กมธ.ยกร่างฯย้ำระบบเลือกตั้งผสมไม่ทำพรรคอ่อนแอ

สปช. อภิปรายร่างรธน.วันที่สอง "เลิศรัตน์"​ ย้ำระบบเลือกตั้งผสมไม่ทำพรรคการเมืองอ่อนแอ 

เมื่อวันที่ 24 เม.ย. ที่ประชุมสภานิติบัญญัติแห่งชาติ (สปช.)  พิจารณาร่างรัฐธรรมนูญต่อเนื่องเป็นวันที่สองโดยเข้าสู่ภาค 2 ว่าด้วยผู้นำการเมืองที่ดี และสถาบันการเมือง มีทั้งหมด 144 มาตรา มีสมาชิกแสดงเจตจำนง 129 คน แบ่งเป็นประธานกรรมาธิการ 13 คณะ และสมาชิก สปช. 116 คน   ​พล.อ.เลิศรัตน์ รัตนวานิช กมธ.ยกร่างรัฐธรรมนูญ  รายงานภาพรวมเนื้อหาของภาค 2 ว่าด้วยผู้นำการเมืองที่ดีและระบบผู้แทนที่ดี ระบุว่า  จะนำระบบการเลือกตั้งแบบสัดส่วนผสมมาใช้ เพื่อให้พรรคการเมืองได้จำนวน สส.ที่เป็นไปตามความนิยมของประชาชนที่แท้จริง พร้อมวางกติกากำกับไม่ให้พวกศรีธนญชัยดำเนินการไม่ตามกติกา เช่น​ ให้ผู้สมัครรับเลือกตั้งสส.ต้องสังกัดพรรคหรือกลุ่มการเมือง

นอกจากนี้ ​การนำระบบเลือกตั้งแบบสัดส่วนผสมมาใช้ที่มุ่งให้เกิดรัฐบาลผสมนั้น มีเหตุผลสำคัญ คือ เหตุที่นำมาสู่การยึดอำนาจ เมื่อปี 2549 และ ปี 2557 มีปัจจัยสำคัญคือรัฐบาลมีเสียงข้างมากเกินครึ่ง ดังนั้นการออกแบบใหม่ดังกล่าวเพื่อให้รัฐบาลได้รับฟังเสียงของพรรคร่วมรัฐบาลอย่างแท้จริง ไม่ใช่ให้พรรคร่วมรัฐบาลเป็นเพียงไม้ประดับเท่านั้น เพราะหากไม่รับฟัง รัฐบาลอาจถูกล้มได้ ด้วยกระบวนการยื่นญัตติขออภิปรายไม่ไว้วางใจ

"เมื่อวันเสาร์ที่ผ่านมาผมได้พบกับคุณเสนาะ เทียนทอง เขาบอกผมว่าไม่เอากับการออกแบบให้พรรคการเมืองอ่อนแอ เพราะจะเกิดการต่อรองเรียกเงินเรียกทองกันดี โดยผมขอเรียนว่าพรรคการเมืองไม่อ่อนแอแน่นอน เราได้มีตัวเลขว่า ในการเลือกตั้งเมื่อปี 2554 มีพรรคที่ได้คะแนนบัญชีรายชื่อสูงสุด คิดเป็น 49 % แปลว่าเมื่อกำหนดให้มีสส.จำนวน 450 คน เขาจะได้สส.เพียง 222 คน ถือว่าเกือบครึ่ง แต่ระบบใหม่ไม่ได้ทำให้พรรคการเมืองคะแนนหายไป แต่ยืนอยู่บนความจริง"พล.อ.เลิศรัตน์​กล่าว

พล.อ.เลิศรัตน์ กล่าวว่า รัฐบาลผสมไม่ได้ทำให้เกิดความอ่อนแอ เพราะความมีเสถียรภพาหรือไม่อยู่ที่คุณภาพของคนที่อยู่ในรัฐบาลและพรรคการเมือง รูปแบบของการออกแบบพรรคการเมืองจะเป็นรัฐบาลผสมก็จริง แต่ไม่ทำให้สัดส่วนสส.ที่ต่างจากเดิม ความสำคัญคือพรรคแกนนำรัฐบาลต้องรับฟังเพื่อนในรัฐบาลด้วย หากไม่ฟังก็ถูกล้ม ดังนั้นรูปแบบนี้จึงเป็นการกำหนดระยะในการตัดสินใจในการบริหารประเทศ ซึ่งการเลือกตั้งระบบนี้ ประเทศเยอรมนีที่มีรัฐบาลผสมมาแล้วถึง 19 รัฐบาล ซึ่งขณะนี้เขาเป็นผู้นำเศรษฐกิจใหญ่เป็นอันดับ 4 ของโลก รองจากสหรัฐอเมริกา และจีน อย่างไรก็ตาม

