ปั่นปลอดภัยที่ "ชัยนาท" ต้นแบบเมืองจักรยาน

โดย...ชูเดช สีหะวงษ์

โศกนาฏกรรม อุบัติเหตุรถยนต์พุ่งชนนักปั่นจักรยานเสียชีวิต 3 ราย ที่ จ.เชียงใหม่ ปลุกกระแสให้สังคมไทยได้ขบคิดถึงความปลอดภัยในการใช้จักรยานในชีวิตประจำวันกันอย่างจริงจัง

ชัยนาท ถือเป็นจังหวัดที่ประสบความสำเร็จในการรณรงค์ให้ประชาชนใช้จักรยานในชีวิตประจำวัน รวมทั้งการขี่จักรยานเพื่อสุขภาพและการท่องเที่ยว ซึ่งได้รับความร่วมมือจากการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (ททท.) จัดกิจกรรม "12 เดือนแห่งการปั่นขึ้น" เพื่อการท่องเที่ยวใน จ.ชัยนาท ขึ้นเป็นประจำทุกเดือน

สุทธิพงษ์ จุลเจริญ ผวจ.ชัยนาท เล่าถึงการส่งเสริมการใช้จักรยานของ จ.ชัยนาท ว่าการหยิบยกเอาการใช้จักรยานในชีวิตประจำวันของประชาชนมาเป็นวาระแห่งจังหวัดเริ่มต้นมาได้  9 เดือนแล้ว ด้วยความตระหนักถึงปัญหาจราจรที่คับคั่งจากปริมาณรถยนต์ที่มากขึ้น ปัญหาโลกร้อนจากการปล่อยก๊าซคาร์บอนมอนอกไซด์ของเครื่องยนต์ รวมทั้งแนวคิดการสร้างเสริมสุขภาพของประชาชนด้วยการออกกำลังกายโดยปรับความคิด ปรับวิถีชีวิตคนเมืองให้หันมาใช้จักรยานแทนรถยนต์ให้มากขึ้น จึงเป็นจุดกำเนิดของ "ชัยนาทเมืองจักรยาน : Chainat city of bike"

"กิจกรรม  12 เดือนแห่งการปั่นขึ้น เป็นการสร้างการมีส่วนร่วมของประชาชนและมีความต่อเนื่องของกิจกรรม แล้วเปลี่ยนกิจกรรมให้เป็นกิจวัตรประจำวัน แล้วผันให้เป็นวิถีชีวิต" พ่อเมืองชัยนาทเล่าถึงที่มาของกิจกรรมขี่จักรยานส่งเสริมการท่องเที่ยวของจังหวัด

สุทธิพงษ์ จุลเจริญ ผู้ว่าฯชัยนาท (ขวา)

ที่ผ่านมาชัยนาทเมืองจักรยานก้าวเดินมาแล้วจากจุดเริ่มโดยมีกิจกรรม "ปั่นเปิดเมืองครั้งที่ 1" เมื่อวันที่ 3 ส.ค. 2557 มีนักขี่จักรยานสมัครเข้าร่วมกิจกรรมมากกว่า 5,000 คัน

"หลังจากที่เราได้ผ่านจุดเริ่มต้นหรือก้าวแรกมาแล้ว เมื่อถึงก้าวที่ 2 คือการจัดกิจกรรมต่อเนื่องเราก็ทำได้เป็นที่น่าพึงพอใจ จะเห็นได้จากความสำเร็จ ในการจัดกิจกรรมการปั่นตลอด 9 เดือนที่  9 ครั้งที่ผ่านมา มีจำนวนนักปั่นสมัครเข้าร่วมมากมายเกินเป้าทุกครั้ง ดังนั้นก้าวต่อไปที่ จ.ชัยนาท ตั้งไว้คือการทำให้การใช้จักรยานเป็นกิจวัตรประจำวันของประชาชนส่วนใหญ่ให้ได้"

