ล้างบางค้ามนุษย์

กรณีพบศพชาวโรฮิงยา 26 ศพ ถูกฝังอยู่กลางป่ารอยต่อเขตแดนไทย-มาเลเซีย ที่ ต.ปาดังเบซาร์ อ.สะเดา จ.สงขลา พร้อมกับค่ายพักชั่วคราวเพื่อรอเดินทางเข้าประเทศมาเลเซีย รวมทั้งล่าสุด ศาลอนุมัติหมายจับผู้เกี่ยวข้องกับขบวนการค้ามนุษย์ชาวโรฮิงยา 8 คน ซึ่งมีสมาชิกสภาเทศบาลและผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้านรวมอยู่ด้วย รวมทั้งกองบัญชาการตำรวจภูธรภาค 9 มีคำสั่งย้ายตำรวจ 2 นาย ซึ่งเกี่ยวพันกับเรื่องนี้ เป็นสิ่งที่หน่วยงานที่เกี่ยวข้องทุกฝ่ายต้องทบทวนนโยบายเกี่ยวกับผู้อพยพชาวโรฮิงยาอย่างจริงจัง

สิ่งที่เกิดขึ้นนั้นสะท้อนให้เห็นถึงขบวนการค้ามนุษย์ที่มีเครือข่ายใหญ่กระทบต่อภาพลักษณ์ของประเทศ ในขณะที่กลไกและนโยบายในปัจจุบันไม่สามารถแก้ปัญหาเรื่องนี้ได้

ไม่ว่าข้อเท็จจริงเกี่ยวกับชาวโรฮิงยาจะเป็นแบบใด ผู้อพยพหนีภัยความตายจากความขัดแย้งที่เป็นผลมาจากความแตกต่างทางเชื้อชาติ ศาสนา หรือผู้เข้าเมืองผิดกฎหมาย แต่ด้วยกลไกและนโยบายที่เน้นการผลักดันออกนอกประเทศ ดูเหมือนไม่อาจใช้แก้ปัญหาได้จริง อย่างน้อยช่วง 2-3 ปีที่ผ่านมา มีเหตุจับกุมรถบรรทุกขนส่งชาวโรฮิงยา หรือชาวโรฮิงยาเหล่านี้เสียชีวิต บาดเจ็บ เจ็บป่วย และอดอยาก ในระหว่างการเดินทางหลบหนีมีอยู่บ่อยครั้ง

ประเทศไทยกำลังถูกสังคมโลกจับตา ในฐานะประเทศที่มีปัญหาการค้ามนุษย์ในระดับรุนแรง นโยบายของ พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี ที่จะรื้อใหม่ทั้งระบบแม้จะสายเกินไป แต่ก็ถือเป็นจุดเริ่มต้นเพื่อตั้งหลักใหม่

รัฐบาลจะต้องใช้กลไก หน่วยงาน และอำนาจตามกฎหมายที่มีอยู่ทั้งหมด ล้างเครือข่ายค้ามนุษย์ให้สิ้น ไม่เฉพาะแต่กรณีสะเทือนขวัญของกลุ่มโรฮิงยา แต่ต้องรวมไปถึงการลักลอบนำแรงงานต่างด้าวเข้าประเทศโดยผิดกฎหมายทั้งหมด เพราะความเสียหายที่เกิดขึ้นตามมาไม่ว่าการขึ้นบัญชีดำจากสหรัฐอเมริกาหรือสหภาพยุโรปนั้น ส่งผลเสียหายต่อประเทศอย่างรุนแรง

นโยบายด้านการปราบปรามขบวนการเหล่านี้ ซึ่งอาจมีเจ้าหน้าที่รัฐบาลบางหน่วยงานร่วมด้วยนั้นต้องจริงจังและเด็ดขาด แต่นโยบายต่อผู้อพยพเหล่านี้อาจต้องใช้มุมมองด้านมนุษยธรรมมากกว่ามุมมองด้านความมั่นคงที่เน้นแต่การผลักดัน ขณะที่การแก้ปัญหาก็ต้องพยายามให้ประเทศอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง ไม่ว่าจะเป็นประเทศพม่าในฐานะต้นทาง รวมทั้งมาเลเซียและอินโดนีเซียในฐานะประเทศปลายทางเข้ามามีส่วนป้องกันและแก้ปัญหา

ในโอกาสที่ 10 ชาติในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้กำลังจะเริ่มต้นความร่วมมือในการเป็นประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน ถือเป็นโอกาสดีที่จะให้ประเทศที่เกี่ยวข้องเข้ามาร่วมหาแนวทางแก้ปัญหา แนวคิดของนายกรัฐมนตรีเรื่องการกำหนดให้ปัญหาผู้อพยพชาวโรฮิงยา หรือการลักลอบเข้าเมืองโดยผิดกฎหมายเป็นวาระแห่งชาตินั้นจำเป็น แต่อาจไม่เพียงพอ ที่สำคัญต้องให้อาเซียนทั้ง 10 ประเทศ ยอมรับปัญหาและหาทางแก้ไขร่วมกันด้วย