อำนาจพิเศษม.44 ฟันรุกป่า-ที่ดินสปก.ไม่ง่าย

โดย...สิทธิณี ห่วงนาค

หากไม่นับประเด็นทางการเมือง ต้องถือว่าปฏิบัติการลงพื้นที่ตรวจสอบการบุกรุกพื้นที่ป่าสงวน 153 ไร่ ของโบนันซ่า เขาใหญ่ อ.ปากช่อง จ.นครราชสีมา เป็นจุดเริ่มต้นการทวงคืนผืนป่าคืนจากนายทุนและผู้มีอิทธิพลที่บุกรุกพื้นที่ป่าสงวนมายาวนาน

ผลการตรวจสอบของเจ้าหน้าที่และกองทัพปรากฏว่า น.ส.3 ที่โบนันซ่าครอบครองอยู่ทับซ้อนพื้นที่ป่าสงวน 47 ไร่ และโบนันซ่าถูกกล่าวหาว่าครอบครองที่ป่าสงวน 27 ไร่ และที่ดิน ส.ป.ก. 79 ไร่ โดยไม่มีเอกสารสิทธิยืนยัน

แม้ว่าโบนันซ่าจะระบุว่าได้สิทธิครอบครองพื้นที่ทั้ง 153 ไร่ ก่อนประกาศเขตพื้นที่ป่าสงวนในปี 2509 และการประกาศเขตพื้นที่ ส.ป.ก. ปี 2532 ซึ่งต้องรอการพิสูจน์หลักฐาน

แต่ก็สะท้อนได้ว่าการอ้างสิทธิครอบครองป่าสงวนและที่ดิน ส.ป.ก. โดยเฉพาะที่ดินแปลงสวยๆ มาทำเป็นรีสอร์ทหรือบ้านพักตากอากาศของนายทุนและผู้มีอิทธิพลเป็นงานหนักที่รอรัฐบาลสะสาง

ดำรงค์ พิเดช อดีตอธิบดีกรมอุทยานแห่งชาติสัตว์ป่าและพันธุ์พืช เสนอว่า พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรีและหัวหน้าคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) ต้องใช้อำนาจตามมาตรา 44 ของรัฐธรรมนูญสังคายนาพื้นที่ป่าสงวนตลอดจนทวงคืนป่าเสื่อมโทรม และที่ดิน ส.ป.ก.ที่ถูกนายทุนและผู้มีอิทธิพลบุกรุก

“ผมขอเสนอให้ใช้มาตรา 44 สั่งให้ผู้ที่ครอบครองที่ดินของรัฐ เช่น ที่ดิน ส.ป.ก.แปลงใหญ่ และที่ดินที่ไม่มีเอกสารสิทธิมาแจ้งการครอบครองใน 90 วัน หากไม่แจ้งคืนให้ทหารใช้อำนาจในการตรวจสอบก่อนยึดคืน โดยเฉพาะที่ดินที่มีเอกสารสิทธิ ส.ค.1 หากทุกอย่างถูกต้องก็ให้ออกเป็นโฉนดไปเลย เพื่อที่ว่าจากนี้ไปจะได้ไม่มีการออก ส.ค.1 ไปสวมตอพื้นที่ป่าสงวนอีก” ดำรงค์ กล่าว

ดำรงค์ กล่าวว่า หาก พล.อ.ประยุทธ์ ใช้อำนาจตามมาตรา 44 จะทวงคืนผืนป่ากลับมาได้อีกมาก และหากจะใช้กลไกของระบบราชการตามปกติรับรองไม่มีทางสำเร็จ เพราะตอนนี้ข้าราชการมองไปแล้วว่ารัฐบาลหน้าใครจะมา เขาก็ต้องดูทิศทางด้วย

ดำรงค์ ยังให้ข้อมูลว่า ปัจจุบันที่ดินของรัฐโดยเฉพาะป่าเสื่อมโทรมที่กรมป่าไม้ที่มอบให้สำนักงานการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม (ส.ป.ก.) 35 ล้านไร่ พบว่าเกือบ 35% หรือ 12 ล้านไร่ มีการเปลี่ยนมือไปอยู่กับนายทุนและผู้ที่ไม่ใช่เกษตรกร ทั้งยังพบว่ามีการบุกรุกและครอบครองพื้นที่ป่าสงวนของกรมป่าไม่ 6.2 ล้านไร่ และพื้นที่ป่าอนุรักษ์ของกรมอุทยานแห่งชาติฯ 1.8 ล้านไร่

