ตำหนักพระพันปี ที่วัดราชาธิวาส

โดย...ส. สต

ผู้ที่เข้าไปทำบุญ หรือมีภารกิจกับศูนย์พิทักษ์พระพุทธศาสนาแห่งประเทศไทย ที่คณะใต้ วัดราชาธิวาส จะต้องพบอาคารหลังหนึ่งที่โอ่โถง เป็นสถาปัตยกรรมแบบยุโรปผสมไทย เป็นอาคาร 2 ชั้น ประตูหน้าต่างประดับด้วยลวดลายที่สลักเสลา โดยฝีมือช่างอย่างประณีตเป็นพิเศษ

ที่ด้านหน้าเขียนข้อความบอกชื่ออาคารนี้ว่าตำหนักพระพันปี จากพระราชวังพญาไท

หนังสือกึ่งศตวรรษของโรงพยาบาลพระมงกุฎเกล้า ให้ข้อมูลว่า เมื่อพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวโปรดฯ ให้สร้างพระราชมณเฑียรสถาน ในพระราชวังพญาไท เพื่อเป็นที่ประทับขึ้นมาอีกแห่งหนึ่ง จึง
โปรดฯ ให้รื้อย้ายพระตำหนักที่เคยเป็นที่ประทับของสมเด็จพระบรมราชินีพันปีหลวงไปปลูกสร้างเป็นหอเรียนวิทยาศาสตร์ที่โรงเรียนมหาดเล็กหลวง (วชิราวุธวิทยาลัยในปัจจุบัน)

ต่อมาในรัชสมัยล้นเกล้าฯ รัชกาลที่ 7 ได้โปรดเกล้าฯ ให้รื้อย้ายไปปลูกสร้างไว้ ณ วัดราชาธิวาส (เพื่อเป็นที่อยู่ของพระสงฆ์)

ตำหนักนี้สมเด็จพระบรมราชินีพันปีหลวงประทับอยู่ 10 ปี หลังจากพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 เสด็จสวรรคต โดยสมเด็จพระพันปีหลวงประทับอยู่จนกระทั่งเสด็จสวรรคต เมื่อ พ.ศ. 2462

ปัจจุบันเป็นพำนักของพระสงฆ์ วัดราชาธิวาส โดยทางวัดดูแลอย่างดี อยู่ในสภาพสมบูรณ์ เพื่อผดุงแและรักษาพระเกียรติยศพระพันปีที่เคยประทับมานานถึง 10 ปี