เลือกตั้งคือทางออก

.....เอนก เหล่าธรรมทัศน์

การแก้ปัญหาวิกฤตความขัดแย้งของประเทศ แม้รัฐบาลจะเดินหน้าตั้งคณะกรรมการปฏิรูปด้านต่างๆ แต่ประเด็นสำคัญทั้งหมดอยู่ที่การเลือกตั้ง เราต้องทำให้การเลือกตั้งเป็นเครื่องยืนยันหรือปฏิเสธอะไรบางอย่าง เพราะประเทศไทยปกครองในระบอบประชาธิปไตย

เมื่อสังคมมีความเห็นในบางเรื่องที่ตรงข้ามกัน และสถานการณ์ความเป็นจริงที่เกิดขึ้น 45 ปีที่ผ่านมา เราพบว่าไม่สามารถใช้วิธีอื่นที่จะมาแก้ปัญหาความขัดแย้ง ไม่ว่าการใช้กำลังทหารเข้ายึดอำนาจ การเดินขบวนขับไล่รัฐบาล การตั้งคณะกรรมการปรองดอง หรือการแก้หรือเปลี่ยนรัฐธรรมนูญ ฉะนั้นจึงเหลืออย่างเดียว คือ ใช้การเลือกตั้ง ซึ่งการเลือกตั้งที่จะเกิดขึ้นผู้เขียนคิดว่านานที่สุดก็ไม่เกินปลายปีหน้า จึงอยู่ในวิสัยที่ทั้งสองฝ่ายควรจะรอ หรือหากจะมีการเลือกตั้งก่อนก็เชื่อว่าทั้งสองฝ่ายคงไม่มีปัญหา ฉะนั้นแปลว่าจากนี้ไปอีกระยะหนึ่งก็เลือกตั้งได้ สำหรับพรรคเพื่อไทยคงได้พิจารณาแล้วว่าวิธีการที่จะท้าทายกลับเข้ามาสู่อำนาจได้ก็ต้องอาศัยมือของประชาชนที่จะไปหย่อนบัตร จะไปใช้วิธีการอย่างอื่นคงไม่สำเร็จ

พรรคเพื่อไทยต้องทำให้สังคมเห็นชัดเจนว่าเป็นพรรคที่เดินในแนวทางเลือกตั้งตามรัฐธรรมนูญ และต้องพยายามเอาตัวออกห่างจากปัจจัยต่างๆ ที่จะทำให้คนมองว่าไม่ได้เป็นพรรคแบบปกติ ส่วนขบวนการมวลชนคนเสื้อแดงต้องรื้อฟื้นปรับตัว ยกระดับของตัวเองตามกฎหมาย ใช้ความสุขุมรอบคอบให้มากกว่านี้ และเอาชนะใจประชาชนที่มองสีแดงในด้านลบว่าเป็นผู้ก่อความไม่สงบ

ส่วนรัฐบาลก็ต้องเตรียมตัวเอาชนะเลือกตั้งที่บริสุทธิ์ยุติธรรม ใช้อำนาจตัวเองให้น้อย ไม่ใช้อำนาจที่เกินขอบเขต เอาความถูกต้องไปชนะให้ได้ ผู้เขียนไม่ห่วงเรื่องความแตกแยกอย่างที่พูดกันเท่าไร เพราะเท่าที่ได้ทำโพลสอบถามหลายหัวข้อ เช่น ปัญหาที่ว่าคนไทยส่วนใหญ่คิดอย่างไรนั้น เมื่อดูแล้วคนไทยที่ไปร่วมกับสีเหลืองหรือสีแดง พบว่าเป็นฝ่ายละประมาณ 23% คิดแล้วเป็นฝ่ายละ 2 ล้านคนเศษ ขณะที่คนอีก 60% ไม่แน่ใจว่าสีเหลืองถูก หรือสีแดงถูกทุกเรื่อง จึงไม่ได้คล้อยตามทุกเรื่อง ฉะนั้นแปลว่าคนไทยส่วนใหญ่มีวิจารณญาณที่เป็นตัวของตัวเอง

อีกคำถามในโพล คือ มีความเห็นเรื่องสถาบันพระมหากษัตริย์อย่างไร คนไทยเกือบร้อยเปอร์เซ็นต์เห็นว่าต้องรักษาสถาบันพระมหากษัตริย์ไว้ ไม่มีความเห็นอื่นที่จะทำให้เกิดความวิตกว่ามีใครที่ไม่จงรักภักดี ในคำถามที่ว่าคนที่ชอบ พ.ต.ท.ทักษิณ ชินวัตร หรือที่นิยมพรรคไทยรักไทย ก็ไม่นิยมแบบไร้เหตุผล หรือบูชาบุคคล เพียงแต่ พ.ต.ท.ทักษิณ เคยทำประโยชน์ให้กับผู้ลงคะแนน และเขาก็ไม่ได้คิดว่าจะไม่มีใครมาแทน พ.ต.ท.ทักษิณ ฉะนั้นถ้ามีใครที่มาแทนคุณสมบัติ หรือมีผลงานอะไร แม้จะอยู่ต่างพรรคก็สามารถเลือกได้

