู่ในช่วงเปลี่ยนผ่าน

ลิเบียยังไม่มีรัฐบาลอย่างเป็นทางการ ภายหลัง “อาหรับสปริงส์” ทำให้มีการต่อสู้ระหว่างฝ่ายต่อต้านรัฐบาลและฝ่ายที่จงรักภักดีต่อรัฐบาลเก่า ช่องว่างทางการเมืองเปิดโอกาสให้พ่อค้าอาวุธและเจ้าหน้าที่ทหารระดับสูงที่มีอำนาจสามารถสร้างกำไรอย่างงามจากการสร้างสถานการณ์ให้ประชาชนสู้รบกันเอง

เศรษฐกิจขึ้นอยู่กับการส่งออกน้ำมัน ลิเบียจะยังคงไม่มีความมั่นคงทางการเมืองและเศรษฐกิจ จนกว่าจะมีรัฐบาลถาวร

อันดับ 8 อุซเบกิสถาน (Uzbekistan) ; คะแนน 18/100 ; การปกครอง : สาธารณรัฐ

อุซเบกิสถาน อำนาจสูงสุดในการบริหารประเทศอยู่ที่ อิสลาม คาริมอฟ ผู้ครองตำแหน่งประธานาธิบดีมาแล้ว 3 สมัย เขาและพวกพ้องได้คุมอำนาจอย่างเบ็ดเสร็จและไม่มีทีท่าว่าจะลงจากอำนาจเมื่อใด จึงทำให้ง่ายต่อการทุจริตคอร์รัปชั่น

เศรษฐกิจส่วนใหญ่ของประเทศขึ้นอยู่กับการเกษตร เพื่อกระตุ้นเศรษฐกิจรัฐบาลจึงพยายามดึงดูดนักลงทุนต่างชาติด้วยผลประโยชน์ทางด้านภาษี แต่บริษัทข้ามชาติที่เข้ามาลงทุนจำนวนมากถูกกล่าวหาว่าไม่ปฏิบัติตามกฎหมายและวัฒนธรรมของประเทศ รวมถึงการติดสินบนเจ้าหน้าที่

อันดับ 7 เติร์กเมนิสถาน (Turkmenistan) ; คะแนน 17/100 ; การปกครอง : ประธานาธิบดี/เผด็จการ

ปัญหาความไม่สงบตามชายแดนและการเป็นประเทศเกิดใหม่จากการล่มสลายของสหภาพโซเวียตทำให้ง่ายต่อการเกิดคอร์รัปชั่นในประเทศ ภายใต้การผูกขาดอำนาจของประธานาธิบดีคนปัจจุบัน

เศรษฐกิจขึ้นอยู่กับการเกษตรและพลังงาน การใช้จ่ายของรัฐไปในทางที่ผิด ทำให้นักลงทุนไม่กล้าลงทุนและนำไปสู่การคอร์รัปชั่นจำนวนมาก

อันดับ 6 อิรัก (Iraq) ; คะแนน 16/100 ; การปกครอง : สหพันธรัฐที่มีรัฐสภาหุ่น

อิรักอยู่ในสถานการณ์ที่วุ่นวายหลังจากสหรัฐและพันธมิตรถอนกำลังทหารออกจากประเทศทำให้เกิดช่องว่างของอำนาจ มีการต่อสู้เพื่อแย่งชิงอำนาจจากกลุ่มศาสนาและชาติพันธ์ุต่างๆ ทั้ง Kurds, The Shiites และ Sunnis รวมทั้งปัญหาของกลุ่ม ISIS จากประเทศซีเรีย

ความมั่นคงและสถานภาพทางกฎหมายของรัฐบาลยังเป็นเรื่องคลุมเครือ มีการคอร์รัปชั่นมากมาย เนื่องจากอิรักมีฐานะร่ำรวยและทรัพยากรธรรมชาติมาก จึงเป็นเป้าหมายในการหาประโยชน์จากนักลงทุนและผู้ที่หวังทำกำไรจากสงคราม

อันดับ 5 สาธารณรัฐเซาท์ซูดาน (SouthSudan) ; คะแนน 15/100 ; รูปแบบการปกครอง : สาธารณรัฐ

สาธารณรัฐเซาท์ซูดานเป็นประเทศเกิดใหม่แยกตัวมาจากประเทศซูดาน จึงเป็นโอกาสสำหรับบรรดานักการเมืองขี้โกงที่แย่งกันเข้ามาบริหารประเทศ ปัญหาสำคัญคือประเทศนี้ประกอบด้วยประชาชนมากกว่า 200 เชื้อชาติ ทำให้ประชาชนขาดความรู้สึกถึงความเป็นเจ้าของประเทศ

เศรษฐกิจขึ้นอยู่กับการส่งออกน้ำมันเป็นหลัก บริษัทน้ำมันต่างชาติฉกฉวยโอกาสจากความอ่อนแอของรัฐบาล ปัจจุบัน 85% ของประชากรวัยทำงานไม่มีงานทำและกว่าครึ่งมีความเป็นอยู่ต่ำกว่าเส้นแบ่งความยากจน