แม่น้ำ 5 สายไม่เว้นวรรค ฉุดภาพลักษณ์คสช.

โดย...ทีมข่าวการเมืองโพสต์ทูเดย์

ส่อแววจะเข็นไม่ขึ้นกับข้อเสนอของ เจษฎ์ โทณะวณิก กรรมาธิการยกร่างรัฐธรรมนูญ ที่เตรียมชงประเด็นล็อก​แม่น้ำ 5 สายต้องเว้นวรรคทางการเมือง 2 ปี หลังมีรัฐธรรมนูญ เพื่อป้องกันการสืบทอดอำนาจ

ยิ่งมีสัญญาณจาก พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรีและหัวหน้าคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.)​ ออกมาชี้แจงชัดเจนว่า “ให้ไปดูรัฐธรรมนูญชั่วคราว ว่าเขียนไว้ว่าอย่างไร รัฐธรรมนูญชั่วคราวระบุเฉพาะ กมธ.ยกร่างฯ ผมก็ยังยึดตามนั้นอยู่ เสนอมาอย่างไรก็เสนอไป แต่ความเห็นของผมในฐานะเป็นหัวหน้า คสช.และ ครม.จะยึดตามรัฐธรรมนูญชั่วคราว คนอื่นเอาอย่างไรก็ไปว่ามา”​

“คนเหล่านี้มีความจำเป็นต้องเข้ามาทำงาน เขาไม่ได้ต้องการอะไร ถ้าให้เว้นวรรคกันหมด ก็ไม่มีใครทำงาน ดังนั้นให้ไปหามาตรการอื่นมา ควรไปดูว่าต่อไปจะทำอย่างไร ในส่วนของ สส. และ สว.จะว่ากันอย่างไร ให้ไปดูเรื่องนั้น อย่ามาไล่กันตรงนี้”​​ แถมตบท้ายว่า “จะมาหวาดระแวงอะไรกับผม ถ้าหวาดระแวงผม ผมไม่คืนอำนาจให้ก็จบแล้ว”

สอดรับกับเสียงสะท้อนก่อนหน้านี้จากบรรดาสมาชิกสภานิติบัญญัติแห่งชาติ (สนช.) และสภาปฏิรูปแห่งชาติ (สปช.) ที่ออกมาดักคอไม่เอาด้วย ทั้ง พีระศักดิ์ พอจิต รองประธาน สนช. ซึ่งย้ำว่า สนช.​ไม่ได้มีส่วนได้ส่วนเสียกับการร่างรัฐธรรมนูญ ไม่ควรตัดสิทธิ “หากจะห้ามเล่นการเมือง ​ก็ขอให้รีบบอกมาเลยจะได้ลาออกจาก สนช.”​

จะมีก็เพียง ศ.เทียนฉาย กีระนันทน์​ ประธาน สปช. ซึ่งเห็นพ้องกับข้อเสนอของเจษฎ์ด้วยเหตุผลว่า สปช.​มีส่วนได้ส่วนเสียกับรัฐธรรมนูญฉบับใหม่นี้ ในฐานะผู้ที่จะลงมติเห็นชอบ หรือไม่เห็นชอบร่างรัฐธรรมนูญฉบับนี้ “ที่สำคัญเมื่อเราทำหน้าที่ตรงนี้คงต้องพร้อมรับทุกอย่าง” 

ทั้งนี้ ยังมีความแตกต่างระหว่างที่มาของ สนช.และ สปช. เพราะ สนช.​เป็นกลุ่มคนที่ผ่านการคัดเลือกจาก คสช. แม้จะมีกระแสข่าวหลายคนวิ่งเต้นอยากมารับตำแหน่งนี้อยู่กระเส็นกระสาย ต่างจากในส่วนของ สปช. ที่มาจากการเสนอหรือถูกเสนอชื่อผ่านองค์กรหน่วยงานต่างๆ ซึ่งถือเป็นรายละเอียดที่จะต้องหยิบยกไปประกอบการตัดสินใจ

อย่างไรก็ตาม ต้องยอมรับว่าที่ผ่านมาคะแนนนิยมของแม่น้ำทั้ง 5 สายกำลังสั่นคลอนอย่างหนัก ไม่ว่าจะเป็นเรื่องผลงานที่ยังไม่เข้าตา ซ้ำเติมด้วยกรณีการแต่งตั้งเครือญาติคนใกล้ชิดเข้ามาเป็นผู้ช่วยประจำตัว สนช. 