ขณะเดียวกันประชาชนส่วนใหญ่ก็เห็นร่วมกันว่าการนิรโทษกรรมแก่ผู้กระทำผิดตั้งแต่หลังรัฐประหาร 19 ก.ย. 2549 เป็นต้นมา ควรปล่อยให้เป็นไปตามกฎหมายและตามกระบวนการ ไม่ถึงกับต้องนิรโทษกรรม ขณะเดียวกันเขาก็เห็นว่าระบบศาล คณะกรรมการการเลือกตั้ง และองค์กรอิสระทั้งหลายต้องเป็นธรรมด้วย ฉะนั้นจริงๆ แล้วฝ่ายสีเหลืองกับสีแดงก็มีข้อเสนอที่ถูกทั้งคู่ แต่มีจุดเน้นที่ไปคนละทาง ซึ่งก็เป็นประโยชน์ต่อการพัฒนาการเมืองไทย กล่าวคือ ฝ่ายสีเหลืองเน้นว่าผู้ที่ได้อำนาจจากการเลือกตั้งไม่ควรจะใช้อำนาจของตนไปในทางที่ตนเองได้ประโยชน์ ฉ้อราษฎร์บังหลวง แม้จะมาจากเสียงข้างมาก แต่ก็ต้องคำนึงถึงกฎหมายและสถาบันอื่นๆ ในสังคมด้วย ต้องไม่ก้าวก่ายท้าทาย

ขณะที่ฝ่ายสีแดงเห็นว่าในระบอบของเราเป็นประชาธิปไตยต้องฟังเสียงประชาชน จะฟังเสียงองค์กรอื่น สถาบันอื่นก็ไม่มีปัญหา แต่ต้องไม่ละเลยความเห็นของประชาชนส่วนใหญ่ซึ่งมีฐานะที่ยากจน ถ้าเขาต้องการผู้นำพรรคการเมืองไหนก็ต้องไม่ปฏิเสธฉันทามติตรงนี้

ความจริงก็เป็นความเห็นที่ดีทั้งสองฝ่าย แต่จุดเน้นหนักต่างกัน ผู้เขียนคิดว่าเป็นธรรมชาติของการเมืองในประเทศที่พัฒนาแล้วก็เป็นแบบนี้ ไม่ว่าในอังกฤษ พรรคคอนเซอร์เวทีฟ พรรคเลเบอร์ พรรคลิเบอร์รัล 3 พรรคนี้แต่ละพรรคก็พูดอะไรที่ถูกหมด เพียงแต่จุดเน้นแต่ละพรรคไม่เท่ากัน และถ้าเอาข้อดีของ 3 พรรคก็เป็นประโยชน์กับประเทศชาติ ในอเมริกาก็เหมือนกันแบ่งออกเป็นพรรคเดโมแครต กับพรรครีพับลิกัน จุดเน้นก็ไม่เหมือนกัน

ถามว่าในต่างประเทศเมื่อมีความขัดแย้งแล้วเขาแก้ปัญหาอย่างไร ก็ต้องใช้ความเห็นของประชาชนเป็นผู้ตัดสินด้วยการเลือกตั้ง และผู้ที่ชนะก็บริหารดูแลประเทศตามนโยบายตนเอง ส่วนผู้ที่ไม่ประสบความสำเร็จก็ต้องรอเวลา

อย่างไรก็ตาม แม้มีการวิเคราะห์ว่าถ้าประเทศไทยมีการเลือกตั้ง ปัญหาความขัดแย้งจะไม่จบทันที แต่ผู้เขียนเชื่อว่าในที่สุดมันก็จะจบ

แน่นอน วันนี้เราไม่สามารถคิดอะไรให้จบทันทีอย่างสมบูรณ์ เพราะสถานการณ์บ้านเมืองและการรับรู้ของผู้คนทำให้การรอมชอมไม่ง่ายเหมือนเมื่อก่อนที่ผู้นำสูงสุดไม่กี่คนมาคุยกัน และทุกอย่างก็จบได้ เพียงแต่อยากให้ทุกฝ่ายมีความมั่นใจว่าระบบของเราที่เป็นอยู่มันใช้ได้ เราไม่ควรใช้แต่ระบบพิเศษเหมือนที่ผ่านมาแล้ว