พล.อ.เลิศรัตน์ กล่าวว่า  ที่มาของสว.จำนวน 200 คน ถูกออกแบบให้มาจาก 3 ที่มา และกำหนดให้มีที่มาจากการเลือกของประชาชนใน 77 จังหวัดด้วย และมาจากการสรรหาและเลือกกันเองของกลุ่มอาชีพ ความสำคัญเพื่อเปิดโอกาสให้ทุกกลุ่มเข้ามาในสภา เพื่อไม่ให้กลับไปทะเลากันบนถนน

ด้านนายเจษฎ์ โทณวนิก กมธ.ยกร่างรัฐธรมนูญ กล่าวว่า ร่างรัฐธรรมนูญได้ออกแบบให้กลไกในการกำกับดูแลในการเข้าไปทำหน้าที่ของผู้แทนหรือผู้นำทางการเมือง อาทิ การให้สิทธิพลเมืองในการร่วมตรวจสอบโดยประเด็นสำคัญคือการให้ประชาชนลงคะแนนเพื่อถอดถอนผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองในกรณีที่ถูกตรวจสอบพบว่ามีความประพฤติตนไม่ดี 

นอกจากนี้ ​ในส่วนของพรรคการเมืองมุ่งเน้นให้เกิดการพัฒนาเป็นสถาบัน โดยให้ประชาชนเข้าไปมีส่วนร่วมและกำกับในการทำหน้าที่  โดยรัฐธรรมนูญฉบับที่ผ่านมาให้เสรีภาพแก่บุคคลในการรวมกันเป็นพรรคการเมือง แต่ไม่ได้กำหนดบทบัญญัติของการกำกับในเสรีภาพนั้นไว้ ทั้งที่ระบบการเมืองที่ดีต้องเริ่มจากฐานของพรรคการเมืองที่ดี  มีพลเมืองที่ดี มีผู้นำที่ดีในการร่วมตั้งรัฐบาล

"​ระบบการเมืองที่ดีต้องเริ่มจากพรรคการเมืองให้สามารถดำเนินการตามอุดมการณ์ของสมาชิก และเป็นฐานการพัฒนาพรรคการเมืองที่ใหญ่ไปกว่าพรรคการเมือง  คือ ความเป็นประชาธิปไตยโดยร่างรัฐธรรมนูญกำหนดให้มีการการหยั่งเสียงที่ต้องคำนึงสัดส่วนระหว่างเพศหญิง หรือเพศชายในการส่งส.ส.แบบบัญชีรายชื่อ ไม่น้อยกว่า 1 ใน 3  การส่งเสริมสัดส่วนระหว่างเพศเป็นสิ่งที่จำเป็น" นายเจษฏ์​กล่าว

นายเจษฎ์ กล่าวด้วยว่าในส่วนของการกำหนดให้มีสมัชชาคุณธรรมแห่งชาติ เพื่อทำหน้าที่ประเมินการทำหน้าที่ของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองแล้วรายงานผลต่อสาธารณะและให้ประชาชนรับทราบถึงผลการปฏิบัติหน้าที่ โดยการรายงานดังกล่าวไม่ถือว่าเป็นการละเมิดสิทธิขั้นพื้นฐานของผู้นำทาการเมือง แต่เพื่อให้ข้อมูลที่ปรากฎเป็นข้อมูลที่ให้พลเมืองมีข้อมูลประกอบการตัดสินใจในการเลือกผู้นำทางการเมืองในลำดับถัดไป อย่างไรก็ตามการออกแบบในส่วนที่ระบุมานั้นจะทำให้กลายเป็นวงจรที่ดี ไม่ใช่วงจรอุบาทว์อย่างมีความรู้สึกที่ผ่านมา