​การเสนอแนวคิดให้​แม่น้ำ 5 สายต้องเว้นวรรคทางการเมือง จึงอาจเป็นทางเลือกที่จะช่วยกู้ภาพลักษณ์ให้ดีขึ้นมา เพราะนอกจากจะเป็นการป้องกันการ “สืบทอดอำนาจ” แล้วยังเป็นการป้องกันไม่ให้เกิดข้อครหาเรื่อง “ผลประโยชน์ทับซ้อน”

แถมอาจถูกหยิบยกไปเป็นประเด็นร้องเรียนเอาผิดให้เกิดปัญหาภายหลังได้ ​เมื่อคนที่เขียนกฎกติกาจะลงมาแข่งในสนามที่ตัวเองว่างกฎเอาไว้ ย่อมเกิดความได้เปรียบไม่ว่าทางตรงหรือทางอ้อม

อีกด้านหนึ่งหากส่องดูสมาชิกที่อยู่ในแม่น้ำ 5 สาย ไล่มาตั้งแต่ คสช.​ ครม. เต็มไปด้วยบิ๊กทหารและรัฐมนตรีที่ทำงานมาหลายรัฐบาล หากจะมาเขียนล็อกให้ต้อง
ปิดทางตัวเองอาจไม่เป็นที่ยอมรับของคนกลุ่มนี้

ยังไม่รวมกับสมาชิก สนช.และ ​สปช. ซึ่งมีจำนวนไม่น้อยที่เป็น​ทั้งอดีต สส. อดีต สว. อดีตนักการเมือง ไปจนถึงอดีตข้าราชการที่เตรียมเบนเข็มเข้าสู่ถนนการเมือง ก่อนจะถูกดึงหรืออาสาเข้ามาทำงานในช่วงเปลี่ยนผ่าน

ดังนั้น การปิดทางทางการเมือง 2 ปี แม้จะไม่ใช่เวลายาวนาน แต่สำหรับนักการเมือง ​การว่างเว้นจากตำแหน่งใดๆ ย่อมมีผลต่อการทำพื้นที่ หรือเกิดความได้เปรียบเสียเปรียบคู่แข่ง

ดังจะเห็นว่าในรัฐธรรมนูญชั่วคราว 2557 ยังกำหนดล็อกไว้เพียงแค่ กมธ.ยกร่างรัฐธรรมนูญที่ต้องเว้นวรรคทางการเมือง ไม่รวมทั้งแม่น้ำสายอื่นๆ เพราะ กมธ.ยกร่างฯ ถือเป็นกลไกหลักที่เขียนกรอบกติกาหลัก หากไปเขียนล็อกแม่น้ำสายอื่นด้วยอาจหาคนที่จะมาทำหน้าที่ได้ยาก 

แม้จะถือเป็นเรื่องดีที่ กมธ.ยกร่างรัฐธรรมนูญ จะพยายามออกกฎกติกาสร้างความสง่างามให้ตัวเอง เพื่อสร้างบรรทัดฐานใหม่ให้กับสังคม โดยเฉพาะในช่วงที่กำลังเปลี่ยนผ่านไปสู่การปฏิรูปประเทศที่ดีขึ้น

​แต่สุดท้าย เมื่อแนวคิดนี้ทำท่าจะเจอทางตัน ​นั่นย่อมกลายเป็น “ดาบสองคม” ที่ย้อนกลับมาเป็นแรงกดดันกับแม่น้ำ 5 สายอย่างไม่อาจหลีกเลี่ยง โดยเฉพาะหากไม่มีคำอธิบายที่ชัดเจน หรือรับฟังได้ว่าทำไมถึงไม่ยืนยันตามแนวคิดนี้

แถมจะกลายเป็นดาบสองที่​ “ซ้ำเติม” ความน่าเชื่อถือหลังปรากฏข่าวเรื่องแต่งตั้งเครือญาติมาทำหน้าที่ผู้ช่วยประจำตำแหน่ง​ ที่จะยิ่งทำให้ทุกอย่างมีแต่ย่ำแย่ไป