การทำให้การใช้จักรยานเป็นชีวิตประจำวันนั้น พ่อเมืองชัยนาทบอกว่า สิ่งสำคัญคือ จะต้องสร้างความมั่นใจให้กับประชาชน โดยเฉพาะด้านความปลอดภัยบนท้องถนน ซึ่งเป็นประเด็นที่ทีมทำงานของ จ.ชัยนาท ให้ความสำคัญเป็นอย่างมาก จึงได้กำหนดให้มีการทำช่องทางจักรยาน หรือ Bike lane ขึ้นในเส้นทางพื้นที่ตัวเมืองเพื่อให้ผู้ใช้จักรยานได้มีพื้นที่ในการสัญจรอีกทั้งยังเพิ่มความมั่นใจด้านความปลอดภัยและลดอุบัติเหตุให้กับผู้ใช้จักรยานด้วย

ในปีงบประมาณ 2558 และ 2559 เทศบาลเมืองชัยนาท และแขวงทางหลวงชัยนาท ได้จัดทำป้ายช่องทางจักรยานและตีเส้น Bike lane ในพื้นที่ตัวเมืองและวงรอบ ทำให้ประชาชนมีช่องจราจรสำหรับจักรยานใช้ในการปั่นออกกำลังกายและเพื่อการปั่นท่องเที่ยว พักผ่อน เพิ่มขึ้น

"นอกจากนี้เรายังโชคดีที่ได้รับการสนับสนุนจากกระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬาที่ได้จัดสรรงบประมาณให้ทำ Bike lane เพิ่มเติมในเส้นทางรอบนอกเพื่อการท่องเที่ยวอีก 15 กิโลเมตร และกระทรวงคมนาคมจัดสรรงบประมาณให้อีก 15 กิโลเมตรซึ่งรวมแล้วชัยนาทจะมี Bike lane 30 กิโลเมตร และหวังไว้ว่าในปีงบประมาณ 2559/60 คงจะได้รับงบประมาณสร้าง Bike lane เพิ่มอีก"

องอาจ หลำอุบล ประธานชมรมจักรยานเพื่อสุขภาพชัยนาท และนายกสมาคมธุรกิจท่องเที่ยวชัยนาท บอกว่า การจะทำให้ชัยนาทกลายเป็นเมืองจักรยานที่สมบูรณ์โดยสร้างการมีส่วนร่วมและความต่อเนื่องนั้นถือว่าประสบความสำเร็จแล้ว ก้าวต่อไปที่จะทำให้เป็นกิจวัตรประจำวัน สิ่งที่จะต้องทำคือความสะดวก ปัจจุบันสมาชิกของสมาคมธุรกิจท่องเที่ยวชัยนาททั้งร้านอาหาร โรงแรมที่พัก และสถานประกอบการต่างๆ ได้ให้ความร่วมมือ จัดมุมพักรถจักรยานไว้ให้บริการ พร้อมน้ำดื่ม หรือการให้ส่วนลดพิเศษสำหรับผู้ใช้จักรยาน สิ่งเหล่านี้เป็นแรงจูงใจให้คนหันมาใช้จักรยานเป็นประจำได้ดีระดับหนึ่ง

"แต่ในด้านความยั่งยืนนั้น จะสร้างโซนการท่องเที่ยวที่เป็นพื้นที่ใช้จักรยานที่สะดวกและปลอดภัย รวมทั้งการจัดสรรพื้นที่เพื่อรองรับการทำกิจกรรมของผู้ใช้จักรยาน เช่น สวนสวรรค์เขาขยาย ในพื้นที่ ต.เขาท่าพระ อ.เมืองชัยนาท ที่ปัจจุบันกำลังดำเนินการปรับพื้นที่ให้เป็นสวนสาธารณะ และพื้นที่เส้นทางจักรยานเพื่อให้นักปั่นและประชาชนทั่วไปได้ใช้เป็นจุดนัดพบเพื่อทำกิจกรรมและออกกำลังกาย เหล่านี้ถือว่าเป็นการสร้างเสริมพัฒนาที่เอื้อต่อวิถีชีวิตที่ใช้จักรยาน เพราะทั้งความสะดวกและกลุ่มก้อนผู้ใช้จักรยานที่ยิ่งนานวันจะเติบโตเป็นกลุ่มใหญ่ที่จะกลายเป็น "วิถีสังคมคนชัยนาท" การก้าวเข้าสู่ความเป็น "ชัยนาทเมืองจักรยานที่สมบูรณ์แบบ" นายกสมาคมท่องเที่ยว และประธานชมรมจักรยานชัยนาท บอกถึงการพัฒนาในขั้นต่อไป