“หากเรียกคืนที่ดินเกือบ 20 ล้านไร่กลับมาได้ รัฐบาลจะสามารถจัดสรรที่ดินเหล่านี้ให้ประชาชนที่ไม่มีที่ดินได้มีที่ดินทำกิน ตลอดจนฟื้นฟูพื้นที่ป่าต้นน้ำให้คืนสภาพสมบูรณ์อีกครั้ง” ดำรงค์ กล่าว

ด้าน สรรเสริญ อัจจุตมานัส เลขาธิการ ส.ป.ก. ยอมรับว่า การบุกรุกที่ดิน ส.ป.ก.มีมายาวนาน เพราะตั้งแต่ที่กรมป่าไม้มอบพื้นที่ป่าเสื่อมโทรมให้ ส.ป.ก.มาตั้งแต่ปี 2534 รวม 35 ล้านไร่ มีการ ส.ป.ก.4-01 แล้ว 30 ล้านไร่ แต่ปรากฏว่าที่ดินที่อยู่ในเขตปฏิรูปที่ดิน 5 ล้านไร่ นายทุนหรือผู้มีอิทธิพลในพื้นที่มักอ้างว่ามีเอกสารสิทธิจากกรมที่ดิน เช่น ส.ค.1 มี น.ส. 3 และ น.ส.3 ก. อยู่ก่อนแล้ว

“ที่ดิน ส.ป.ก.ที่ถูกอ้างว่ามี ส.ค.1มี น.ส.3 คงต้องให้กรมป่าไม้ร่วมกับกรมที่ดินไปพิสูจน์สิทธิ เช่น กรณีที่ดินโบนันซ่าที่มี พ.ร.ฎ.ประกาศเป็นเขต ส.ป.ก. แต่เจ้าของอ้างว่าได้สิทธิมาก่อนประกาศเขต และยังมีที่ดิน ส.ป.ก.อีกส่วนหนึ่งที่ถูกบุกรุกโดยไม่มีเอกสารสิทธิใดๆ ซึ่ง ส.ป.ก.ได้ส่งหนังสือให้ผู้ครอบครองมาแสดงตัวเพื่อออก ส.ป.ก.4-01 แต่คนเหล่านี้ไม่เข้ามาแสดงตัว ส่วนก็ ส.ป.ก.ทำอะไรไม่ได้มากนัก เพราะกฎหมายไม่เอื้อ หากมีการใช้มาตรา 44 ก็เชื่อว่าจะจัดการได้แน่” สรรเสริญ กล่าว

ขณะที่คณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ (ป.ป.ช.) เสนอให้รัฐบาลสั่งยกเลิกการเดินสำรวจออกโฉนดของกรมที่ดิน กระทรวงมหาดไทย จนกว่าจะมีมาตรการให้ภาคประชาชนเข้ามามีส่วนร่วมและมีแผนที่มาตรฐานเดียวกัน คือ แผนที่ 1 ต่อ 4,000

“การเดินสำรวจออกโฉนดของกรมที่ดิน แม้จะมีเจ้าหน้าที่ป่าไม้เข้าไปร่วมด้วย แต่เนื่องจากขาดภาคประชาชนทำให้เป็นช่องทางที่จะทุจริตในการออกโฉนดทับพื้นที่ป่าไม้ได้ จึงขอให้ยุติไปก่อนจนกว่า มท.จะปรับปรุงรูปแบบการเดินสำรวจที่มีประชาชนเข้าไปร่วมด้วย” ป.ป.ช.เสนอคณะรัฐมนตรี (ครม.) เมื่อวันที่ 7 เม.ย.

แน่นอนว่า พล.อ.ประยุทธ์ ตอบสนองต่อข้อเสนอของ ป.ป.ช.ทันที โดยสั่งให้ยุติการออก ส.ค.1 พร้อมทั้งรับทราบข้อมูลว่า “ปัญหาการออกเอกสารสิทธิที่ดิน คือเมื่อมีการนำ ส.ค.1 ไปออกเป็นโฉนดแล้ว กลับไม่มีการทำลาย ส.ค.1 ทำให้มี  ส.ค.1 บินไปครอบพื้นที่ป่าอิ่นๆ ทั่วประเทศ”

ด้วยความซับซ้อนของระบบราชการและปัญหาการทุจริตที่ฝังรากมานาน ตลอดจนมีนายทุนและกลุ่มอิทธิพลต่างๆ เข้ามาเกี่่ยวข้อง ดังนั้นการแก้ปัญหาบุกรุกที่ดินรัฐไม่ง่ายเลย แม้ว่า พล.อ.ประยุทธ์ จะใช้อำนาจมาตรา 44 ก็ตาม