แบ่งแยกอำนาจให้ชัด

“ก่อนอื่นต้องตั้งคำถามก่อนว่า ประชาธิปไตยของประเทศไทยมีปัญหาตรงไหน ทำไมจึงไม่ประสบความสำเร็จ” ดร.ปริญญา ตั้งคำถามกับทีมข่าวโพสต์ทูเดย์ หลังถูกถามว่า ร่างรัฐธรรมนูญปี 2558 จะแก้ปัญหาการเมืองไทยหรือจะก่อปัญหารอบใหม่

“เรามีรัฐประหาร ยกเลิกรัฐธรรมนูญ วนเวียนอยู่แบบนี้มาแล้ว 12 ครั้ง ถ้าเราไม่ตอบคำถามตรงนี้ก่อน เราก็จะไม่สามารถแก้ปัญหาได้ กลับสู่ประชาธิปไตย ก็อาจจะวนกลับมาใหม่เหมือนเดิม”

ถามว่าทำไมประเทศไทยจึงไม่สามารถร่างรัฐธรรมนูญให้แก้ปัญหาการเมืองได้เสียที อาจารย์ปริญญา ตอบว่า“เราต้องการให้การเมืองดี เราก็เลยต้องร่างรัฐธรรมนูญให้ได้นักการเมืองดีใช่ไหมครับ แต่เราต้องเข้าใจก่อนว่ารัฐธรรมนูญทำหน้าที่อะไร”

“ผมขอยกตัวอย่าง สมมติเรามีเค้กชิ้นหนึ่งให้นาย ก. และนาย ข. แบ่งกัน โดยให้นาย ก. เป็นคนตัดเค้ก คำถามคือเราจะทำอย่างไรให้นาย ก. ตัดเค้กให้นาย ข. เท่ากัน สิ่งที่เรามักจะทำกันก็คือ บอกนาย ก.ให้เป็นคนดี ให้มีคุณธรรม จริยธรรม แต่มันไม่มีหลักประกันครับ วิธีการที่ดีกว่าคือ ถ้าให้นาย ก. ตัดเค้กก็ต้องให้นาย ข. เป็นคนเลือกเค้ก ซึ่งจะทำให้นาย ก.จะต้องตัดเค้กให้เท่ากัน มิเช่นนั้นตนเองจะได้เค้กชิ้นเล็กกว่า และนั่นแหละครับคือหลักการแบ่งแยกอำนาจ คือถ้าใครเป็นคนตัดเค้กจะต้องไม่ใช่คนเลือกเค้ก พูดอีกอย่างหนึ่งคือ ถ้าใครมีอำนาจในเรื่องใด จะต้องไม่มีประโยชน์ในเรื่องนั้น และนี่คือหน้าที่ของรัฐธรรมนูญในระบอบประชาธิปไตย คือ ต้องแบ่งแยกอำนาจให้คนตัดเค้กและคนเลือกเค้กเป็นคนละคนกัน เพื่อให้เกิดการตรวจสอบถ่วงดุล”

อาจารย์ปริญญา กล่าวต่อว่า “การเขียนรัฐธรรมนูญให้นักการเมืองเป็นคนดี มีความซื่อสัตย์สุจริต มีคุณธรรมจริยธรรม ถึงแม้จะเขียนได้ แต่ไม่ได้ผลหรอกครับ วิธีการที่ได้ผลคือรัฐธรรมนูญต้องแบ่งแยกอำนาจ และให้อำนาจถ่วงดุลกัน ฝ่ายนิติบัญญัติออกกฎหมาย ฝ่ายบริหารใช้อำนาจจากกฎหมาย และฝ่ายตุลาการตีความกฎหมายเพื่อควบคุมฝ่ายบริหารให้ใช้อำนาจให้อยู่ในขอบเขตของกฎหมายนั้น โดยกฎหมายที่ฝ่ายตุลาการใช้ในการตัดสินก็มาจากฝ่ายนิติบัญญัติ แล้วฝ่ายนิติบัญญัติก็มาจากประชาชนเลือก ทั้งสามอำนาจก็ถ่วงดุลกันหมด นี่แหละครับการแบ่งแยกอำนาจตามระบอบประชาธิปไตย ไม่ว่าผู้มีอำนาจจะเป็นคนดีหรือไม่ เขาก็จะไม่สามารถใช้อำนาจในทางไม่ดีได้”